Νέα σειρά μελετών αναδεικνύει τους κινδύνους των UPFs και την ανάγκη άμεσης πολιτικής δράσης
Ειδικοί από όλο τον κόσμο κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την ταχεία παγκόσμια αύξηση των υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων ή UPFs. Προειδοποιούν ότι αυτά τα προϊόντα αναδιαμορφώνουν τη διατροφή και οδηγούν σε έξαρση των χρόνιων προβλημάτων υγείας.
Μια σημαντική σειρά τριών επιστημονικών εργασιών που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό The Lancet διαπιστώνει ότι τα εξαιρετικά επεξεργασμένα τρόφιμα αντικαθιστούν με ταχύ ρυθμό τα φρέσκα και τα ελάχιστα επεξεργασμένα γεύματα σε όλο τον κόσμο. Τα στοιχεία συνδέουν την αυξανόμενη κατανάλωση UPFs με τη φτωχότερη ποιότητα διατροφής και τους υψηλότερους κινδύνους για πολλαπλές χρόνιες ασθένειες. Οι συγγραφείς εξηγούν ότι ενώ η περαιτέρω έρευνα για τα UPFs είναι πολύτιμη, η τρέχουσα επιστημονική γνώση είναι ήδη αρκετά ισχυρή για να δικαιολογήσει άμεση δράση στον τομέα της δημόσιας υγείας. Η αναμονή για επιπλέον μελέτες θα επέτρεπε στα UPFs να εδραιωθούν ακόμα περισσότερο στις παγκόσμιες διατροφικές συνήθειες.
Γιατί χρειαζόμαστε άμεση πολιτική δράση
Η σειρά εργασιών τονίζει ότι η βελτίωση της διατροφής δεν μπορεί να εναπόκειται μόνο στην ατομική συμπεριφορά. Η πραγματική πρόοδος απαιτεί συντονισμένες πολιτικές που περιορίζουν την παραγωγή, την εμπορία και τη διαθεσιμότητα των UPFs. Επιπλέον πρέπει να αντιμετωπίζεται η υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, ζάχαρη και αλάτι στον εφοδιασμό τροφίμων και να διευρύνεται η πρόσβαση σε υγιεινές επιλογές.
Οι ειδικοί περιγράφουν τα UPFs ως προϊόντα ενός βιομηχανικού συστήματος τροφίμων που είναι χτισμένο γύρω από το εταιρικό κέρδος και όχι γύρω από τη διατροφή ή τη βιωσιμότητα. Προειδοποιούν ότι μόνο μια ενωμένη διεθνής απάντηση μπορεί να αντιμετωπίσει την πολιτική επιρροή των εταιρειών UPF, η οποία παραμένει το μεγαλύτερο εμπόδιο για μια αποτελεσματική μεταρρύθμιση της διατροφικής πολιτικής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα γνωστά σαμπουάν και καλλυντικά που ανακλήθηκαν τις τελευταίες ημέρες λόγω απαγορευμένων ουσιών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι θα πάθω εάν φάω χαλασμένο πορτοκάλι
Η πρώτη εργασία στην επιστημονική σειρά εξετάζει τα επιστημονικά στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί από το 2009, όταν αναπτύχθηκε η ταξινόμηση Nova για τα τρόφιμα. Τα ευρήματα δείχνουν με συνέπεια ότι τα UPFs εκτοπίζουν τα παραδοσιακά διατροφικά πρότυπα, μειώνοντας τη συνολική ποιότητα της διατροφής και συμβάλλοντας σε υψηλότερους κινδύνους για πολλές χρόνιες παθήσεις.
Εθνικές έρευνες αποκαλύπτουν σημαντικές αυξήσεις στην κατανάλωση UPF. Το ποσοστό της διατροφικής ενέργειας από UPFs τριπλασιάστηκε στην Ισπανία (από 11% σε 32%) και στην Κίνα (από 4% σε 10%) τις τελευταίες τρεις δεκαετίες. Στις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο τα επίπεδα παραμένουν πάνω από 50% τα τελευταία είκοσι χρόνια, με μικρές αυξήσεις με την πάροδο του χρόνου.
Η σειρά εργασιών αναφέρει ότι οι δίαιτες με υψηλή περιεκτικότητα σε UPFs σχετίζονται με υπερκατανάλωση τροφής, κακή ισορροπία θρεπτικών συστατικών όπως υπερβολική ζάχαρη και ανθυγιεινά λιπαρά και πολύ λίγες φυτικές ίνες και πρωτεΐνες, καθώς και με μεγαλύτερη έκθεση σε δυνητικά επιβλαβή πρόσθετα. Μια συστηματική ανασκόπηση 104 μακροχρόνιων μελετών διαπίστωσε ότι το 92% έδειξε υψηλότερους κινδύνους για τουλάχιστον μία χρόνια ασθένεια, με τις μετα-αναλύσεις να εντοπίζουν σημαντικές συσχετίσεις με 12 παθήσεις υγείας. Σε αυτές περιλαμβάνονται η παχυσαρκία, ο διαβήτης τύπου 2, οι καρδιαγγειακές παθήσεις, η κατάθλιψη και ο πρόωρος θάνατος.
Συστάσεις και εταιρική επιρροή
Η δεύτερη εργασία περιγράφει επιλογές πολιτικής για τον περιορισμό της παραγωγής, εμπορίας και κατανάλωσης UPFs, καθιστώντας τις μεγάλες εταιρείες υπεύθυνες για την προώθηση ανθυγιεινών διατροφικών συνηθειών. Οι συστάσεις περιλαμβάνουν την ένταξη δεικτών UPFs στις ετικέτες των συσκευασιών, παράλληλα με την υπερβολική περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά, ζάχαρη και αλάτι.
Οι συγγραφείς προτείνουν επίσης ισχυρότερους περιορισμούς στο μάρκετινγκ, ιδιαίτερα για τις προωθητικές ενέργειες που απευθύνονται σε παιδιά. Επιπλέον προτείνουν την απαγόρευση των UPFs σε δημόσιους χώρους όπως τα σχολεία και τα νοσοκομεία, καθώς και τον περιορισμό του χώρου στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Παράλληλα με τη ρύθμιση τονίζεται η ανάγκη για διεύρυνση της πρόσβασης σε φρέσκα τρόφιμα. Η φορολόγηση επιλεγμένων UPFs θα μπορούσε να υποστηρίξει επιδοτήσεις για πιο υγιεινές επιλογές, ιδιαίτερα για νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 40 φοιτήτριες στο νοσοκομείο από μολυσμένο γαλακτομπούρεκο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σκάνδαλο υγιεινής σε εστιατόρια διεθνών αλυσίδων – Αποκαλυπτικό βίντεο από τους ελέγχους των Αρχών
Η τρίτη εργασία δείχνει ότι η απότομη αύξηση της κατανάλωσης UPF οφείλεται κυρίως στις παγκόσμιες εταιρείες τροφίμων και όχι στην ατομική συμπεριφορά. Αυτές οι εταιρείες χρησιμοποιούν φθηνά συστατικά, μεθόδους παραγωγής μεγάλης κλίμακας και εξαιρετικά πειστικό μάρκετινγκ για να ενθαρρύνουν την ευρεία κατανάλωση.
Τα κέρδη των εταιρειών τροφοδοτούν την επέκταση, την ισχύ του μάρκετινγκ και την πολιτική επιρροή, ενισχύοντας την εταιρική κυριαρχία στα σύγχρονα επισιτιστικά συστήματα. Οι συγγραφείς ζητούν ένα παγκόσμιο κίνημα δημόσιας υγείας για την προστασία της χάραξης πολιτικής από την παρέμβαση της βιομηχανίας. Ζητούν να ενισχυθούν τα δίκτυα που υποστηρίζουν τη μείωση της κατανάλωσης UPF.
Όπως επισημαίνουν οι συγγραφείς, όπως αντιμετωπίστηκε η καπνοβιομηχανία πριν από δεκαετίες, έτσι και τώρα χρειάζεται μια τολμηρή, συντονισμένη παγκόσμια απάντηση για τον περιορισμό της δυσανάλογης δύναμης των εταιρειών UPF. Αυτό θα οδηγήσει στη δημιουργία επισιτιστικών συστημάτων που δίνουν προτεραιότητα στην υγεία και την ευημερία των ανθρώπων.
