Ειδικοί προειδοποιούν για σοβαρές παρενέργειες από μακροχρόνια χρήση ενός από τα πιο συνηθισμένα φάρμακα του κόσμου
Η ομεπραζόλη είναι ένα από τα πιο συνταγογραφούμενα φάρμακα παγκοσμίως. Στη Βρετανία μόνο, μεταξύ 2022 και 2023 εκδόθηκαν πάνω από 73 εκατομμύρια συνταγές για αναστολείς αντλίας πρωτονίων (PPIs), κατηγορία στην οποία ανήκει η ομεπραζόλη, με περίπου 35 εκατομμύρια να αφορούν συγκεκριμένα αυτό το φάρμακο. Ο λόγος για τον οποίο είναι τόσο διαδεδομένη είναι απλός, καθώς λειτουργεί αποτελεσματικά. Μειώνει την παραγωγή οξέος στο στομάχι, ανακουφίζοντας από καούρα, γαστροοισοφαγική παλινδρομική νόσο και άλγος από ελκώδεις βλάβες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα – ΕΦΕΤ: Κατάσχεση 4,4 τόνων γαλακτοκομικών προϊόντων
Το πρόβλημα δεν είναι η αποτελεσματικότητά της για βραχυχρόνια χρήση. Είναι η τάση να παραμένει στη ζωή των ανθρώπων πολύ περισσότερο από ό,τι συνιστάται. Το NHS συστήνει συνήθως συνταγές διάρκειας ενός έως δύο μηνών, αλλά στην πράξη πολλοί ασθενείς την παίρνουν για χρόνια. Και εδώ ακριβώς αρχίζει μια σειρά από ανησυχητικές επιπλοκές που γίνονται ολοένα πιο γνωστές.
Τι συμβαίνει στον οργανισμό με μακροχρόνια χρήση
Το στομαχικό οξύ δεν είναι απλώς πρόβλημα που πρέπει να εξαλειφθεί. Είναι μέρος ενός σύνθετου συστήματος που εξυπηρετεί πολλαπλές λειτουργίες. Όταν η παραγωγή οξέος μειώνεται χρόνια, επηρεάζεται η απορρόφηση ορισμένων θρεπτικών ουσιών. Η βιταμίνη Β12 απαιτεί οξύ για να απορροφηθεί σωστά, και η μακροχρόνια έλλειψή της μπορεί να προκαλέσει βλάβη στα νεύρα, σύγχυση και ζάλη. Το μαγνήσιο μειώνεται επίσης, με αποτέλεσμα κόπωση, μυϊκές κράμπες, αρρυθμίες και σε σοβαρές περιπτώσεις σπασμούς. Το ασβέστιο επηρεάζεται επίσης, αυξάνοντας τον κίνδυνο καταγμάτων οστών, ιδιαίτερα στο ισχίο, τον καρπό και τη σπονδυλική στήλη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μαζική ανάκληση ψωμί για τοστ – Συναγερμός στους μεγαλύτερους “παίκτες” σουπερμάρκετ (φωτο)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δεύτερο κρούσμα στην Πελόπη: Η Λέσβος σε ασφυξία από τον αφθώδη πυρετό και το κρατικό μπλακ άουτ
Παράλληλα, το στομαχικό οξύ αποτελεί φυσικό εμπόδιο στη διείσδυση παθογόνων βακτηρίων. Η μείωσή του αυξάνει την ευαισθησία σε λοιμώξεις όπως το Clostridioides difficile, ένα βακτήριο που προκαλεί σοβαρή διάρροια και είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο για ηλικιωμένους και ανοσοκατεσταλμένους. Νεότερες έρευνες εξετάζουν επίσης πιθανή συσχέτιση με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου στομάχου σε ασθενείς με μακροχρόνια χρήση, αν και τα στοιχεία δεν είναι ακόμη οριστικά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκή κινητοποίηση για πίτες και άμεση ανάκληση – Το πλήγμα στη φήμη της εταιρείας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς διαλέγουν οι διαιτολόγοι τη σοκολάτα τους; Μάθετε τον “άγνωστο κανόνα”
Ένα από τα λιγότερο γνωστά αλλά σημαντικότερα προβλήματα της ομεπραζόλης είναι το φαινόμενο rebound που εμφανίζεται όταν κάποιος προσπαθεί να τη διακόψει. Όταν το φάρμακο καταστέλλει χρόνια την παραγωγή οξέος, ο οργανισμός αντιδρά αυξάνοντας τον αριθμό των κυττάρων που παράγουν οξύ. Η απότομη διακοπή οδηγεί σε πολύ έντονη υπερπαραγωγή οξέος, χειρότερη από την αρχική κατάσταση. Αυτό κάνει τους ασθενείς να πιστεύουν ότι η κατάστασή τους επιδεινώθηκε και τους οδηγεί να ξαναρχίζουν το φάρμακο. Η σωστή διακοπή απαιτεί σταδιακή μείωση της δόσης σε διάστημα 4 έως 6 εβδομάδων, κατά προτίμηση υπό ιατρική καθοδήγηση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα καθαριστικά-απορρυπαντικά που δεν είναι τόσο ακίνδυνα όσο φαίνονται: Tι να προσέχετε στην ετικέτα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση απορροφητήρα κουζίνας λόγω κινδύνου ηλεκτροπληξίας
Το βασικό μήνυμα των ειδικών δεν είναι ότι η ομεπραζόλη είναι επικίνδυνο φάρμακο. Είναι ότι η μακροχρόνια χρήση χωρίς τακτική επανεκτίμηση αποτελεί πρόβλημα που πολύ συχνά παραβλέπεται. Αν παίρνετε ομεπραζόλη για περισσότερο από δύο μήνες, αξίζει να συζητήσετε με το γιατρό σας αν εξακολουθεί να είναι απαραίτητη, αν μπορεί να μειωθεί η δόση, και αν υπάρχουν εναλλακτικές προσεγγίσεις όπως αλλαγές στη διατροφή ή τον τρόπο ζωής που θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν ή να μειώσουν την ανάγκη για φαρμακευτική αγωγή.
