Ένα λευκό και ζελατινώδες μανιτάρι που χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες στην Ανατολική Ασία συγκεντρώνει τα τελευταία χρόνια το ενδιαφέρον της επιστημονικής έρευνας λόγω των βιοδραστικών ενώσεων που περιέχει. Πρόκειται για το μανιτάρι του χιονιού, γνωστό ως Tremella fuciformis, το οποίο διαφέρει αισθητά από τα πιο γνωστά εδώδιμα μανιτάρια τόσο ως προς την εμφάνιση όσο και ως προς τη σύστασή του. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι πολυσακχαρίτες του, οι οποίοι έχουν μελετηθεί για πιθανές επιδράσεις σε μηχανισμούς που σχετίζονται με το έντερο, τον μεταβολισμό, το ανοσοποιητικό σύστημα και το δέρμα. Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στην παραδοσιακή χρήση του μανιταριού. Ερευνητικές μελέτες έχουν εξετάσει συγκεκριμένα συστατικά του σε κυτταρικά και ζωικά μοντέλα, ενώ υπάρχουν και περιορισμένα δεδομένα από μελέτες σε ανθρώπους. Τα αποτελέσματα δημιουργούν ορισμένες ενδιαφέρουσες ενδείξεις, όμως η διαθέσιμη έρευνα δεν είναι αρκετή για να θεωρηθεί το μανιτάρι θεραπευτικό τρόφιμο ή να αποδοθούν σε αυτό συγκεκριμένες θεραπευτικές ιδιότητες.
Οι ενώσεις που έχουν τραβήξει την προσοχή
Το Tremella fuciformis περιέχει σημαντικές ποσότητες πολυσακχαριτών και φυτικών ινών, ενώ η σύστασή του περιλαμβάνει επίσης πρωτεΐνες και διάφορα μικροθρεπτικά συστατικά. Η περιεκτικότητα σε μέταλλα και βιταμίνες μπορεί να μεταβάλλεται ανάλογα με την ποικιλία, τις συνθήκες καλλιέργειας και τον τρόπο επεξεργασίας του μανιταριού. Οι πολυσακχαρίτες αποτελούν το βασικό αντικείμενο της έρευνας. Πρόκειται για σύνθετους υδατάνθρακες με διαφορετική δομή, μοριακό βάρος και βαθμό διακλάδωσης, χαρακτηριστικά που μπορούν να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούν με τον οργανισμό. Σε εργαστηριακές μελέτες, συγκεκριμένα κλάσματα πολυσακχαριτών έχουν συνδεθεί με αντιοξειδωτικές και ανοσοτροποποιητικές δράσεις, ενώ έχουν εξεταστεί και πιθανές επιδράσεις σε μηχανισμούς που σχετίζονται με τη φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες.
Ένα ακόμη χαρακτηριστικό των πολυσακχαριτών του μανιταριού είναι η ικανότητά τους να δεσμεύουν και να συγκρατούν νερό. Αυτή η ιδιότητα έχει οδηγήσει σε ενδιαφέρον και για εφαρμογές σε προϊόντα περιποίησης του δέρματος. Πειραματικά δεδομένα έχουν δείξει ότι ορισμένα συστατικά του Tremella fuciformis μπορούν να επηρεάσουν την ενυδάτωση και την προστασία των κυττάρων του δέρματος, ενώ έχουν εξεταστεί και πιθανές επιδράσεις σε διαδικασίες που σχετίζονται με την παραγωγή μελανίνης και την αποκατάσταση του δερματικού ιστού. Τα συγκεκριμένα ευρήματα, ωστόσο, προέρχονται κυρίως από εργαστηριακά μοντέλα. Η παρουσία μιας βιολογικής δράσης σε κύτταρα ή σε πειραματόζωα δεν σημαίνει ότι το ίδιο αποτέλεσμα θα εμφανιστεί σε ανθρώπους που καταναλώνουν το μανιτάρι ως τρόφιμο. Επιπλέον, διαφορετικά εκχυλίσματα μπορεί να περιέχουν διαφορετικές συγκεντρώσεις και τύπους πολυσακχαριτών, γεγονός που δυσκολεύει τις άμεσες συγκρίσεις μεταξύ των μελετών.
Τι δείχνουν οι έρευνες σε ανθρώπους
Τα δεδομένα από ανθρώπινες μελέτες παραμένουν περιορισμένα, όμως ορισμένα ευρήματα έχουν προκαλέσει ενδιαφέρον. Σε τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη διάρκειας οκτώ εβδομάδων, στην οποία συμμετείχαν 75 ενήλικες με υποκειμενική γνωστική έκπτωση, εξετάστηκε συγκεκριμένο παρασκεύασμα Tremella fuciformis σε δύο διαφορετικές ημερήσιες δόσεις. Οι συμμετέχοντες που έλαβαν το παρασκεύασμα παρουσίασαν βελτιώσεις σε ορισμένες μετρήσεις που αφορούσαν τη μνήμη και τις εκτελεστικές λειτουργίες. Το αποτέλεσμα είναι ενδιαφέρον, αλλά η διάρκεια της μελέτης και το μέγεθος του δείγματος δεν επιτρέπουν ασφαλή συμπεράσματα για τον γενικό πληθυσμό. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι η συγκεκριμένη μελέτη αφορούσε ένα συγκεκριμένο παρασκεύασμα και όχι απαραίτητα το μανιτάρι όπως καταναλώνεται ως τρόφιμο. Αυτό σημαίνει ότι τα αποτελέσματα δεν μπορούν να μεταφερθούν αυτομάτως σε οποιοδήποτε προϊόν περιέχει Tremella fuciformis.
Ερευνητικό ενδιαφέρον έχει παρουσιάσει και η σχέση του μανιταριού με τον μεταβολισμό. Σε μικρή μελέτη διάρκειας 12 εβδομάδων, στην οποία συμμετείχαν 56 υπέρβαρα ή παχύσαρκα άτομα με προδιαβήτη, εξετάστηκε ένα τυποποιημένο ρόφημα που περιείχε Tremella fuciformis. Παρατηρήθηκαν μικρές μεταβολές σε μεταβολικούς δείκτες, μεταξύ των οποίων η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, η οποία μειώθηκε από 6,03% σε 5,96%, ενώ καταγράφηκε επίσης μείωση περίπου 1,7 εκατοστών στην περίμετρο της μέσης.
Τα ευρήματα αυτά χρειάζονται επιβεβαίωση σε μεγαλύτερες μελέτες με περισσότερους συμμετέχοντες και μεγαλύτερη διάρκεια. Μια μικρή μεταβολή σε έναν εργαστηριακό δείκτη δεν αρκεί για να αποδειχθεί ότι ένα τρόφιμο μπορεί να προλάβει ή να αντιμετωπίσει μια μεταβολική διαταραχή.
Το έντερο αποτελεί ένα ακόμη πεδίο έρευνας. Σε πειράματα με ποντίκια που ακολουθούσαν διατροφή υψηλή σε λιπαρά, οι πολυσακχαρίτες του μανιταριού επηρέασαν τη σύνθεση του εντερικού μικροβιώματος, την παραγωγή λιπαρών οξέων βραχείας αλύσου και ορισμένους μηχανισμούς που συνδέονται με τον κορεσμό. Μεταξύ άλλων, εξετάστηκε η σχέση με ορμόνες όπως το GLP 1 και το πεπτίδιο YY. Στα ίδια πειραματικά μοντέλα παρατηρήθηκαν αλλαγές που σχετίζονταν με το σωματικό βάρος και τον μεταβολισμό. Η συγκεκριμένη έρευνα παραμένει όμως προκλινική, καθώς τα αποτελέσματα σε ποντίκια δεν μπορούν να θεωρηθούν απόδειξη αντίστοιχης δράσης στον άνθρωπο. Παράλληλα, υπάρχει σημαντική διαφορά ανάμεσα στην κατανάλωση ενός ολόκληρου μανιταριού, ενός εκχυλίσματος, ενός προϊόντος ζύμωσης και ενός καθαρισμένου κλάσματος πολυσακχαριτών. Η συγκέντρωση των δραστικών συστατικών και η βιοδιαθεσιμότητά τους μπορεί να διαφέρουν σημαντικά από προϊόν σε προϊόν.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Πεπτίδια: Έξι δημοφιλή σκευάσματα μπορεί σύντομα να γίνουν πιο εύκολα διαθέσιμα
- Διεθνής Ημέρα Μπύρας: Γιατί η μπύρα είναι ένα από τα πιο ασφαλή ποτά
- San Pellegrino: Γιατί βάζει ερωτήσεις στις φιάλες του νερού
- Πώς μια vegan διατροφή βοήθησε στην απώλεια βάρους χωρίς περιορισμό της ποσότητας φαγητού
- Foodwatch: «Δεν απαγορεύουμε τίποτα, θέλουμε οι καταναλωτές να γνωρίζουν τι αγοράζουν»
- Γλουτένη: Γιατί οι ετικέτες τροφίμων μπορεί να αλλάξουν για κριθάρι, σίκαλη και βρώμη
- Χρόνιος πόνος: Νέα έρευνα αναζητά τον «διακόπτη» που μπορεί να τον απενεργοποιήσει στην πηγή του
