Έρευνα δείχνει ότι η ουσία που βρίσκεται στα αναψυκτικά τύπου κόλα και στα αρτοποιήματα, διαταράσσει τον μεταβολισμό των οστών σε συνθήκες υπεργλυκαιμίας
Η μαλτόλη είναι ένα πρόσθετο τροφίμων που χρησιμοποιείται ευρέως για τη γεύση καραμέλας σε αναψυκτικά τύπου κόλα, αρτοσκευάσματα και άλλα επεξεργασμένα τρόφιμα. Η ονομασία της παραπέμπει στη βύνη, από την οποία απομονώθηκε για πρώτη φορά. Σε καθημερινά τρόφιμα προκύπτει κατά τη θέρμανση μέσω της αντίδρασης Maillard, δηλαδή της αντίδρασης μαυρίσματος που συμβαίνει κατά το ψήσιμο ψωμιού, το καβούρδισμα καφέ, τη ζύμωση μπύρας, της σάλτσας σόγιας και του τσαγιού, καθώς και στα κρασιά που ωριμάζουν σε βαρέλια βελανιδιάς. Με άλλα λόγια, η μαλτόλη είναι μια ουσία που ο ανθρώπινος οργανισμός συναντά σε πολλές καθημερινές πηγές.
Νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Cell Metabolism υποδηλώνει ότι αυτή η συνηθισμένη ουσία μπορεί να έχει επιπτώσεις στην υγεία των οστών, ιδιαίτερα σε ανθρώπους με διαβήτη τύπου 2.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Βράσιμο ή χύτρα ταχύτητας: Ποια μέθοδος μαγειρέματος διατηρεί περισσότερα θρεπτικά συστατικά
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επιστήμονες ανακάλυψαν γιατί χάνουμε την όρεξή μας όταν αρρωσταίνουμε
Η έρευνα ξεκίνησε από μια προκαταρκτική μεταβολική ανάλυση ιστών αυχένα από ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 που είχαν υποστεί κάταγμα αυχένα μηριαίου. Η ανάλυση υπέδειξε ότι η μαλτόλη ενδέχεται να παίζει ρόλο στη ρύθμιση της οστικής ανακύκλωσης. Οι ερευνητές παρατήρησαν τάση για υψηλότερα επίπεδα μαλτόλης στον οστικό ιστό 11 διαβητικών ασθενών σε σύγκριση με 11 ατόμων χωρίς διαβήτη.
Στη συνέχεια, χορήγησαν μαλτόλη σε διαβητικά ποντίκια μέσω του πόσιμου νερού σε συγκεντρώσεις 48 και 100 μml ανά λίτρο, ισοδύναμο 6 με 12 μερών ανά εκατομμύριο. Τα αποτελέσματα έδειξαν αυξημένη οστική ανακύκλωση σε διαβητικά ποντίκια με υπεργλυκαιμία που έλαβαν μαλτόλη σε σύγκριση με ομάδες ελέγχου που δεν την έλαβαν, αλλά και σε φυσιολογικά ποντίκια.
Ήταν οι δόσεις ρεαλιστικές;
Ένα κρίσιμο ερώτημα για κάθε τέτοια μελέτη είναι αν οι δόσεις που χορηγήθηκαν στα ζώα αντιστοιχούν σε ρεαλιστικά επίπεδα ανθρώπινης κατανάλωσης. Ο Καθηγητής Tom Sanders, του τμήματος Διατροφολογίας και Διαιτολογίας από το King’s College London, ανέλυσε τα νούμερα. Ένα μέσο ποντίκι βάρους 20 γραμμαρίων καταναλώνει περίπου 5 ml νερού ημερησίως, λαμβάνοντας έτσι περίπου 30-60 μικρογραμμάρια μαλτόλης ημερησίως, που αντιστοιχούν σε 1,5-3,0 mg ανά κιλό σωματικού βάρους. Το ισοδύναμο για έναν άνθρωπο 75 κιλών θα ήταν 112,5 έως 225 mg ημερησίως.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κρεατίνη ή αμινοξέα; Ποιο συμπλήρωμα ταιριάζει στους στόχους σας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καρότα-Ντομάτες: Ο τρόπος που τα μαγειρεύουμε επηρεάζει την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών
Αυτό το εύρος δεν θεωρείται υπερβολικό. Η μέση περιεκτικότητα μαλτόλης σε αναψυκτικά τύπου κόλα είναι περίπου 80 mg ανά λίτρο, ενώ σε αρτοσκευάσματα με γεύση καραμέλας φτάνει περίπου τα 111 mg ανά κιλό. Αυτό σημαίνει ότι ένας άνθρωπος που καταναλώνει τακτικά τέτοια τρόφιμα θα μπορούσε θεωρητικά να πλησιάσει τα επίπεδα που χρησιμοποιήθηκαν στη μελέτη.
Γιατί είναι σημαντικό για τους διαβητικούς
Οι ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 έχουν ήδη αυξημένο κίνδυνο οστεοπόρωσης και καταγμάτων, ιδιαίτερα του ισχίου, ανεξάρτητα από τη μαλτόλη. Η χρόνια υπεργλυκαιμία επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα των οστών μέσω διαφόρων μηχανισμών. Αν η μαλτόλη προστίθεται ως επιπλέον παράγοντας που διαταράσσει την ισορροπία οστικής ανακύκλωσης, δηλαδή τον συνεχή κύκλο απορρόφησης παλαιού και δημιουργίας νέου οστού, αυτό θα είχε κλινική σημασία για μια πληθυσμιακή ομάδα που ήδη βρίσκεται σε μειονεκτική θέση.
Ωστόσο, ο Καθηγητής Sanders υπογραμμίζει ότι η παρούσα μελέτη, αν και καινοτόμος και αξιόλογη, δεν επαρκεί για να δικαιολογήσει αλλαγές στις διατροφικές οδηγίες. Χρειάζεται πρώτα επιβεβαίωση της σχέσης μεταξύ υψηλότερων επιπέδων μαλτόλης και καταγμάτων σε πολύ μεγαλύτερο δείγμα διαβητικών ασθενών, και στη συνέχεια ελεγχόμενη κλινική δοκιμή που θα δείξει αν ο περιορισμός της πρόσληψης μαλτόλης έχει πραγματικό κλινικό όφελος. Μέχρι τότε, δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποστηρίζουν σύσταση αποφυγής τροφίμων που περιέχουν μαλτόλη.
