Ερευνητές υποστηρίζουν ότι η μοναδική δομή του γάλακτος βοηθά τον οργανισμό να αξιοποιεί καλύτερα τα θρεπτικά συστατικά
Η συνεχώς αυξανόμενη δημοτικότητα των φυτικών ροφημάτων έχει αλλάξει σημαντικά τις διατροφικές συνήθειες εκατομμυρίων καταναλωτών παγκοσμίως. Ροφήματα από βρώμη, αμύγδαλο, σόγια και ρύζι προβάλλονται συχνά ως εναλλακτικές λύσεις στο αγελαδινό γάλα, είτε για λόγους υγείας είτε για περιβαλλοντικούς και ηθικούς λόγους. Ωστόσο, νέα επιστημονική ανασκόπηση από ερευνητές του Edith Cowan University στην Αυστραλία υποστηρίζει ότι το αγελαδινό γάλα εξακολουθεί να προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα όσον αφορά την υγεία των οστών και την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών, χάρη σε αυτό που οι επιστήμονες αποκαλούν «milk matrix», δηλαδή τη φυσική δομή μέσα στην οποία συνυπάρχουν και αλληλεπιδρούν τα συστατικά του γάλακτος.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, το γάλα δεν αποτελεί απλώς πηγή ασβεστίου, πρωτεϊνών και λιπαρών. Περιέχει περισσότερα από 100 θρεπτικά και βιοδραστικά συστατικά, τα οποία βρίσκονται σε μια σύνθετη φυσική διάταξη που επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο απορροφώνται και χρησιμοποιούνται από τον οργανισμό. Η συγκεκριμένη δομή φαίνεται να επηρεάζει τη βιοδιαθεσιμότητα μετάλλων και βιταμινών, τη μεταγευματική απόκριση του σακχάρου, τον μεταβολισμό των λιπιδίων αλλά και τη λειτουργία του εντερικού μικροβιώματος. Οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι τα οφέλη του γάλακτος δεν οφείλονται σε κάποιο μεμονωμένο συστατικό αλλά στον τρόπο με τον οποίο όλα τα συστατικά λειτουργούν μαζί ως ενιαίο τρόφιμο.
Η υγεία των οστών και τα όρια των φυτικών εναλλακτικών
Η ανασκόπηση κατέληξε ότι η τακτική κατανάλωση γάλακτος συνδέεται με ισχυρότερα οστά και χαμηλότερο κίνδυνο καταγμάτων, με ορισμένες μελέτες να δείχνουν έως και 43% μικρότερο κίνδυνο καταγμάτων σε άτομα που καταναλώνουν ένα έως δύο ποτήρια γάλα ημερησίως. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι το ασβέστιο του γάλακτος συνοδεύεται από πρωτεΐνες, φώσφορο και άλλα συστατικά που διευκολύνουν την απορρόφηση και αξιοποίησή του από τον οργανισμό. Αντίθετα, τα φυτικά ροφήματα, ακόμη και όταν είναι εμπλουτισμένα με ασβέστιο και βιταμίνες, δεν φαίνεται να αναπαράγουν πλήρως αυτή τη φυσική δομή. Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι τα προστιθέμενα θρεπτικά συστατικά δεν απορροφώνται πάντοτε με τον ίδιο τρόπο όπως εκείνα που βρίσκονται φυσικά στο γάλα. Επιπλέον, πολλά φυτικά ροφήματα περιέχουν πρόσθετα έλαια, σάκχαρα ή σταθεροποιητές για τη βελτίωση της γεύσης και της υφής τους. Η συζήτηση πάντως δεν είναι μονοδιάστατη. Άλλες επιστημονικές ανασκοπήσεις έχουν επισημάνει ότι τα φυτικά ροφήματα μπορούν να συμβάλουν σε μια υγιεινή διατροφή, ιδιαίτερα όταν είναι σωστά εμπλουτισμένα, ενώ παράλληλα παρουσιάζουν συχνά χαμηλότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα σε σύγκριση με τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Ωστόσο, οι ειδικοί συμφωνούν ότι δεν αποτελούν πάντα διατροφικά ισοδύναμο υποκατάστατο του γάλακτος, καθώς οι συγκεντρώσεις πρωτεϊνών, ασβεστίου, βιταμίνης Β12, ψευδαργύρου και άλλων θρεπτικών συστατικών διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των προϊόντων και των εμπορικών σημάτων.
Ιδιαίτερη προσοχή στη διατροφή των παιδιών
Ένα από τα βασικά σημεία της μελέτης αφορά τα παιδιά και τους εφήβους. Οι ερευνητές εκφράζουν ανησυχία για την αυξανόμενη τάση αντικατάστασης των γαλακτοκομικών προϊόντων με φυτικά ροφήματα χωρίς επαρκή διατροφικό σχεδιασμό. Σύμφωνα με τους συγγραφείς, η πλήρης απομάκρυνση των γαλακτοκομικών από τη διατροφή των παιδιών μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ανεπαρκούς πρόσληψης πρωτεΐνης, ασβεστίου, ιωδίου και βιταμίνης Β12, θρεπτικών συστατικών που θεωρούνται κρίσιμα για την ανάπτυξη. Παράλληλα, η μελέτη αναφέρει ότι τα προϊόντα ζύμωσης του γάλακτος, όπως το γιαούρτι και άλλα ζυμωμένα γαλακτοκομικά, ενδέχεται να προσφέρουν πρόσθετα οφέλη χάρη στις βιοδραστικές ενώσεις που παράγονται κατά τη διαδικασία της ζύμωσης. Οι ερευνητές θεωρούν ότι τα ευρήματα ενισχύουν τη φιλοσοφία του «food first», σύμφωνα με την οποία η κάλυψη των διατροφικών αναγκών θα πρέπει να βασίζεται πρωτίστως σε ολόκληρα τρόφιμα και όχι σε συμπληρώματα ή έντονα επεξεργασμένα υποκατάστατα. Οι συγγραφείς τονίζουν ότι τα φυτικά ροφήματα μπορούν να έχουν θέση σε ένα ισορροπημένο διατροφικό πρότυπο, ειδικά για άτομα με δυσανεξία στη λακτόζη, αλλεργία στις πρωτεΐνες του γάλακτος ή όσους ακολουθούν χορτοφαγικές και vegan διατροφές. Ωστόσο, επισημαίνουν ότι οι καταναλωτές δεν θα πρέπει να θεωρούν δεδομένο πως κάθε φυτικό ρόφημα αποτελεί πλήρη διατροφική αντικατάσταση του γάλακτος και συστήνουν προσεκτική ανάγνωση των ετικετών και αξιολόγηση της συνολικής θρεπτικής αξίας κάθε προϊόντος.
Η μελέτη η μελέτη χρηματοδοτείται από το Global Dairy Platform, δηλαδή έναν κλαδικό οργανισμό της γαλακτοκομικής βιομηχανίας και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Critical Reviews in Food Science and Nutrition.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Μαύρη σοκολάτα ή πράσινο τσάι; Ποιο προσφέρει περισσότερα αντιοξειδωτικά και μεγαλύτερα οφέλη για την υγεία
- Βαμβακέλαιο: Το παρεξηγημένο φυτικό έλαιο που βρίσκεται σε χιλιάδες τρόφιμα και διχάζει τους ειδικούς
- Ποιο σχήμα ζυμαρικών επηρεάζει λιγότερο το σάκχαρο;
- Επιστρέφει το best seller σεμινάριο Food Safety Culture Advanced Training Course μετά το έντονο ενδιαφέρον των επαγγελματιών του κλάδου
- Ελλάδα: Θωρακίστε την επιχείρησή σας από κακόβουλες ενέργειες – Διαδικτυακό σεμινάριο Food Defence από TÜV NORD Hellas και cibum
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
