Περίπου 43,7 εκατομμύρια άνθρωποι νοσούν κάθε χρόνο από τροφιμογενείς ασθένειες στην Αμερική, ενώ περίπου 78.000 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Παναμερικανικής Οργάνωσης Υγείας. Με αυτά τα δεδομένα ως αφετηρία, οι υγειονομικές αρχές των χωρών της περιοχής ενέκριναν νέα στρατηγική για την ασφάλεια των τροφίμων που θα εφαρμοστεί την περίοδο 2026-2031 και προβλέπει ενίσχυση των εθνικών συστημάτων ελέγχου, καλύτερη επιτήρηση των κρουσμάτων και μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ των χωρών. Η Στρατηγική και Σχέδιο Δράσης για την Ασφάλεια των Τροφίμων 2026-2031 εγκρίθηκε από το 63ο Συμβούλιο της Παναμερικανικής Οργάνωσης Υγείας και καλύπτει ολόκληρη την αλυσίδα τροφίμων, από την παραγωγή μέχρι την κατανάλωση. Στο επίκεντρο βρίσκεται η προσπάθεια οι αποφάσεις για την ασφάλεια των τροφίμων να βασίζονται συστηματικά σε επιστημονικά δεδομένα και αξιολόγηση κινδύνου, αντί να περιορίζονται στην αντιμετώπιση προβλημάτων αφού αυτά έχουν ήδη προκαλέσει ασθένειες ή επιδημίες.
Μέχρι το 2031 ο οργανισμός θέλει να αυξηθεί από 8 σε 15 ο αριθμός των χωρών και εδαφών που πραγματοποιούν επιθεωρήσεις τροφίμων με βάση τον κίνδυνο. Παράλληλα, ο ίδιος αριθμός-στόχος, από 8 σε 15, τίθεται για τις χώρες που θα εκδίδουν συστηματικά δελτία επιτήρησης για τροφιμογενείς ασθένειες ή επιδημικές εξάρσεις. Ακόμη ένας δείκτης αφορά την αξιολόγηση κινδύνου. Από τις 9 χώρες και εδάφη που σήμερα χρησιμοποιούν τέτοιες αξιολογήσεις για να καθοδηγούν τις αποφάσεις τους σχετικά με την ασφάλεια των τροφίμων, ο στόχος είναι να φτάσουν τις 15 έως το 2031. Η στρατηγική προβλέπει επίσης αύξηση από 19 σε 27 των χωρών και εδαφών που συμμετέχουν σε περιφερειακούς μηχανισμούς συνεργασίας και συντονισμού για την ασφάλεια των τροφίμων. Για να επιτευχθούν οι στόχοι, η Παναμερικανική Οργάνωση Υγείας δίνει έμφαση στη βελτίωση της εργαστηριακής ικανότητας, στην ταχύτερη ανίχνευση επιδημιών και στην ενίσχυση της διακυβέρνησης στον τομέα της ασφάλειας τροφίμων. Η καλύτερη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των χωρών θεωρείται επίσης κρίσιμη, καθώς ένα πρόβλημα σε ένα σημείο της διεθνούς αλυσίδας εφοδιασμού μπορεί να μεταφερθεί γρήγορα σε άλλες αγορές μέσω του εμπορίου.
Κλιματική αλλαγή, μυκοτοξίνες και απάτη στα τρόφιμα
Το νέο σχέδιο δεν περιορίζεται στους παραδοσιακούς κινδύνους από βακτήρια, ιούς και παράσιτα. Η Παναμερικανική Οργάνωση Υγείας επισημαίνει ότι η κλιματική και περιβαλλοντική αλλαγή δημιουργεί νέες πιέσεις στην ασφάλεια των τροφίμων, μεταξύ άλλων επειδή μπορεί να επηρεάσει την παρουσία μυκοτοξινών, τη διαθεσιμότητα ασφαλούς νερού και τη λειτουργία της ψυκτικής αλυσίδας.
Η διατάραξη της ψυκτικής αλυσίδας αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε ένα σύστημα τροφίμων που εξαρτάται όλο και περισσότερο από μεταφορές και αποθήκευση σε μεγάλες αποστάσεις. Παράλληλα, η εξάπλωση του διεθνούς εμπορίου αυξάνει την ταχύτητα με την οποία ένας κίνδυνος μπορεί να περάσει από τα σύνορα, γεγονός που καθιστά την ιχνηλασιμότητα και την έγκαιρη ανταλλαγή πληροφοριών βασικά εργαλεία πρόληψης.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται η νοθεία και η απάτη στα τρόφιμα, αλλά και οι νέες τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή και επεξεργασία τροφίμων. Η στρατηγική αντιμετωπίζει την ασφάλεια των τροφίμων ως ζήτημα που δεν μπορεί να παραμείνει αποκλειστικά στην αρμοδιότητα των υπηρεσιών υγείας, καθώς οι κίνδυνοι συνδέονται ταυτόχρονα με τη γεωργία, το περιβάλλον, το εμπόριο, τη βιομηχανία και την προστασία του καταναλωτή.
Η λογική της «Μίας Υγείας»
Η νέα στρατηγική υιοθετεί την προσέγγιση «Μία Υγεία», με στόχο στενότερη συνεργασία μεταξύ των τομέων της ανθρώπινης και ζωικής υγείας, της γεωργίας, του περιβάλλοντος, του εμπορίου, της βιομηχανίας και της προστασίας των καταναλωτών. Η λογική αυτή θεωρεί ότι αρκετοί κίνδυνοι δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά όταν κάθε τομέας λειτουργεί ανεξάρτητα από τους υπόλοιπους. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ισχυρότερα δίκτυα εργαστηρίων, καλύτερη παρακολούθηση των τροφιμογενών λοιμώξεων και ταχύτερη ανταπόκριση όταν εντοπίζεται μια επιδημία. Προβλέπεται επίσης μεγαλύτερη εναρμόνιση με τα διεθνή πρότυπα του Codex Alimentarius, ώστε οι εθνικές αποφάσεις να βασίζονται σε κοινά επιστημονικά και κανονιστικά πλαίσια. Η ανάγκη για αυτή την ενίσχυση αποτυπώνεται και στις υφιστάμενες αδυναμίες που εντοπίζει η Παναμερικανική Οργάνωση Υγείας. Παρά την πρόοδο στη νομοθεσία, στις επιθεωρήσεις, στην εργαστηριακή υποδομή και στην αντιμετώπιση επιδημιών, εξακολουθούν να υπάρχουν κενά στην εφαρμογή συστηματικών αξιολογήσεων κινδύνου και στη χρήση επιστημονικών δεδομένων για τη λήψη αποφάσεων. Η στρατηγική εκπονήθηκε μετά από διαβούλευση με τα κράτη-μέλη και περιφερειακούς εταίρους, ενώ σε τελική διαδικτυακή διαβούλευση τον Μάρτιο συμμετείχαν εκπρόσωποι των υπουργείων Υγείας και Γεωργίας από 27 χώρες και εδάφη. Η Παναμερικανική Οργάνωση Υγείας θα υποστηρίξει την εφαρμογή του σχεδίου με τεχνική συνεργασία, εκπαίδευση, περιφερειακά δίκτυα, συνεργασίες και κινητοποίηση πόρων.
Η νέα στρατηγική αφορά την περιοχή της Αμερικής και δεν αποτελεί δεσμευτικό κανονιστικό πλαίσιο για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η σημασία της, ωστόσο, συνδέεται με ένα κοινό χαρακτηριστικό της σύγχρονης αλυσίδας τροφίμων, καθώς η διεθνής παραγωγή και διακίνηση σημαίνει ότι οι κίνδυνοι για την ασφάλεια των τροφίμων μπορούν να αποκτήσουν πολύ γρήγορα διασυνοριακό χαρακτήρα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Μόλυβδος στα ταμπόν: Ομαδική αγωγή κατά της Tampax για παραπλανητική ενημέρωση των καταναλωτών σχετικά με την ασφάλειά των προϊόντων
- Σχολικά κυλικεία: «Έπεσαν» τα πρώτα τσουχτερά πρόστιμα της Περιφέρειας για το «καπέλο» στο εμφιαλωμένο νερό – Πόσο πρέπει να πωλείται το νερό στα σχολεία;
- Ανακαλούνται κατεψυγμένα λαχανικά σε σακούλα – Εκτός από πατάτα, καρότο και αρακά περιέχουν και τοξικό φυτό
- Ηλεκτρονικό τσιγάρο: Συναγερμός για τις επιπτώσεις στους εφήβους – Εθισμός στη νικοτίνη, αναπνευστικές βλάβες, κακή ψυχική υγεία και αυτοκτονικός ιδεασμός
- «Σχεδόν έχασα το παιδί μου»: Η εφιαλτική περιπέτεια δύο οικογενειών από μολυσμένο γάλα – Οργή για την «ασυλία» στον παραγωγό (φωτογραφίες & video)
- Γιατί πρέπει να αποφεύγουμε τα γλυκά όταν παίρνουμε αντιβίωση – Μελέτη
