Μια νέα έρευνα του MIT αποκαλύπτει πώς ο εγκέφαλος προσπαθεί να αναπληρώσει τη χαμένη ξεκούραση
Η έλλειψη ύπνου δεν προκαλεί απλώς κούραση αλλά αναγκάζει τον εγκέφαλο να ενεργοποιεί μηχανισμούς καθαρισμού ενώ είμαστε ξύπνιοι. Νέα μελέτη από το MIT που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Neuroscience δείχνει ότι όταν η προσοχή μας χάνεται λόγω αϋπνίας ο εγκέφαλος μπορεί να μπαίνει για λίγα δευτερόλεπτα σε μια κατάσταση συντήρησης. Αυτά τα κενά προσοχής συμπίπτουν με κύματα εγκεφαλονωτιαίου υγρού (CSF) που «πλένουν» τον εγκέφαλο μια διαδικασία που υπό φυσιολογικές συνθήκες συμβαίνει μόνο κατά τη διάρκεια του βαθύ ύπνου.
Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι αυτή η ροή υγρού είναι ο τρόπος του εγκεφάλου να απομακρύνει τα απόβλητα που συσσωρεύονται κατά τη διάρκεια της ημέρας. Όταν στερούμαστε τον ύπνο ο οργανισμός προσπαθεί να αντισταθμίσει τη ζημιά πυροδοτώντας αυτά τα κύματα καθαρισμού σε στιγμές εγρήγορσης. Ωστόσο αυτός ο εσωτερικός καθαρισμός έχει ένα σοβαρό τίμημα καθώς συνοδεύεται από στιγμιαίες διακοπές στη λειτουργία της προσοχής και της αντίληψης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καταγγελία για γνωστό εμφιαλωμένο νερό που μύριζε σαν… αποχέτευση! – Η απάντηση της εταιρείας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκός συναγερμός για μάσκα προσώπου γνωστής εταιρείας με μόλυβδο, αρσενικό και νικέλιο (Φωτογραφία)
Η μελέτη περιέλαβε 26 εθελοντές οι οποίοι υποβλήθηκαν σε τεστ προσοχής ενώ βρισκόταν μέσα σε έναν ειδικό σαρωτή fMRI φορώντας κάσκες EEG για την παρακολούθηση της εγκεφαλικής δραστηριότητας. Οι συμμετέχοντες εξετάστηκαν δύο φορές μία αφού είχαν κοιμηθεί καλά και μία μετά από μια ολόκληρη νύχτα αϋπνίας. Στη δεύτερη περίπτωση οι αντιδράσεις τους ήταν σημαντικά πιο αργές και συχνά έχαναν εντελώς τα οπτικά ή ακουστικά σήματα που έπρεπε να εντοπίσουν.
Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι αυτά τα φαινόμενα δεν περιορίζονται μόνο στον εγκέφαλο αλλά αποτελούν μια συνολική αντίδραση του σώματος. Κατά τη διάρκεια των κενών προσοχής παρατηρήθηκε ότι οι κόρες των ματιών συστέλλονταν περίπου 12 δευτερόλεπτα πριν από τη ροή του υγρού ενώ ο καρδιακός ρυθμός και η αναπνοή επιβραδύνονταν. Αυτό υποδηλώνει την ύπαρξη ενός ενιαίου κυκλώματος που συντονίζει τόσο τις ανώτερες λειτουργίες όπως η προσοχή όσο και τις βασικές φυσιολογικές διαδικασίες του οργανισμού.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Listeria: Η τροφική μόλυνση που μπορεί να «χτυπήσει» και τον εγκέφαλο – Πώς φθάνει να προκαλέσει μηνιγγίτιδα και εγκεφαλίτιδα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπορεί ένα τρόφιμο να γράφει ότι… «κάνει καλό στην καρδιά» στη συσκευασιά του; Δικηγόρος απαντά
Η Laura Lewis αναπληρώτρια καθηγήτρια στο MIT και επικεφαλής της έρευνας σημειώνει ότι τα αποτελέσματα δείχνουν πόσο στενά συνδεδεμένα είναι τα συστήματα του σώματός μας. Όταν ο εγκέφαλος έχει απεγνωσμένη ανάγκη για ύπνο προσπαθεί να εισέλθει σε μια κατάσταση που μοιάζει με ύπνο για να αποκαταστήσει ορισμένες γνωστικές λειτουργίες ακόμα και αν αυτό σημαίνει ότι θα χάσουμε την επαφή μας με τον εξωτερικό κόσμο για μερικές στιγμές.
