Νέα αυστηρότερα όρια για χημικές ουσίες που μπορεί να υπάρχουν στα παιχνίδια, αλλά και αλλαγές στο καθεστώς των αλλεργιογόνων αρωμάτων, προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το Cibum αποκαλύπτει το περιεχόμενο του νέου ευρωπαϊκού προσχεδίου που αφορά την τροποποίηση της νομοθεσίας για την ασφάλεια των παιχνιδιών και φέρνει στο επίκεντρο τη δισφαινόλη Α (BPA), τη φαινόλη, τη βενζισοθειαζολινόνη (BIT) και το αλλεργιογόνο άρωμα Lilial. Πρόκειται για το σχέδιο οδηγίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που βρίσκεται σε διαδικασία διαβούλευσης και, όπως επισημαίνει ρητά η ίδια η Επιτροπή, δεν έχει ακόμη υιοθετηθεί ούτε αποτελεί την τελική θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται πάνω από 77.000 κουτιά αναψυκτικών 7UP
Η μεγάλη αλλαγή αφορά τη δισφαινόλη Α
Το σημαντικότερο σημείο του προσχεδίου αφορά τη δισφαινόλη Α, γνωστή ως BPA. Η ουσία βρίσκεται ήδη υπό περιορισμό στα παιχνίδια που προορίζονται για παιδιά κάτω των 36 μηνών ή στα παιχνίδια που προορίζονται να μπουν στο στόμα. Σήμερα, το Παράρτημα II της Οδηγίας 2009/48/ΕΚ προβλέπει για τη BPA όριο μετανάστευσης 0,04 mg/l. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει τώρα το όριο αυτό να μειωθεί σε 0,005 mg/l. Πρόκειται για μείωση κατά οκτώ φορές σε σχέση με το ισχύον όριο. Η Επιτροπή συνδέει την προτεινόμενη αλλαγή με τη νεότερη επιστημονική αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) για τη δισφαινόλη Α.
Σύμφωνα με το προσχέδιο, το υφιστάμενο όριο για τα παιχνίδια είχε βασιστεί στην αξιολόγηση της EFSA του 2015, όταν η Αρχή είχε καθορίσει προσωρινή ανεκτή ημερήσια πρόσληψη, TDI, στα 4 μικρογραμμάρια ανά κιλό σωματικού βάρους την ημέρα. Η νεότερη επιστημονική γνώμη της EFSA, που δημοσιεύθηκε το 2023, κατέληξε σε TDI μόλις 0,2 νανογραμμάρια ανά κιλό σωματικού βάρους την ημέρα. Όπως αναφέρει η Επιτροπή στο προσχέδιο, η νέα τιμή είναι 20.000 φορές χαμηλότερη από την προσωρινή TDI που είχε χρησιμοποιηθεί στην αξιολόγηση του 2015.
Η EFSA είχε αναφέρει στη συγκεκριμένη αξιολόγηση ότι το ανοσοποιητικό σύστημα ήταν το πιο ευαίσθητο σύστημα στις επιδράσεις της BPA. Το προσχέδιο της Κομισιόν σημειώνει επίσης ότι το εύρος δόσης που συνδεόταν με επιδράσεις στο ανοσοποιητικό είχε συνδεθεί και με δυσμενείς μεταβολικές, αναπαραγωγικές και αναπτυξιακές επιδράσεις. Με βάση αυτά τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα, η Επιτροπή χαρακτηρίζει το υφιστάμενο όριο για τη BPA στα παιχνίδια υπερβολικά υψηλό και προτείνει την αναθεώρησή του.
Η επιλογή του νέου ορίου δεν είναι τυχαία. Σύμφωνα με το προσχέδιο, το ευρωπαϊκό πρότυπο EN 71-19:2025, το οποίο αφορά τη μετανάστευση της BPA από υλικά παιχνιδιών, προβλέπει νέα ειδική μέθοδο δοκιμών και έχει καθορίσει όριο ποσοτικού προσδιορισμού για την BPA στα 0,005 mg/l. Η Επιτροπή προτείνει επομένως το νέο όριο μετανάστευσης για τη BPA στα παιχνίδια να καθοριστεί ακριβώς σε αυτή την τιμή, την οποία χαρακτηρίζει ως το χαμηλότερο επίπεδο που μπορεί να επιτευχθεί με τις υφιστάμενες μεθόδους δοκιμών που έχουν αναπτυχθεί για τον κλάδο των παιχνιδιών.
Στη λίστα των απαγορευμένων το Lilial
Σημαντική είναι και η αλλαγή που προτείνεται για το Lilial, δηλαδή την ουσία 2-(4-tert-butylbenzyl) propionaldehyde, με αριθμό CAS 80-54-6. Το Lilial περιλαμβάνεται σήμερα στην κατηγορία των αλλεργιογόνων αρωμάτων για τα οποία προβλέπεται υποχρέωση αναγραφής όταν χρησιμοποιούνται σε παιχνίδια σε συγκεντρώσεις άνω των 100 mg/kg. Η Κομισιόν προτείνει να αφαιρεθεί από αυτή την κατηγορία και να μεταφερθεί στον κατάλογο των απαγορευμένων αλλεργιογόνων αρωμάτων στα παιχνίδια.
Ο λόγος είναι ότι η ουσία έχει ταξινομηθεί ως τοξική για την αναπαραγωγή, κατηγορία 1B, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την ταξινόμηση, επισήμανση και συσκευασία χημικών ουσιών. Η συγκεκριμένη ταξινόμηση εφαρμόζεται από την 1η Μαρτίου 2022. Με την προτεινόμενη αλλαγή, το Lilial θα ενταχθεί στον κατάλογο των απαγορευμένων αλλεργιογόνων αρωμάτων της Οδηγίας για την ασφάλεια των παιχνιδιών. Το Lilial δεν προσφέρει κάποια μηχανική ή άλλη λειτουργία στο παιχνίδι αλλά μπαίνει για τη μυρωδιά του κυρίως σε γόμες, κούκλες κτλ.
Νέα όρια και για φαινόλη και BIT
Το προσχέδιο δεν περιορίζεται στη BPA και το Lilial. Προβλέπει επίσης τροποποιήσεις στα όρια για τη 1,2-benzisothiazol-3(2H)-one (BIT) και τη φαινόλη. Για την BIT προτείνεται όριο περιεκτικότητας 5 mg/kg στα υδατικά υλικά παιχνιδιών. Για τη φαινόλη προτείνεται όριο μετανάστευσης 5 mg/l στα πολυμερή υλικά, ενώ προβλέπεται παράλληλα όριο περιεκτικότητας 10 mg/kg όταν χρησιμοποιείται ως συντηρητικό. Οι αλλαγές συνδέονται και με τις νέες ευρωπαϊκές μεθόδους ελέγχου που υιοθετήθηκαν το 2025. Το CEN εξέδωσε τα πρότυπα EN 71-17:2025 για συγκεκριμένες ισοθειαζολινόνες, μεταξύ των οποίων η BIT, EN 71-18:2025 για τη φαινόλη και EN 71-19:2025 για τη μετανάστευση της BPA από υλικά παιχνιδιών. Ως αποτέλεσμα, η Επιτροπή προτείνει να διαγραφεί από το σχετικό Παράρτημα η υποχρεωτική αναφορά στα παλαιότερα πρότυπα EN 71-10 και EN 71-11 για τον έλεγχο των συγκεκριμένων ουσιών.
Τι σημαίνουν οι αλλαγές για την αγορά των παιχνιδιών
Εφόσον το προσχέδιο ολοκληρώσει τη νομοθετική διαδικασία και υιοθετηθεί, τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενσωματώσουν τις νέες απαιτήσεις στο εθνικό τους δίκαιο. Το ίδιο το σχέδιο προβλέπει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν και να δημοσιεύσουν τις αναγκαίες εθνικές διατάξεις το αργότερο 12 μήνες μετά τη δημοσίευση της οδηγίας στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ προβλέπεται επίσης περίοδος 12 μηνών πριν από την εφαρμογή των σχετικών εθνικών διατάξεων. Επομένως, τα συγκεκριμένα χρονικά σημεία δεν μπορούν ακόμη να προσδιοριστούν ημερολογιακά, καθώς το κείμενο που έχει δημοσιοποιηθεί περιέχει ακόμη κενά πεδία για την ημερομηνία δημοσίευσης και την έναρξη εφαρμογής.
Η εξέλιξη έρχεται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο αυστηροποίησης των κανόνων για την ασφάλεια των παιχνιδιών. Ο νέος Κανονισμός για την ασφάλεια των παιχνιδιών τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2026 και προβλέπει ενισχυμένη προστασία των παιδιών από επικίνδυνες χημικές ουσίες, ενώ η εφαρμογή του νέου κανονιστικού πλαισίου προβλέπεται από την 1η Αυγούστου 2030.
Το επίσημο έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Δείτε το προέγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τις προκαταρκτικές οδηγίες για αλλαγές που είναι διαθέσιμο μέσω του EUR-Lex: Ares(2026)7715229 – Draft Commission Directive . Το Cibum θα παρακολουθήσει την πορεία του φακέλου, καθώς οι αλλαγές που προτείνονται αφορούν προϊόντα που χρησιμοποιούνται καθημερινά από εκατομμύρια παιδιά στην Ευρωπαϊκή Ένωση και, εφόσον το σχέδιο οριστικοποιηθεί, θα οδηγήσουν σε νέα όρια για τη χημική ασφάλεια των παιχνιδιών που διατίθενται στην ευρωπαϊκή αγορά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Τροφική δηλητηρίαση από σταφυλόκοκκο: Ο αόρατος εχθρός στα χέρια μας, η τοξίνη που «επιζεί» στο μαγείρεμα και ο εφιάλτης των ασταμάτητων εμετών
- Ανακαλείται κακάο μάρκας που πωλείται και στην Ελλάδα – Εντοπίστηκε υπέρβαση ορίου για επικίνδυνες ουσίες
- Braun: Αποσύρει διαφημιστικό ισχυρισμό για δημοφιλή συσκευή που πωλείται και στην Ελλάδα, μετά από παρέμβαση Αρχής Ανταγωνισμού (φωτογραφία)
- 5 θάνατοι από το «σαρκοφάγο» βακτήριο που προκαλεί σοβαρή λοίμωξη μέσω μιας απλής πληγής – Η προειδοποίηση των αρχών
- 48 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και 7 έμειναν τυφλοί από νοθευμένο αλκοόλ – Μπορούμε να καταλάβουμε αν ένα ποτό είναι νοθευμένο;
