Η σταθερή απειλή της γρίπης των πτηνών και άλλων στελεχών που απειλούν να «μεταπηδήσουν» από τα ζώα στον άνθρωπο
Η διαρκής επαγρύπνηση για την εμφάνιση νέων στελεχών γρίπης που προέρχονται από το ζωικό βασίλειο παραμένει προτεραιότητα για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη. Σύμφωνα με την ετήσια επιδημιολογική έκθεση του ECDC η γρίπη των πτηνών και ειδικότερα το στέλεχος A(H5N1) συνεχίζει να προκαλεί ανησυχία λόγω της ευρείας διασποράς του σε άγρια πτηνά και είδη θηλαστικών. Η έκθεση αναλύει τα δεδομένα που συλλέχθηκαν κατά το προηγούμενο έτος υπογραμμίζοντας ότι αν και τα κρούσματα σε ανθρώπους παραμένουν σπάνια ο κίνδυνος μιας ευρύτερης μετάδοσης απαιτεί συνεχή παρακολούθηση και συντονισμένη δράση.
Η κυριαρχία του στελέχους A(H5N1)
Το 2024 σημαδεύτηκε από τη συνέχιση της κυκλοφορίας του ιού της υψηλής παθογονικότητας γρίπης των πτηνών (HPAI) σε όλη την ευρωπαϊκή ήπειρο. Τα δεδομένα δείχνουν ότι η επαφή των ανθρώπων με μολυσμένα πτηνά ή περιβάλλοντα παραμένει ο κύριος παράγοντας κινδύνου. Οι περιπτώσεις ανθρώπινης μόλυνσης που καταγράφηκαν παγκοσμίως αν και περιορισμένες σε αριθμό παρουσίασαν σοβαρά κλινικά συμπτώματα αναδεικνύοντας τη δυνητική επικινδυνότητα του ιού. Η έκθεση του ECDC τονίζει ότι οι εργαζόμενοι στην πτηνοτροφία και όσοι έρχονται σε επαφή με την άγρια πανίδα βρίσκονται στην «πρώτη γραμμή» της έκθεσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελαιόλαδο: Τι συμβαίνει στην υγεία σας αν το προσθέτετε σε κάθε πιάτο – Του Νίκου Ζορζοβίλη
Ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό στοιχείο είναι η αυξανόμενη συχνότητα ανίχνευσης του ιού σε θηλαστικά όπως οι φώκιες και οι γούνες που εκτρέφονται. Η προσαρμογή του ιού σε διαφορετικά είδη θηλαστικών αυξάνει την πιθανότητα μεταλλάξεων που θα μπορούσαν να διευκολύνουν τη μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο. Το ECDC υπογραμμίζει την ανάγκη για ενισχυμένη βιοασφάλεια στις κτηνοτροφικές μονάδες και για άμεση ενημέρωση των αρχών σε περίπτωση ύποπτων θανάτων ζώων προκειμένου να περιοριστεί η πιθανότητα διασποράς.
Γρίπη των χοίρων
Εκτός από τα πτηνά η έκθεση εξετάζει και τη ζωονόσο της γρίπης των χοίρων η οποία συχνά περνά απαρατήρητη. Τα στελέχη A(H1N1)v και A(H3N2)v εξακολουθούν να ανιχνεύονται σε ανθρώπους που είχαν επαφή με χοίρους σε γεωργικές εκθέσεις ή μονάδες εκτροφής. Αν και τα συμπτώματα σε αυτές τις περιπτώσεις είναι συνήθως ήπια η πιθανότητα ανασυνδυασμού των ιών της γρίπης των χοίρων με ιούς της ανθρώπινης γρίπης αποτελεί έναν διαρκή κίνδυνο για την εμφάνιση νέων πανδημικών στελεχών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 122 Έλληνες επιθεωρητές ασφάλειας τροφίμων μίλησαν: Τι συμβαίνει πραγματικά με τη νοθεία στην ελληνική αγορά
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μαρμελάδα φράουλα: Μήπως δεν είναι τόσο “αθώα” όσο πιστεύουμε; Τι δείχνουν οι εργαστηριακές αναλύσεις
Η επιτήρηση στα σφαγεία και η παρακολούθηση της υγείας των εργαζομένων αποτελούν κρίσιμα εργαλεία για την έγκαιρη ανίχνευση τέτοιων περιστατικών. Το ECDC καλεί τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τα συστήματα διάγνωσης και να ενθαρρύνουν τον εμβολιασμό των εργαζομένων κατά της εποχικής γρίπης ώστε να μειωθεί η πιθανότητα ταυτόχρονης μόλυνσης από διαφορετικά στελέχη. Η στενή συνεργασία μεταξύ των κτηνιατρικών και των ιατρικών υπηρεσιών στο πλαίσιο της προσέγγισης «Μία Υγεία» (One Health) θεωρείται απαραίτητη για την αποτελεσματική διαχείριση αυτών των απειλών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποια πολύ γνωστή σοκολάτα «κέρδισε» την πρώτη θέση (και με διαφορά) για τη «Μειωμένη Συσκευασία της Χρονιάς 2025»;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπορεί μια τροφική δηλητηρίαση να προκαλέσει καρδιακή προσβολή; Μελέτη αποκαλύπτει την αλήθεια
Η έκθεση καταλήγει σε μια σειρά συστάσεων για τη μείωση του κινδύνου από τις ζωονόσους της γρίπης. Η χρήση μέσων ατομικής προστασίας από όσους έρχονται σε επαφή με ζώα η τακτική ενημέρωση του κοινού για την αποφυγή επαφής με άρρωστα πτηνά και η ενίσχυση της εργαστηριακής ικανότητας για την ταχεία ταυτοποίηση νέων στελεχών είναι μερικά από τα βασικά μέτρα. Η διεθνής συνεργασία για την ανταλλαγή γενετικών δεδομένων των ιών είναι επίσης κρίσιμη για την ανάπτυξη αποτελεσματικών εμβολίων και θεραπειών.
