Μια σοβαρή κρίση δημόσιας υγείας βρίσκεται σε εξέλιξη στη Νιγηρία, όπου τουλάχιστον 48 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και 182 νόσησαν μετά την κατανάλωση τοπικά παρασκευασμένων αλκοολούχων και φυτικών μειγμάτων στην πολιτεία Ondo, στη νοτιοδυτική χώρα. Σύμφωνα με την Εθνική Υπηρεσία Ελέγχου Τροφίμων και Φαρμάκων της Νιγηρίας (NAFDAC), τα περιστατικά άρχισαν να καταγράφονται στις αρχές Σεπτεμβρίου. Από τα 182 περιστατικά, 90 χρειάστηκαν νοσηλεία και στη συνέχεια πήραν εξιτήριο, 31 αντιμετωπίστηκαν ως εξωτερικοί ασθενείς, ενώ έξι εξακολουθούσαν να νοσηλεύονται κατά την τελευταία ενημέρωση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η «εισβολή» του Σκλαβενίτη στο έτοιμο φαγητό πιέζει την εστίαση – «Πιθανώς να δούμε λουκέτα», λέει ο Ι. Δαβερώνης
Ιδιαίτερα σοβαρές είναι οι νευρολογικές και οφθαλμολογικές επιπλοκές που καταγράφηκαν. Πέντε από τους ασθενείς έχασαν πλήρως την όρασή τους, ενώ ακόμη δύο υπέστησαν μερική απώλεια όρασης. Οι ασθενείς εμφάνισαν συμπτώματα όπως πονοκέφαλο, έντονη αδυναμία και σωματικούς πόνους, διαταραχές της όρασης, δυσκολία στην αναπνοή και μεταβολές στο επίπεδο συνείδησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις η κατάσταση επιδεινώθηκε γρήγορα. Η συγκεκριμένη εικόνα είναι ιδιαίτερα ανησυχητική καθώς οι εργαστηριακές αναλύσεις των ύποπτων ποτών έδειξαν την παρουσία υψηλών συγκεντρώσεων μεθανόλης, μιας εξαιρετικά τοξικής αλκοόλης που μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση, μόνιμη απώλεια όρασης, οργανική ανεπάρκεια και θάνατο.
Τι έδειξε ο εργαστηριακός έλεγχος
Η NAFDAC συνέλεξε 15 μη επισημασμένα δείγματα των συγκεκριμένων φυτικών και αλκοολούχων παρασκευασμάτων και τα υπέβαλε σε σειρά εργαστηριακών εξετάσεων, μεταξύ άλλων σε χημική ανάλυση με αέρια χρωματογραφία και δοκιμές οξείας τοξικότητας. Η αέρια χρωματογραφία επιβεβαίωσε την παρουσία υψηλών συγκεντρώσεων μεθανόλης στα δείγματα. Ωστόσο, η υπηρεσία διευκρινίζει ότι οι αναλύσεις βρίσκονται ακόμη σε προκαταρκτικό στάδιο και συνεχίζονται οι επιβεβαιωτικές εξετάσεις προκειμένου να προσδιοριστεί με ακρίβεια η συγκέντρωση της μεθανόλης και να διαπιστωθεί εάν υπάρχουν και άλλες τοξικές ουσίες. Τα ευρήματα των δοκιμών τοξικότητας ενίσχυσαν ακόμη περισσότερο τις ανησυχίες. Σύμφωνα με τη NAFDAC, σε έξι από τα 15 δείγματα καταγράφηκε περίπου 50% θνησιμότητα στα πειραματόζωα που χρησιμοποιήθηκαν στις δοκιμές, γεγονός που, σύμφωνα με την υπηρεσία, υποδεικνύει σημαντικό τοξικό δυναμικό.
Παράλληλα, ένα ακόμη εύρημα των εργαστηριακών αναλύσεων προκαλεί ερωτήματα. Στα 11 από τα 15 δείγματα, δηλαδή σε ποσοστό περίπου 73%, ανιχνεύθηκε Cannabis indica. Η παρουσία της κάνναβης, ωστόσο, δεν θα πρέπει να συγχέεται με την αιτία των θανάτων. Μέχρι στιγμής η NAFDAC συνδέει τα εργαστηριακά ευρήματα που έχουν ιδιαίτερη τοξικολογική σημασία με τις υψηλές συγκεντρώσεις μεθανόλης, ενώ συνεχίζει τις εξετάσεις για να προσδιορίσει εάν υπήρχαν και άλλοι επιβαρυντικοί ή τοξικοί παράγοντες στα ποτά.
Η μεθανόλη είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη όταν καταναλώνεται από το στόμα. Μετά τον μεταβολισμό της στον οργανισμό σχηματίζονται ιδιαίτερα τοξικοί μεταβολίτες, οι οποίοι μπορούν να προκαλέσουν μεταβολική οξέωση και σοβαρές βλάβες στο οπτικό νεύρο. Σε βαριές δηλητηριάσεις μπορεί να προκληθούν τύφλωση, ανεπάρκεια ζωτικών οργάνων και θάνατος.
15 συλλήψεις για τα θανατηφόρα παρασκευάσματα
Στο πλαίσιο της έρευνας έχουν μέχρι στιγμής συλληφθεί 15 άτομα για την υπόθεση, σε σχέση με την παραγωγή, πώληση και διανομή των ύποπτων αλκοολούχων και φυτικών παρασκευασμάτων. Τα προϊόντα που κατασχέθηκαν έχουν παραπεμφθεί για περαιτέρω εξέταση. Οι αρχές της πολιτείας Ondo έχουν επίσης ανακοινώσει ότι εξετάζουν το κανονιστικό πλαίσιο που διέπει την παρασκευή, διακίνηση και πώληση τοπικών φυτικών και αλκοολούχων προϊόντων, μετά την τραγωδία. Η NAFDAC προειδοποιεί τους πολίτες να μην καταναλώνουν μη αδειοδοτημένα ή μη καταχωρισμένα τοπικά αλκοολούχα και φυτικά παρασκευάσματα άγνωστης σύστασης. Η υπηρεσία υπογραμμίζει ότι οι έρευνες, οι τοξικολογικές αναλύσεις και τα μέτρα περιορισμού της έκθεσης συνεχίζονται και ότι οι αριθμοί των περιστατικών και των θανάτων ενδέχεται να μεταβληθούν καθώς συγκεντρώνονται και επαληθεύονται νέα στοιχεία.
Πώς προστατευόμαστε όταν πίνουμε ποτό έξω – Μπορούμε να καταλάβουμε αν είναι νοθευμένο;
Όταν καταναλώνουμε αλκοόλ εκτός σπιτιού, ο βασικότερος κανόνας είναι να επιλέγουμε νόμιμα και οργανωμένα καταστήματα και να αποφεύγουμε ποτά άγνωστης προέλευσης, ιδιαίτερα όταν προσφέρονται σε ασυνήθιστα χαμηλή τιμή ή σε χώρους όπου δεν μπορούμε να γνωρίζουμε την προέλευση του αλκοόλ. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα χύμα ή αυτοσχέδια αλκοολούχα παρασκευάσματα, καθώς και σε προϊόντα που μεταφέρονται ή σερβίρονται από μη αναγνωρίσιμες συσκευασίες.
Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι δεν μπορούμε να βασιστούμε στις αισθήσεις μας για να αναγνωρίσουμε ένα ποτό που περιέχει μεθανόλη. Η μεθανόλη δεν μπορεί να εντοπιστεί με ασφάλεια από τον καταναλωτή κοιτάζοντας το ποτό, μυρίζοντάς το ή δοκιμάζοντάς το. Ούτε η γεύση ούτε το χρώμα αποτελούν αξιόπιστες ενδείξεις, ενώ η παρουσία της δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί με κάποιο απλό «τεστ στο ποτήρι». Η ασφαλής ταυτοποίηση απαιτεί χημική εργαστηριακή ανάλυση. Αυτό σημαίνει ότι και η αντίληψη πως «αν το ποτό μυρίζει περίεργα, θα το καταλάβω» μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη. Αντίστοιχα, η απουσία περίεργης οσμής ή γεύσης δεν σημαίνει ότι ένα ποτό είναι ασφαλές.
Υπάρχουν, ωστόσο, ορισμένες πρακτικές που μειώνουν την πιθανότητα έκθεσης. Καλό είναι να βλέπουμε το ποτό να σερβίρεται μπροστά μας, να αποφεύγουμε φιάλες χωρίς ετικέτα ή προϊόντα που φαίνονται ύποπτα και να είμαστε επιφυλακτικοί όταν ένα αλκοολούχο προϊόν προσφέρεται σε τιμή που δεν συμβαδίζει με τη συνήθη τιμή του. Στις φιάλες που ανοίγονται στο τραπέζι, μπορεί επίσης να ελέγχεται εάν η συσκευασία και η ετικέτα φαίνονται κανονικές, χωρίς αυτό όμως να αποτελεί απόλυτη εγγύηση ασφάλειας.
Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοήσουμε
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το τι συμβαίνει μετά την κατανάλωση. Η δηλητηρίαση από μεθανόλη μπορεί αρχικά να μοιάζει με μέθη, ενώ μετά από μια περίοδο χωρίς έντονα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν σοβαρότερα προβλήματα. Προειδοποιητικά συμπτώματα είναι ο έντονος πονοκέφαλος, η ναυτία και ο έμετος, ο κοιλιακός πόνος, η έντονη αδυναμία, η σύγχυση, η δυσκολία στην αναπνοή και κυρίως οι διαταραχές της όρασης, όπως θολή ή μειωμένη όραση. Σε περίπτωση που εμφανιστούν τέτοια συμπτώματα μετά την κατανάλωση αλκοόλ, ιδιαίτερα εάν αφορούν περισσότερα άτομα που κατανάλωσαν το ίδιο ποτό, χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση και ενημέρωση των γιατρών ότι έχει προηγηθεί κατανάλωση αλκοόλ. Δεν πρέπει να περιμένει κάποιος να «περάσει η μέθη», καθώς η μεθανόλη μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση που απαιτεί επείγουσα θεραπεία.
Άρα, το βασικό μήνυμα για τον καταναλωτή είναι απλό: δεν υπάρχει αξιόπιστος τρόπος να ελέγξει μόνος του ένα ποτό για μεθανόλη. Η πρόληψη βασίζεται κυρίως στην αποφυγή αλκοόλ άγνωστης προέλευσης και η έγκαιρη αναγνώριση ύποπτων συμπτωμάτων είναι κρίσιμη.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ανοίγουν και πάλι τα σύνορα στα βραζιλιάνικα κοτόπουλα αλλά παραμένει το μπλόκο στο μοσχάρι – Τι έδειξαν οι Ευρωπαϊκοί έλεγχοι για αντιβιοτικά και ορμόνες
- Red Bull: Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων ζήτησε από την εταιρεία να αφαιρέσει από τα προϊόντα της την ένδειξη «Energy Drink» – Τι αποφάσισε το δικαστήριο
- Ζυμαρικά: Μην αγοράσετε το πακέτο αν δεν αναγράφεται αυτό ως πρώτο συστατικό
- Ωφελεί η δίαιτα χωρίς γλουτένη, όταν δεν έχουμε κοιλιοκάκη;
- MAX STORES: Πρόστιμο 6000 ευρώ για παράβαση που αφορά τις τιμές σε προϊόντα
- Γεννιούνται τα κορίτσια με περισσότερη προσοχή από τα αγόρια;
- Γιατί το ψητό κοτόπουλο κοστίζει λιγότερο από τα λαχανικά στο σούπερ μάρκετ;
- Ρύζι: Τελικά, πρέπει να πλένεται πριν το μαγείρεμα;
- Σορμπέ φρούτων: Εργαστηριακός έλεγχος αποκαλύπτει πόσα φυτοφάρμακα «σερβίρονται» μαζί με τη δροσιά
- Βαφές μαλλιών: Σοβαρές αλλεργίες, καταστροφή του μικροβιώματος και τριχόπτωση – Οι άγνωστοι κίνδυνοι για το δέρμα και το τριχωτό για κομμωτές και καταναλωτές
- Κατεψυγμένο σπανάκι: Το απλό κόλπο πριν το μαγείρεμα για να μην γίνει νερουλό
