Μια διαφορά στον τρόπο με τον οποίο τα νεογέννητα αγόρια και κορίτσια κατανέμουν την οπτική τους προσοχή φαίνεται να εμφανίζεται ήδη από τις πρώτες ώρες της ζωής τους. Αυτό είναι το βασικό εύρημα νέας μελέτης ερευνητών του Πανεπιστημίου του Cambridge, η οποία εξέτασε 130 υγιή τελειόμηνα νεογνά, ηλικίας κατά μέσο όρο μόλις 33 ωρών. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Biology of Sex Differences, διαπίστωσε ότι τα κορίτσια αφιέρωναν μεγαλύτερο ποσοστό του χρόνου που κοιτούσαν στα δύο ερεθίσματα σε ένα ανθρώπινο πρόσωπο, ενώ τα αγόρια μοίραζαν περισσότερο την προσοχή τους ανάμεσα στο πρόσωπο και σε ένα μη κοινωνικό αντικείμενο. Το εύρημα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή τα βρέφη εξετάστηκαν πριν προλάβουν να έχουν ουσιαστική μεταγεννητική εμπειρία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η «εισβολή» του Σκλαβενίτη στο έτοιμο φαγητό πιέζει την εστίαση – «Πιθανώς να δούμε λουκέτα», λέει ο Ι. Δαβερώνης
Τι έδειξε το πείραμα
Στην τελική ανάλυση συμμετείχαν 67 αγόρια και 63 κορίτσια. Τα βρέφη ήταν όλα τελειόμηνα, χωρίς γνωστές επιπλοκές υγείας, και εξετάστηκαν πριν συμπληρώσουν τις 72 ώρες ζωής. Οι ερευνητές παρουσίασαν ταυτόχρονα στην οθόνη δύο βίντεο: στο ένα εμφανιζόταν ένα ανθρώπινο πρόσωπο και στο άλλο ένα μη κοινωνικό, μηχανικό αντικείμενο, ένας λεγόμενος Newton’s Cradle, με τις μεταλλικές μπάλες που κινούνται ρυθμικά.
Η επιλογή αυτή δεν ήταν τυχαία. Η νέα έρευνα σχεδιάστηκε ως επανεξέταση μιας αμφιλεγόμενης μελέτης του 2000, η οποία είχε αναφέρει ότι τα νεογέννητα κορίτσια έδειχναν μεγαλύτερη προτίμηση σε ανθρώπινα πρόσωπα, ενώ τα αγόρια σε μηχανικά αντικείμενα. Η παλαιότερη έρευνα είχε δεχθεί κριτική για τη μικρή της κλίμακα και για τον τρόπο με τον οποίο είχαν παρουσιαστεί τα ερεθίσματα, ενώ δεν είχε υπάρξει μέχρι σήμερα άμεση προσπάθεια αναπαραγωγής της. Οι ερευνητές του Cambridge προσπάθησαν να περιορίσουν αυτά τα προβλήματα χρησιμοποιώντας τυποποιημένα ψηφιακά βίντεο και παρουσιάζοντας τα δύο ερεθίσματα ταυτόχρονα, ώστε να μπορεί να καταγραφεί άμεσα πού κατευθυνόταν το βλέμμα κάθε μωρού. Η θέση του προσώπου και του αντικειμένου στην οθόνη εναλλασσόταν, ώστε να μην επηρεάζει τα αποτελέσματα κάποια πιθανή προτίμηση προς τη μία πλευρά.
Το σημαντικότερο στοιχείο της μελέτης είναι ότι η διαφορά δεν αφορούσε τον συνολικό χρόνο που κοιτούσαν τα δύο φύλα το ανθρώπινο πρόσωπο. Όταν οι ερευνητές εξέτασαν τον απόλυτο χρόνο, δεν βρήκαν στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ αγοριών και κοριτσιών ως προς τον χρόνο που αφιέρωσαν στο πρόσωπο. Η διαφορά εμφανίστηκε κυρίως όταν υπολογίστηκε το ποσοστό της συνολικής προσοχής που κατευθυνόταν στο πρόσωπο σε σχέση με το αντικείμενο.
Συνολικά, τα νεογνά και των δύο φύλων έδειξαν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για το ανθρώπινο πρόσωπο από ό,τι για το μη κοινωνικό αντικείμενο. Όμως τα κορίτσια έδειξαν σαφέστερη προτίμηση προς το πρόσωπο. Στα αγόρια δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική προτίμηση μεταξύ των δύο ερεθισμάτων. Συγκεκριμένα, ο μέσος χρόνος που τα νεογνά κοιτούσαν το πρόσωπο ήταν περίπου 32 δευτερόλεπτα, έναντι περίπου 24,8 δευτερολέπτων για το αντικείμενο. Στα κορίτσια, ο μέσος χρόνος θέασης του προσώπου ήταν 33,2 δευτερόλεπτα, έναντι 22,9 δευτερολέπτων για το αντικείμενο. Στα αγόρια, αντίθετα, οι χρόνοι ήταν περίπου 30,9 και 26,5 δευτερόλεπτα αντίστοιχα, διαφορά που δεν ήταν στατιστικά σημαντική.
Μπορεί να ευθύνονται οι ορμόνες πριν από τη γέννηση;
Το γεγονός ότι η διαφορά παρατηρήθηκε τόσο νωρίς στη ζωή είναι αυτό που δίνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στα ευρήματα. Οι ερευνητές αναφέρουν ως μία πιθανή εξήγηση τους βιολογικούς παράγοντες που δρουν πριν από τη γέννηση, μεταξύ άλλων την έκθεση στις φυλετικές στεροειδείς ορμόνες. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η συγκεκριμένη μελέτη απέδειξε πως η τεστοστερόνη ή κάποια άλλη ορμόνη προκαλεί τη διαφορετική συμπεριφορά. Οι ίδιοι οι συγγραφείς παρουσιάζουν την προγεννητική ορμονική επίδραση ως μία πιθανή εξήγηση μεταξύ περισσότερων εναλλακτικών.
Μία άλλη πιθανότητα είναι οι διαφορές στη γενικότερη αναπτυξιακή ωρίμανση των νεογνών. Επιπλέον, οι ερευνητές δεν μπορούν να αποκλείσουν το ενδεχόμενο η διαφορά να σχετίζεται όχι με το ότι το ένα ερέθισμα ήταν «κοινωνικό» και το άλλο «μη κοινωνικό», αλλά με απλούστερα οπτικά χαρακτηριστικά των δύο βίντεο, όπως η κίνηση, η μορφή ή άλλα στοιχεία που αντιλαμβάνεται ένα νεογέννητο.
Τι σημαίνει αυτό για την ανάπτυξη του εγκεφάλου;
Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι τα κορίτσια γεννιούνται «πιο κοινωνικά» ή ότι τα αγόρια είναι εκ φύσεως λιγότερο προσεκτικά απέναντι στους ανθρώπους. Καταγράφει μια μέση διαφορά στην κατανομή της οπτικής προσοχής σε ένα συγκεκριμένο πείραμα. Οι ίδιοι οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η ανθρώπινη συμπεριφορά διαμορφώνεται από ένα σύνθετο μείγμα βιολογικών, περιβαλλοντικών, αναπτυξιακών και κοινωνικών παραγόντων. Η μελέτη απλώς δείχνει ότι μια διαφοροποίηση στην οπτική προσοχή μπορεί να ανιχνευθεί ήδη από τις πρώτες ημέρες της ζωής.
Οι συγγραφείς εξετάζουν επίσης τη δυνητική σχέση των πρώιμων διαφορών στην κοινωνική προσοχή με τις διαφορές που παρατηρούνται αργότερα στη συχνότητα ορισμένων νευροαναπτυξιακών και ψυχιατρικών καταστάσεων, όπως ο αυτισμός. Και εδώ, όμως, πρόκειται για ερευνητικό ερώτημα και όχι για συμπέρασμα ότι η συγκεκριμένη συμπεριφορά των νεογνών προβλέπει την εμφάνιση αυτισμού ή άλλης διαταραχής.
Η μελέτη έχει επίσης περιορισμούς. Από τα 200 βρέφη που αρχικά στρατολογήθηκαν, η τελική ανάλυση αφορούσε 130. Ορισμένα δεν μπορούσαν να εξεταστούν επειδή δεν ήταν αρκετά ξύπνια ή διαθέσιμα για τη διαδικασία, ενώ άλλα αποκλείστηκαν για λόγους που σχετίζονταν με την ποιότητα των δεδομένων και την αξιοπιστία της καταγραφής του βλέμματος. Επιπλέον, οι ερευνητές δεν χρησιμοποίησαν αυτοματοποιημένο σύστημα eye-tracking, αλλά εκπαιδευμένους παρατηρητές που κωδικοποίησαν τα βίντεο. Η διαδικασία έγινε με τρόπο ώστε οι παρατηρητές να μην γνωρίζουν το φύλο του κάθε βρέφους και απαιτήθηκε συμφωνία μεταξύ διαφορετικών κωδικοποιητών. Τέλος, όλα τα βρέφη προέρχονταν από ένα νοσοκομείο στο Cambridge του Ηνωμένου Βασιλείου. Επομένως, χρειάζονται νέες μελέτες σε μεγαλύτερους και διαφορετικούς πληθυσμούς για να διαπιστωθεί αν το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται.
Το βασικό μήνυμα της έρευνας, επομένως, είναι πιο συγκεκριμένο από τον εντυπωσιακό τίτλο «τα κορίτσια γεννιούνται πιο προσεκτικά». Τα νεογέννητα κορίτσια, κατά μέσο όρο, κατεύθυναν μεγαλύτερο μέρος της οπτικής τους προσοχής προς ένα ανθρώπινο πρόσωπο σε σύγκριση με ένα μη κοινωνικό αντικείμενο, ενώ στα αγόρια η προσοχή ήταν πιο ισομερώς κατανεμημένη. Το αν αυτή η διαφορά οφείλεται σε προγεννητικούς βιολογικούς παράγοντες, σε διαφορετικό ρυθμό ωρίμανσης ή σε χαρακτηριστικά των οπτικών ερεθισμάτων παραμένει ανοιχτό ερώτημα.
Πηγή: Khan YT et al., Sex differences in face looking preferences at birth, Biology of Sex Differences, 2026. Διαβάστε την πρωτότυπη επιστημονική μελέτη ΠΑΤΩΝΤΑΣ ΕΔΩ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ανοίγουν και πάλι τα σύνορα στα βραζιλιάνικα κοτόπουλα αλλά παραμένει το μπλόκο στο μοσχάρι – Τι έδειξαν οι Ευρωπαϊκοί έλεγχοι για αντιβιοτικά και ορμόνες
- Ζυμαρικά: Μην αγοράσετε το πακέτο αν δεν αναγράφεται αυτό ως πρώτο συστατικό
- Ωφελεί η δίαιτα χωρίς γλουτένη, όταν δεν έχουμε κοιλιοκάκη;
- MAX STORES: Πρόστιμο 6000 ευρώ για παράβαση που αφορά τις τιμές σε προϊόντα
- Γιατί το ψητό κοτόπουλο κοστίζει λιγότερο από τα λαχανικά στο σούπερ μάρκετ;
- Ρύζι: Τελικά, πρέπει να πλένεται πριν το μαγείρεμα;
- Σορμπέ φρούτων: Εργαστηριακός έλεγχος αποκαλύπτει πόσα φυτοφάρμακα «σερβίρονται» μαζί με τη δροσιά
- Βαφές μαλλιών: Σοβαρές αλλεργίες, καταστροφή του μικροβιώματος και τριχόπτωση – Οι άγνωστοι κίνδυνοι για το δέρμα και το τριχωτό για κομμωτές και καταναλωτές
- Κατεψυγμένο σπανάκι: Το απλό κόλπο πριν το μαγείρεμα για να μην γίνει νερουλό
