Η διατροφή μετά τη διάγνωση καρκίνου του προστάτη μπορεί να αποτελεί σημαντικό μέρος της μακροχρόνιας φροντίδας, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την καρδιαγγειακή υγεία και τη συνολική επιβίωση. Νέα μεγάλη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open, εξέτασε για περισσότερα από 30 χρόνια τη σχέση ανάμεσα στην κατανάλωση διαφορετικών τύπων λιπαρών και τη θνησιμότητα σε άνδρες με μη μεταστατικό καρκίνο του προστάτη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | LIDL: Ανακαλεί σοκολάτα μετά τον εντοπισμό απαγορευμένου φυτοφαρμάκου
Η μελέτη περιέλαβε 4.884 άνδρες με μη μεταστατικό καρκίνο του προστάτη, οι οποίοι συμμετείχαν στη μεγάλη προοπτική μελέτη Health Professionals Follow-Up Study. Οι συμμετέχοντες είχαν διαγνωστεί με καρκίνο του προστάτη από το 1986 έως τον Ιανουάριο του 2019 και παρακολουθήθηκαν έως τον Δεκέμβριο του 2022. Η διάμεση διάρκεια παρακολούθησης μετά τη διάγνωση ήταν 12,8 χρόνια. Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης καταγράφηκαν 3.040 θάνατοι από οποιαδήποτε αιτία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκός συναγερμός για δημοφιλές αφρόλουτρο μάρκας που πωλείται και στην Ελλάδα (φωτογραφία)
Τα κορεσμένα λιπαρά συνδέθηκαν με υψηλότερη συνολική θνησιμότητα
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι άνδρες που ανήκαν στην υψηλότερη ομάδα κατανάλωσης κορεσμένων λιπαρών μετά τη διάγνωση είχαν 24% υψηλότερο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία, σε σύγκριση με εκείνους που βρίσκονταν στη χαμηλότερη ομάδα κατανάλωσης. Η συσχέτιση ήταν ακόμη πιο έντονη όταν εξετάστηκε ειδικά ο θάνατος από καρδιαγγειακά νοσήματα. Η υψηλότερη κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών συνδέθηκε με 42% υψηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακού θανάτου. Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης συσχέτιση με θανάτους από άλλους καρκίνους, αν και το αντίστοιχο διάστημα εμπιστοσύνης ήταν ευρύτερο.
Τι συνέβη όταν τα ζωικά λιπαρά αντικαταστάθηκαν με φυτικά
Οι ερευνητές εξέτασαν στη συνέχεια ένα διαφορετικό ερώτημα: όχι μόνο πόσο λίπος καταναλώνουν οι ασθενείς, αλλά τι είδους λίπος αντικαθιστά τι. Σύμφωνα με το μοντέλο της μελέτης, η αντικατάσταση του 10% των ημερήσιων θερμίδων που προέρχονταν από ζωικά λιπαρά με θερμίδες από φυτικά λιπαρά συνδέθηκε με 16% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία.
Αντίστοιχα, η αντικατάσταση του 5% των θερμίδων από κορεσμένα λιπαρά με μονοακόρεστα λιπαρά συνδέθηκε με 20% χαμηλότερο κίνδυνο συνολικής θνησιμότητας. Στην κατηγορία των φυτικών πηγών λιπαρών περιλαμβάνονται τρόφιμα όπως το ελαιόλαδο, οι ξηροί καρποί, οι σπόροι και το αβοκάντο, τα οποία αποτελούν σημαντικές πηγές ακόρεστων λιπαρών.
Δεν είναι όλα τα λιπαρά ίδια
Το εύρημα της μελέτης δεν υποστηρίζει απλώς μια διατροφή «με λιγότερα λιπαρά». Αντίθετα, οι ερευνητές εστιάζουν περισσότερο στην ποιότητα και την προέλευση των λιπαρών. Τα κορεσμένα λιπαρά βρίσκονται σε σημαντικές ποσότητες σε τρόφιμα όπως το βούτυρο, τα λιπαρά κρέατα και ορισμένα άλλα ζωικά προϊόντα. Αντίθετα, τα μονοακόρεστα και πολυακόρεστα λιπαρά βρίσκονται σε τρόφιμα όπως το ελαιόλαδο, οι ξηροί καρποί, οι σπόροι και άλλα φυτικά τρόφιμα.
Η ανάλυση έδειξε επίσης ότι τα ζωικά λιπαρά είχαν θετική συσχέτιση με τη συνολική θνησιμότητα, ενώ η αντικατάστασή τους με φυτικά λιπαρά συνδεόταν με ευνοϊκότερη έκβαση. Ωστόσο, οι συγγραφείς δεν υποστηρίζουν ότι οι άνδρες που έχουν διαγνωστεί με καρκίνο του προστάτη θα πρέπει να εγκαταλείψουν πλήρως τα ζωικά προϊόντα ή να ακολουθήσουν μια αυστηρή χορτοφαγική διατροφή. Το μήνυμα αφορά περισσότερο την αντικατάσταση μέρους των λιπαρών που είναι πλούσια σε κορεσμένα λιπαρά με πηγές ακόρεστων και φυτικών λιπαρών.
Τι σημαίνουν πραγματικά τα ποσοστά
Τα ποσοστά της μελέτης χρειάζονται προσοχή στην ερμηνεία τους. Για παράδειγμα, το εύρημα ότι η αντικατάσταση του 10% των θερμίδων από ζωικά με φυτικά λιπαρά συνδέθηκε με 16% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου δεν σημαίνει ότι κάθε άνδρας με καρκίνο του προστάτη που θα κάνει αυτή την αλλαγή θα μειώσει κατά 16% την πιθανότητα να πεθάνει.
Πρόκειται για παρατηρητική μελέτη κοόρτης. Οι ερευνητές παρατήρησαν τις διατροφικές συνήθειες των συμμετεχόντων και τις συνέκριναν με τις εκβάσεις υγείας τους, χρησιμοποιώντας στατιστικές προσαρμογές για μια σειρά από παράγοντες, όπως η ηλικία, το σωματικό βάρος, το κάπνισμα, η σωματική δραστηριότητα, ο διαβήτης, η υψηλή χοληστερόλη, η αρτηριακή πίεση, το στάδιο του καρκίνου, το σκορ Gleason και η θεραπεία. Επομένως, τα αποτελέσματα δείχνουν στατιστική συσχέτιση και όχι απόδειξη αιτιώδους σχέσης.
Υπάρχει μάλιστα ένα ενδιαφέρον στοιχείο στη συγκεκριμένη μελέτη: οι άνδρες με υψηλότερη κατανάλωση κορεσμένων, trans και ζωικών λιπαρών ήταν επίσης πιθανότερο να είναι ενεργοί καπνιστές, να έχουν υψηλότερο BMI, χαμηλότερη σωματική δραστηριότητα και διαβήτη. Οι παράγοντες αυτοί καθιστούν ακόμη πιο σημαντική τη στατιστική προσαρμογή, αλλά δεν μπορούν να εξαλείψουν πλήρως όλους τους πιθανούς παράγοντες σύγχυσης μιας παρατηρητικής έρευνας.
Το σημαντικότερο μήνυμα, επομένως, δεν είναι απαραίτητα «λιγότερο λίπος», αλλά «καλύτερη επιλογή λιπαρών». Η αντικατάσταση μέρους των κορεσμένων και ζωικών λιπαρών με ακόρεστα λιπαρά φυτικής προέλευσης μπορεί να αποτελεί μια διατροφική επιλογή που ευνοεί τη συνολική υγεία των ασθενών μετά τη διάγνωση.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2026 στο JAMA Network Open με DOI 10.1001/jamanetworkopen.2026.30693
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Έρχεται το «κρέας» από… όσπρια! Νέα τεχνική μετατρέπει φακές, φασόλια και ρεβίθια σε τρόφιμα με υφή κρέατος
- Αυγά: Γιατί είναι προτιμότερο να τα διατηρούμε στο ψυγείο με την αρχική χάρτινη συσκευασία τους;
- Μπανάνες: Γιατί το χρώμα δεν είναι το μοναδικό κριτήριο για την επιλογή τους – Τα 5 σημάδια που πρέπει να ελέγχετε πριν τις αγοράσετε
- Καφές και πρωτεΐνη: Τι συμβαίνει στον οργανισμό όταν τα συνδυάζουμε;
- Μπορεί η κατανάλωση χυμού γκρέιπφρουτ κατά τη λήψη φαρμάκων να είναι θανατηφόρα; Η προειδοποίηση των ειδικών
- Το κόλπο των 45 δευτερολέπτων για να απολαύσετε κρεμμύδι στη χωριάτικη σαλάτα χωρίς να μυρίζει η αναπνοή σας
