Μια νέα δικαστική διαμάχη στις Ηνωμένες Πολιτείες φέρνει στο προσκήνιο τους πιθανούς κινδύνους από τη μακροχρόνια χρήση χημικών προϊόντων ισιώματος μαλλιών. Η πολιτεία της Αριζόνα κατέθεσε στις 11 Σεπτεμβρίου αγωγή κατά της L’Oréal USA, της μητρικής εταιρείας της και της SoftSheen, υποστηρίζοντας ότι προϊόντα χημικού ισιώματος πωλούνταν και διαφημίζονταν χωρίς επαρκή ενημέρωση των καταναλωτριών για πιθανούς κινδύνους για την υγεία, μεταξύ άλλων για συσχετίσεις με ορισμένους καρκίνους.
Η υπόθεση αφορά προϊόντα που συνδέονται με γνωστές σειρές της εταιρείας, όπως Dark & Lovely, Optimum και Mizani, και αποτελεί μια νέα εξέλιξη σε έναν ευρύτερο κύκλο αγωγών στις ΗΠΑ γύρω από τα λεγόμενα hair relaxers, δηλαδή τα χημικά προϊόντα που χρησιμοποιούνται για να ισιώνουν μόνιμα τα φυσικά σγουρά ή πολύ σγουρά μαλλιά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μεγάλη γαλακτοβιομηχανία ανακαλεί δημοφιλές παγωτό μετά από καταγγελίες – Είναι η 2η φορά που ανακαλείται το ίδιο προϊόν
Τι καταγγέλλει η γενική εισαγγελέας της Αριζόνα
Η γενική εισαγγελέας της Αριζόνα, Kris Mayes, υποστηρίζει ότι η L’Oréal και η SoftSheen διέθεταν στην αγορά χημικά προϊόντα ισιώματος χωρίς να αποκαλύπτουν επαρκώς πληροφορίες σχετικά με συστατικά που χαρακτηρίζονται ως δυνητικά καρκινογόνα ή ενδοκρινικοί διαταράκτες, καθώς και σχετικά με επιστημονικά ευρήματα που έχουν συνδέσει τη χρήση προϊόντων ισιώματος με αυξημένο κίνδυνο ορισμένων μορφών καρκίνου. Στην ανακοίνωσή της, η πολιτεία αναφέρει μεταξύ άλλων φθαλικές ενώσεις, parabens και άλλες χημικές ουσίες με ιδιότητες ενδοκρινικής διαταραχής, ενώ επικαλείται επίσης ουσίες που έχουν ταξινομηθεί από αρμόδιους αμερικανικούς και διεθνείς οργανισμούς ως γνωστά ή πιθανά καρκινογόνα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κίνδυνος δηλητηρίασης από κοτομπουκιές μεγάλου σούπερ μάρκετ – Γιατί τα παρασκευάσματα πουλερικών αποτελούν συχνά δεξαμενή βακτηρίων
Σύμφωνα με την πολιτεία, τα προϊόντα αυτά είναι ιδιαίτερα αλκαλικά και βασίζονται σε υδροξείδια. Η δράση τους στηρίζεται στη διάσπαση και αναδιαμόρφωση των δισουλφιδικών δεσμών της κερατίνης, ώστε να αλλάξει μόνιμα η δομή της τρίχας. Η εισαγγελική αρχή υποστηρίζει ότι η εφαρμογή τους στο τριχωτό της κεφαλής μπορεί να οδηγήσει σε ερεθισμούς, εγκαύματα ή άλλες βλάβες, οι οποίες ενδέχεται να διευκολύνουν την απορρόφηση χημικών ουσιών. Η Mayes υποστηρίζει ακόμη ότι τα προϊόντα απευθύνονταν σε μεγάλο βαθμό σε Αφροαμερικανές γυναίκες, ενώ ορισμένα προϊόντα είχαν απευθυνθεί και σε παιδιά. Η πολιτεία θεωρεί ότι η συγκεκριμένη εμπορική στόχευση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα προϊόντα ισιώματος χρησιμοποιούνται συχνότερα και από μικρότερες ηλικίες σε ορισμένες ομάδες του πληθυσμού.
Τι έχει δείξει η επιστημονική έρευνα για τον καρκίνο της μήτρας
Ένα από τα σημαντικότερα επιστημονικά δεδομένα που έχουν τροφοδοτήσει τη συζήτηση προέρχεται από μελέτη του National Institutes of Health (NIH), η οποία δημοσιεύθηκε το 2022 στο Journal of the National Cancer Institute. Οι ερευνητές παρακολούθησαν σχεδόν 11 χρόνια 33.947 γυναίκες ηλικίας 35 έως 74 ετών που συμμετείχαν στη μελέτη Sister Study. Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης καταγράφηκαν 378 περιστατικά καρκίνου της μήτρας.
Οι γυναίκες που δήλωσαν ότι χρησιμοποιούσαν προϊόντα χημικού ισιώματος περισσότερες από τέσσερις φορές μέσα στον προηγούμενο χρόνο εμφάνισαν περισσότερες από διπλάσιες πιθανότητες να διαγνωστούν με καρκίνο της μήτρας σε σύγκριση με εκείνες που δεν είχαν χρησιμοποιήσει τέτοια προϊόντα. Η εκτίμηση των ερευνητών ήταν ότι μέχρι την ηλικία των 70 ετών θα εμφάνιζε καρκίνο της μήτρας περίπου το 1,64% των γυναικών που δεν είχαν χρησιμοποιήσει ποτέ προϊόντα ισιώματος, έναντι περίπου 4,05% μεταξύ των συχνών χρηστριών.
Ωστόσο, εδώ βρίσκεται μια κρίσιμη επιστημονική λεπτομέρεια: η μελέτη έδειξε συσχέτιση και όχι απόδειξη ότι τα προϊόντα προκάλεσαν τον καρκίνο. Οι ερευνητές δεν είχαν στοιχεία για συγκεκριμένες μάρκες ή για τα ακριβή συστατικά των προϊόντων που χρησιμοποίησε κάθε γυναίκα. Στην επιστημονική δημοσίευση αναφέρονται ως πιθανοί παράγοντες ουσίες όπως parabens, δισφαινόλη Α, μέταλλα και φορμαλδεΰδη, όμως οι ίδιοι οι επιστήμονες τόνισαν ότι χρειάζονται περισσότερες έρευνες για να προσδιοριστούν οι συγκεκριμένες χημικές ουσίες που μπορεί να ευθύνονται για την παρατηρούμενη συσχέτιση.
Η ίδια μελέτη έχει μια ακόμη σημαντική παράμετρο. Περίπου το 60% των συμμετεχουσών που δήλωσαν ότι είχαν χρησιμοποιήσει προϊόντα ισιώματος κατά το προηγούμενο έτος ήταν μαύρες γυναίκες. Οι ερευνητές δεν διαπίστωσαν ότι η σχέση μεταξύ χρήσης προϊόντων ισιώματος και καρκίνου της μήτρας διέφερε ανάλογα με τη φυλή. Ωστόσο, επειδή οι μαύρες γυναίκες δήλωναν συχνότερα χρήση αυτών των προϊόντων και ξεκινούσαν τη χρήση σε μικρότερες ηλικίες, οι ερευνητές σημείωσαν ότι τα ευρήματα μπορεί να έχουν ιδιαίτερη σημασία για τον συγκεκριμένο πληθυσμό. Το στοιχείο αυτό έχει σημασία και στη νέα αγωγή της Αριζόνα, καθώς η εισαγγελική αρχή υποστηρίζει ότι τα συγκεκριμένα προϊόντα είχαν διαφημιστεί σε μεγάλο βαθμό προς Αφροαμερικανές γυναίκες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, προς παιδιά.
Δεν αφορά μόνο τον καρκίνο της μήτρας
Η επιστημονική έρευνα τα τελευταία χρόνια έχει εξετάσει και άλλες πιθανές συσχετίσεις. Το NIH αναφέρει ότι προηγούμενες μελέτες είχαν υποδείξει πιθανές σχέσεις της χρήσης προϊόντων ισιώματος με καρκίνο του μαστού και των ωοθηκών, ενώ νεότερη ανάλυση της Sister Study, η οποία δημοσιεύθηκε το 2025, εξέτασε και μη αναπαραγωγικούς καρκίνους.
Στη συγκεκριμένη ανάλυση συμμετείχαν 46.287 γυναίκες ηλικίας 35 έως 74 ετών. Οι ερευνητές εντόπισαν συσχετίσεις μεταξύ χρήσης προϊόντων ισιώματος και αυξημένης συχνότητας καρκίνου του θυρεοειδούς, μη-Hodgkin λεμφώματος και καρκίνου του παγκρέατος. Ωστόσο, οι ίδιοι οι ερευνητές υπογράμμισαν ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την επιβεβαίωση των ευρημάτων. Επομένως, τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα δεν επιτρέπουν να ειπωθεί ότι ένα συγκεκριμένο προϊόν ή μία συγκεκριμένη μάρκα προκαλεί καρκίνο. Αυτό ακριβώς αποτελεί ένα από τα σημεία που θα πρέπει να εξεταστούν και στο δικαστήριο της Αριζόνα.
Η νέα αγωγή δεν είναι η πρώτη δικαστική αντιπαράθεση γύρω από τα προϊόντα χημικού ισιώματος. Στις ΗΠΑ έχουν κατατεθεί χιλιάδες αγωγές από γυναίκες που υποστηρίζουν ότι η μακροχρόνια χρήση προϊόντων relaxer συνέβαλε στην εμφάνιση καρκίνου, μεταξύ άλλων καρκίνου της μήτρας, του ενδομητρίου ή των ωοθηκών. Οι εταιρείες που εμπλέκονται στις υποθέσεις έχουν αρνηθεί ότι τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία αποδεικνύουν ότι τα προϊόντα τους προκάλεσαν τις συγκεκριμένες ασθένειες.
Μέρος αυτών των υποθέσεων έχει συγκεντρωθεί σε ομοσπονδιακή πολυπεριφερειακή δικαστική διαδικασία (multidistrict litigation – MDL). Η διαδικασία αυτή επιτρέπει τον συντονισμό μεγάλου αριθμού παρόμοιων υποθέσεων, χωρίς να σημαίνει ότι όλες οι αγωγές έχουν κριθεί υπέρ των εναγόντων. Η αμερικανική Δικαστική Επιτροπή για τις Πολυπεριφερειακές Δίκες δημοσιεύει τις σχετικές πληροφορίες και τις εκκρεμείς υποθέσεις.
Η απάντηση της L’Oréal
Η L’Oréal έχει απορρίψει τις κατηγορίες που διατυπώνονται εναντίον της και υποστηρίζει ότι τα προϊόντα της υποβάλλονται σε επιστημονικές αξιολογήσεις και συμμορφώνονται με τους ισχύοντες κανονισμούς στις αγορές όπου διατίθενται. Η εταιρεία αμφισβητεί επίσης την ερμηνεία των επιστημονικών δεδομένων, επισημαίνοντας ότι οι επιδημιολογικές μελέτες που έχουν αποτελέσει αντικείμενο της δικαστικής διαμάχης δεν έχουν αποδείξει αιτιώδη σχέση μεταξύ της χρήσης συγκεκριμένων προϊόντων και της εμφάνισης καρκίνου. Η θέση αυτή είναι συμβατή με τον βασικό περιορισμό που έχουν επισημάνει και οι ίδιοι οι ερευνητές: οι μελέτες παρατηρούν στατιστικές συσχετίσεις, χωρίς να μπορούν να αποδώσουν την ασθένεια σε ένα συγκεκριμένο προϊόν ή συστατικό.
Η πολιτεία υποστηρίζει ότι η L’Oréal όφειλε να ενημερώσει επαρκώς τις καταναλώτριες για τους πιθανούς κινδύνους και τις διαθέσιμες επιστημονικές ενδείξεις και ζητά δικαστική παρέμβαση με βάση τη νομοθεσία της Αριζόνα για την προστασία των καταναλωτών. Η δικαστική διαδικασία θα πρέπει πλέον να εξετάσει τα στοιχεία που επικαλείται η πολιτεία, τις πληροφορίες που διέθετε η εταιρεία, τη σύνθεση των συγκεκριμένων προϊόντων και το κατά πόσο οι πρακτικές εμπορικής ενημέρωσης παραβίασαν την πολιτειακή νομοθεσία.
Δείτε ολόκληρη την αγωγή με τις καταγγελίες κατά της L’Oréal:
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Παρθένο μαγειρικό λάδι με καρκινογόνο χημικό επιμολυντή πωλήθηκε σε 243 σουπερμάρκετ και σημεία πώλησης
- Φρούτα και λαχανικά: «Παραγωγοί» που είχαν πεθάνει χρόνια πριν και πλαστά παραστατικά – Τι έδειξαν κρατικοί έλεγχοι σε 41 μεγάλους διανομείς
- Καρκίνος του προστάτη: Μπορεί η συχνή εκσπερμάτιση να μειώσει τον κίνδυνο; Τι δείχνει μελέτη του Harvard σε σχεδόν 32.000 άνδρες
- Lidl: Ξεκινά μεταφορές με αυτόνομο ηλεκτρικό φορτηγό χωρίς οδηγό στη Γερμανία (βίντεο)
- Κουνουπίδι: Αν πετάτε αυτά τα μέρη το λαχανικού, κάνετε μεγάλο λάθος
- Ομαδική αγωγή κατά της Neutrogena της Johnson & Johnson και συμβιβασμός 4,7 εκατ. δολάρια
