Η διατροφή χωρίς γλουτένη έχει μετατραπεί τα τελευταία χρόνια από μια αναγκαία ιατρική θεραπεία σε μια ευρεία τάση ευεξίας. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι επιλέγουν να αφαιρέσουν το σιτάρι και άλλα δημητριακά από το πιάτο τους, πιστεύοντας ότι έτσι θα νιώσουν πιο υγιείς, πιο ανάλαφροι ή με περισσότερη ενέργεια. Είναι όμως αυτή η αλλαγή πράγματι ωφέλιμη για όσους δεν πάσχουν από κοιλιοκάκη; Ο καθηγητής Prof. Peter Hasselblatt, διευθυντής της Γαστρεντερολογικής Κλινικής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου του Φράιμπουργκ, εξηγεί πότε η αποχή από τη γλουτένη είναι απαραίτητη, πότε μπορεί να βοηθήσει και πότε ενέχει κινδύνους.
Για ποιους είναι ζήτημα υγείας και επιβίωσης;
Για τα άτομα με κοιλιοκάκη (μια αυτοάνοση διαταραχή), η αυστηρή και δια βίου διατροφή χωρίς γλουτένη είναι απαραίτητη. Στην περίπτωση αυτή, το ανοσοποιητικό σύστημα αντιδρά στη γλουτένη (και συγκεκριμένα στη γλιαδίνη), προκαλώντας χρόνιες φλεγμονές στο λεπτό έντερο. Αν οι ασθενείς δεν αποκλείσουν τη γλουτένη, μπορεί να υποστούν σοβαρές επιπλοκές, όπως έλλειψη θρεπτικών συστατικών (π.χ. σιδήρου λόγω κακής απορρόφησης) ή ακόμα και αυξημένο κίνδυνο εμφανίσεως καρκίνου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί το ψητό κοτόπουλο κοστίζει λιγότερο από τα λαχανικά στο σούπερ μάρκετ;
Μπορείτε να νιώσετε καλύτερα χωρίς να έχετε κοιλιοκάκη;
Η απάντηση είναι ναι, αλλά με προϋποθέσεις. Υπάρχουν άνθρωποι που, παρόλο που δεν έχουν κοιλιοκάκη, νιώθουν υποκειμενικά καλύτερα και πιο ευδιάθετοι όταν σταματούν να καταναλώνουν γλουτένη. Σε πολλές από αυτές τις περιπτώσεις, το πρόβλημα δεν είναι η ίδια η γλουτένη, αλλά η ευαισθησία στο σιτάρι (μη ανοσολογική δυσανεξία). Συχνά, τα ενοχλητικά συμπτώματα δεν προκαλούνται από τη γλουτένη, αλλά από άλλα συστατικά των δημητριακών, όπως οι αναστολείς αμυλάσης-θρυψίνης (ATI). Σε τέτοιες περιπτώσεις, η αντικατάσταση του σιταριού με δημητριακά όπως η βρώμη (που περιέχουν χαμηλότερα επίπεδα ATI) μπορεί να προσφέρει ανακούφιση.
Τι συνιστά ο ειδικός: Εάν υποφέρετε από χρόνια κόπωση, αδικαιολόγητα εξανθήματα ή στομαχικές/εντερικές διαταραχές, πρέπει πρώτα να κάνετε αιματολογικές εξετάσεις για να αποκλείσετε την κοιλιοκάκη. Αν αποκλειστεί, μπορείτε να δοκιμάσετε μια δίαιτα χωρίς γλουτένη για λίγες εβδομάδες για να δείτε αν βελτιώνονται τα συμπτώματά σας.
Αν είστε υγιείς, γίνεστε «πιο υγιείς» χωρίς γλουτένη;
Όχι. Ο Prof. Hasselblatt τονίζει ότι δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα που να δικαιολογούν τη μακροπρόθεσμη αποχή από τη γλουτένη για τον γενικό, υγιή πληθυσμό. «Αν κάποιος είναι υγιής και δεν έχει ενοχλήσεις, δεν υπάρχει καμία ανάγκη να τρέφεται χωρίς γλουτένη. Χωρίς γλουτένη δεν πρόκειται να γίνει ακόμη πιο υγιής».
Οι κίνδυνοι και τα μειονεκτήματα μιας δίαιτας χωρίς γλουτένη
Η αδικαιολόγητη αποχή από τη γλουτένη δεν είναι απλώς περιττή, αλλά μπορεί να κρύβει και παγίδες για την υγεία:
- Μονόπλευρη διατροφή & επεξεργασμένα προϊόντα: Τα έτοιμα προϊόντα «gluten-free» συχνά περιέχουν περισσότερη ζάχαρη και ανθυγιεινά λιπαρά προκειμένου να βελτιωθεί η γεύση και η υφή τους.
- Αυξημένος καρδιαγγειακός κίνδυνος: Μελέτες υποδεικνύουν ότι όσοι κόβουν τη γλουτένη χωρίς λόγο τείνουν να αποφεύγουν τα δημητριακά ολικής αλέσεως. Αυτό στερεί από τον οργανισμό πολύτιμες φυτικές ίνες που προστατεύουν τη μικροβιακή χλωρίδα του εντέρου και την καρδιά.
- Επιβάρυνση με βαρέα μέταλλα: Όσοι αποφεύγουν τα σιτηρά συχνά καταφεύγουν σε υποκατάστατα όπως οι ρυζογκοφρέτες. Η αυξημένη κατανάλωση ρυζιού έχει συσχετιστεί σε ορισμένες έρευνες με ελαφρώς αυξημένη έκθεση σε βαρέα μέταλλα (π.χ. Αρσενικό).
- Οικονομικό και κοινωνικό κόστος: Τα προϊόντα χωρίς γλουτένη είναι αισθητά πιο ακριβά, ενώ η διατήρηση μιας τέτοιας διατροφής απαιτεί μεγάλη προσπάθεια και περιορισμούς στην καθημερινότητα και τις κοινωνικές εξόδους.
Συμπέρασμα
Η δίαιτα χωρίς γλουτένη είναι μια σωτήρια ιατρική αναγκαιότητα για όσους πάσχουν από κοιλιοκάκη και μια πιθανή προσωρινή λύση για όσους έχουν ευαισθησία στο σιτάρι. Ωστόσο, για έναν υγιή άνθρωπο χωρίς ενοχλήσεις, η απομάκρυνση της γλουτένης δεν προσφέρει κανένα αποδεδειγμένο όφελος — αντίθετα, μπορεί να οδηγήσει σε φτωχότερη ποιοτικά διατροφή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ρύζι: Τελικά, πρέπει να πλένεται πριν το μαγείρεμα;
- Σορμπέ φρούτων: Εργαστηριακός έλεγχος αποκαλύπτει πόσα φυτοφάρμακα «σερβίρονται» μαζί με τη δροσιά
- 30 άτομα με συμπτώματα τροφικής δηλητηρίασης μετά από δεξίωση γάμου σε ξενοδοχείο – Δέσμευση τροφίμων, πρόστιμο και αναστολή λειτουργίας
- Το παράσιτο που προκάλεσε ακατάσχετη διάρροια και αφυδάτωση σε χιλιάδες πολίτες στις ΗΠΑ εντοπίστηκε και στην Ιταλία – Αρρώστησε γυναίκα χωρίς ταξίδι στο εξωτερικό
- Πώς ο βαθύς ύπνος «ξεπλένει» τον εγκέφαλο από τα σκουπίδια που προκαλούν άνοια – Μελέτη
- PFAS: Νέοι αυστηροί περιορισμοί από τον Οκτώβριο – Τι θα ισχύει για συσκευασίες τροφίμων, ρούχα, παπούτσια και καλλυντικά
- Λουκέτο σε ιδιωτική κλινική στη Θεσσαλονίκη: Έκαναν χημειοθεραπείες σε ασθενείς χωρίς διάγνωση κακοήθειας – Τα ευρήματα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας
- Πλαίσιο: Πρόστιμο 2.500 ευρώ για υπερτιμολόγηση στο ταμείο και ελλιπείς αναγραφές τιμών
- Κάρυ: Επικίνδυνα φυτοφάρμακα και απολυμαντικά στις περισσότερες μάρκες της αγοράς που εξετάστηκαν
- Μπλόκο σε καμπάνια κλινικής στα social που υποστήριζε ότι θεραπεύει τον αυτισμό στα παιδιά με βλαστοκύτταρα (βίντεο)
- Lidl: Τα προϊόντα που απαγορεύεται πλέον να πουλάει με δικαστική απόφαση – Ημερήσιο πρόστιμο 5.000 ευρώ
