Πώς μια πρωτοποριακή μελέτη σε ψάρια οδηγεί στην ανακάλυψη πιθανών φαρμάκων
Παρόλο που μοιάζουν με οργανισμούς από έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο, τα ψάρια και οι άνθρωποι μοιράζονται εκπληκτικά πολλές βιολογικές ομοιότητες. Αξιοποιώντας αυτή τη συγγένεια, ερευνητές από το Weizmann Institute of Science και το Sheba Medical Center χρησιμοποίησαν έμβρυα ζεβραψαριού για να αναπτύξουν μια πολλά υποσχόμενη θεραπεία για την καποσιφοειδή λεμφαγγειομάτωση (KLA), μια σπάνια και απειλητική για τη ζωή γενετική διαταραχή του λεμφικού συστήματος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Διαδώστε την είδηση: Κίνδυνος πυρκαγιάς από δημοφιλή οικιακή συσκευή που πωλείται στην Ελλάδα – Επίσημη ανακοίνωση προς τη χώρα μας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μύθος και πραγματικότητα: Γιατί οι σακούλες με πατατάκια δεν είναι ποτέ γεμάτες
Η KLA προκαλεί την ανώμαλη διόγκωση και παραμόρφωση των λεμφικών αγγείων, εμποδίζοντας τη σωστή λειτουργία του λεμφικού συστήματος, το οποίο είναι ζωτικής σημασίας για την απομάκρυνση υγρών και την υποστήριξη βασικών σωματικών λειτουργιών. Η νόσος συχνά οδηγεί σε σοβαρή δυσκολία στην αναπνοή λόγω συσσώρευσης υγρών, επηρεάζοντας επίσης το δέρμα και άλλα όργανα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | RASFF: Υπολείμματα «βρωμιδίου» (bromide ion) σε ξηρούς καρπούς
Η συνεργασία των ερευνητών ξεκίνησε όταν ένα εννιάχρονο αγόρι, με σοβαρή δύσπνοια, διαγνώστηκε με KLA. Η γιατρός του, καθηγήτρια Shoshana Greenberger, εντόπισε ότι η αιτία της νόσου ήταν μια μετάλλαξη σε ένα γονίδιο που ονομάζεται NRAS. Επειδή οι υπάρχουσες θεραπείες δεν ήταν αρκετά αποτελεσματικές, η Greenberger προσέγγισε την καθηγήτρια Karina Yaniv, ειδική στη μελέτη των αιμοφόρων και λεμφικών αγγείων σε ζεβράκια.
Τα ζεβράκια αποδείχθηκαν ιδανικά για την έρευνα, καθώς τα έμβρυά τους είναι διαφανή, αναπτύσσονται γρήγορα και το λεμφικό τους σύστημα μοιράζεται εκπληκτικές ομοιότητες με αυτό των ανθρώπων. Οι ερευνητές εισήγαγαν το μεταλλαγμένο ανθρώπινο γονίδιο από τον ασθενή στα έμβρυα των ζεβραψαριών, δημιουργώντας ένα μοντέλο που αναπαρήγαγε τα βασικά χαρακτηριστικά της KLA, όπως τα διογκωμένα λεμφικά αγγεία και το οίδημα γύρω από την καρδιά.
Χρησιμοποιώντας αυτό το μοντέλο, οι ερευνητές αποκρυπτογράφησαν πτυχές του μηχανισμού της νόσου. Διαπίστωσαν ότι ενώ σε υγιή κύτταρα το γονίδιο NRAS ενεργοποιεί την κυτταρική διαίρεση μόνο όταν λαμβάνει σήμα, στην KLA παραμένει μόνιμα ενεργοποιημένο, προκαλώντας ανεξέλεγκτη ανάπτυξη των λεμφικών κυττάρων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Προσοχή: Σε ελληνικά ράφια μολυσμένο ρύζι με καρκινογόνα μηχανέλαια – Δείτε μάρκα και φωτογραφία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σολομός: Ειδικοί καταρρίπτουν τους 5 πιο συχνούς μύθους για το δημοφιλές θρεπτικό ψάρι
Η ομάδα χρησιμοποίησε ένα αυτοματοποιημένο σύστημα που βασίστηκε στην τεχνητή νοημοσύνη για να δοκιμάσει περίπου 150 υπάρχοντα φάρμακα. Μετά από εκτενείς δοκιμές, εντόπισαν δύο κορυφαία υποψήφια φάρμακα που ανέτρεψαν τα συμπτώματα της KLA στο μοντέλο των ζεβραψαριών. Τα φάρμακα αυτά είχαν επίσης εντυπωσιακό αποτέλεσμα στα ανθρώπινα κύτταρα από τον ασθενή, εμποδίζοντας την ανώμαλη ανάπτυξή τους.
Αξίζει να σημειωθεί ότι και τα δύο φάρμακα έχουν καλύτερο προφίλ ασφάλειας από τις αντικαρκινικές θεραπείες που χρησιμοποιούνται σήμερα για την KLA, πράγμα που σημαίνει ότι θα μπορούσαν να προκαλέσουν λιγότερες παρενέργειες. Οι ερευνητές ελπίζουν ότι σύντομα θα ξεκινήσει μια κλινική δοκιμή για την αξιολόγηση των φαρμάκων σε ασθενείς. Καθώς τα φάρμακα αυτά είναι ήδη εγκεκριμένα, η επαναχρησιμοποίησή τους θα μπορούσε να επιταχύνει τη διαδικασία και να προσφέρει μια νέα, αποτελεσματική θεραπεία στους πάσχοντες από αυτή τη σπάνια ασθένεια.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανδρική ανορεξία: Ραγδαία αύξηση σε νοσηλείες και θανάτους
