Η αγκινάρα επιστρέφει δυναμικά και από ξεχασμένο λαχανικό μετατρέπεται σε σύγχρονη υπερτροφή
Η αγκινάρα έχει γνωρίσει έντονη επιστημονική και διατροφική αναγέννηση τα τελευταία χρόνια, κυρίως λόγω της υψηλής της αξίας ως λειτουργικό τρόφιμο. Περιέχει σημαντικές ποσότητες φαινολικών ενώσεων, ινουλίνης, φυτικών ινών και μετάλλων, στοιχεία που την καθιστούν βασικό πυλώνα της μεσογειακής διατροφής. Πέρα από τη γευστική της πικρή νότα, αποτελεί και ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο φυτικό σκεύασμα, καθώς τα εκχυλίσματα των φύλλων της αξιοποιούνται σε ροφήματα, συμπληρώματα και παραδοσιακές θεραπείες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ουσία σε καθημερινά οικιακά προϊόντα συνδέεται με καρκίνο του ήπατος σύμφωνα με νέα μελέτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γλυκά κορυφαίου σουπερμάρκετ μολυσμένα όχι με ένα αλλά με δύο(!) επικίνδυνα παθογόνα
Με πληθώρα βιοδραστικών συστατικών που δρουν συνεργιστικά, η αγκινάρα έχει συνδεθεί με ηπατοπροστατευτικές, αντιοξειδωτικές, υπολιπιδαιμικές και αντικαρκινικές δράσεις. Ως καλλιέργεια έχει ιδιαίτερη σημασία για τις χώρες της Μεσογείου, με την Αίγυπτο, την Ιταλία, την Ισπανία και την Ελλάδα να πρωταγωνιστούν στην παγκόσμια παραγωγή, που ξεπερνά το 1,5 εκατομμύριο τόνους ετησίως. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του FAO, η Ελλάδα το 2023 καλλιέργησε 360 εκτάρια αγκινάρας με τη μέση απόδοση αγκινάρας στην Ελλάδα και Μεσόγειο να εκτιμάται στα 10–15 τόνους ανά εκτάριο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρωτοφανής ανάκληση σοκολάτας: 7 ειδοποιήσεις σε μία ημέρα από διαφορετικές εταιρείες για τον ίδιο λόγο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέος συναγερμός για μολυσμένο εμφιαλωμένο νερό – Δείτε φωτογραφία και μάρκα
Μια νέα επιστημονική μελέτη εξετάζει σε βάθος τη σλοβενική αγκινάρα Strunjanska articoka και την συγκρίνει με δύο δημοφιλείς ιταλικές ποικιλίες, αποκαλύπτοντας σημαντικές διαφορές στη γενετική ταυτότητα, στην εμφάνιση και στη βιοχημική τους σύσταση. Η έρευνα δείχνει ότι η σλοβενική ποικιλία αποτελεί διακριτό γενετικό τύπο, με χαρακτηριστικά που δεν συναντώνται στις άλλες δύο ποικιλίες.
Οι τρεις ποικιλίες εμφάνισαν υψηλή περιεκτικότητα σε φαινολικές ενώσεις, οι οποίες θεωρούνται σημαντικές για τη γεύση αλλά και για τις πιθανές βιολογικές τους δράσεις. Η Strunjanska articoka ξεχώρισε με ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα ρουτίνης, μιας φυτοχημικής ουσίας που συναντάται συχνά σε φυτά με ισχυρά αντιοξειδωτικά χαρακτηριστικά, ενώ η Romanesco είχε υψηλότερη ποσότητα καφεϊκού οξέος.
Οι φαινολικές ενώσεις, όπως η ρουτίνη και το καφεϊκό οξύ, είναι φυσικά φυτοχημικά που λειτουργούν ως ισχυρά αντιοξειδωτικά, βοηθώντας τον οργανισμό να αντιμετωπίζει το οξειδωτικό στρες που προκαλεί φθορές στα κύτταρα. Η ρουτίνη συμβάλλει στη διατήρηση της υγείας των αγγείων, ενισχύει την κυκλοφορία, μειώνει τη διαπερατότητα των τριχοειδών και έχει αντιφλεγμονώδη δράση. Το καφεϊκό οξύ, από την άλλη, συμμετέχει στη μείωση φλεγμονών, έχει σημαντική αντιοξειδωτική ισχύ και φαίνεται να βοηθά στην προστασία των κυττάρων από βλάβες που σχετίζονται με χρόνιες παθήσεις.
Στις εργαστηριακές δοκιμές αντιοξειδωτικής ικανότητας, οι τρεις ποικιλίες παρουσίασαν διαφορές στον τρόπο που εξουδετερώνουν τις ελεύθερες ρίζες, με την Romanesco να εμφανίζει την υψηλότερη χημική δράση. Όταν λέμε ότι μια ουσία έχει αντιοξειδωτική ικανότητα, πρακτικά σημαίνει ότι συμβάλλει στη διατήρηση της υγείας των οργάνων και στην καθυστέρηση κυτταρικής γήρανσης, δεσμεύει τις ελεύθερες ρίζες πριν αυτές βλάψουν τα κύτταρα και μειώνει τη φθορά των ιστών
Οι επιστήμονες μελέτησαν και την επίδραση των εκχυλισμάτων της αγκινάρας σε κύτταρα που εκτέθηκαν σε οξειδωτικό στρες. Η σλοβενική ποικιλία παρουσίασε αξιοσημείωτη ικανότητα να μειώνει τα αντιδραστικά είδη οξυγόνου σε ορισμένα κυτταρικά μοντέλα, ιδιαίτερα στα κύτταρα του ήπατος και σε φυσιολογικά κύτταρα παχέος εντέρου. Ένα ακόμη πεδίο της μελέτης αφορούσε τη συσσώρευση λιπιδίων στα ηπατικά κύτταρα, μια διαδικασία που σχετίζεται με μεταβολικές διαταραχές. Τα εκχυλίσματα της Strunjanska articoka και της Violetto di Romagna κατάφεραν να μειώσουν την εναπόθεση λιπιδίων, ενώ η Romanesco δεν εμφάνισε αντίστοιχη δράση.
Συμπερασματικά, κάθε ποικιλία παρουσιάζει διαφορετικά πλεονεκτήματα. Κάποιες ποικιλίες έχουν υψηλότερη συνολική περιεκτικότητα σε φαινολικές ενώσεις, άλλες εμφανίζουν μεγαλύτερη αντιοξειδωτική ικανότητα και άλλες έχουν υψηλότερα επίπεδα συγκεκριμένων συστατικών, όπως καφεικό οξύ ή ρουτίνη. Όλες όμως ενισχύουν την προστασία των κυττάρων από το οξειδωτικό στρες και συμβάλλουν στη συνολική αντιφλεγμονώδη και ευεργετική δράση.
