Η Τουρκία είναι η χώρα προέλευσης με τις περισσότερες απορρίψεις τροφίμων στα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης την τελευταία τριετία. Από το τέταρτο τρίμηνο του 2023 έως το τρίτο τρίμηνο του 2026 καταγράφηκαν 935 ειδοποιήσεις απόρριψης τουρκικών προϊόντων στα ευρωπαϊκά σύνορα. Η μεγαλύτερη τριμηνιαία τιμή σημειώθηκε στο τέλος του 2024, με 135 περιστατικά, ενώ μόνο το 2026 είχαν καταγραφεί 260 ειδοποιήσεις έως το τέλος Σεπτεμβρίου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αλυσίδα αρτοποιείων ανακαλεί πάνω από 750.000 ψωμάκια – Άγνωστη ουσία εντοπίστηκε στο εσωτερικό της συσκευασίας
Οι συνοριακές απορρίψεις καλύπτουν μόνο μέρος των καταγραφών για προϊόντα τουρκικής προέλευσης. Από το 2020, άλλα 1.060 περιστατικά αφορούσαν τρόφιμα που εντοπίστηκαν αφού είχαν εισέλθει στην ευρωπαϊκή αγορά. Από αυτά, 364 ταξινομήθηκαν ως alerts και 696 ως information notifications, ενώ 258 οδήγησαν σε ανάκληση από καταναλωτές. Το 63% εντοπίστηκε από επίσημους ελέγχους στην αγορά και το 24% από ελέγχους των επιχειρήσεων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται πάνω από 77.000 κουτιά αναψυκτικών 7UP
Το μεγαλύτερο μέρος των απορρίψεων τουρκικών προϊόντων στα ευρωπαϊκά σύνορα, συγκεντρώνεται στα φρούτα και λαχανικά. Στις τελευταίες 156 εβδομάδες καταγράφηκαν 753 τέτοιες περιπτώσεις, περίπου οκτώ στις δέκα απορρίψεις τουρκικών προϊόντων. Ακολουθούν οι ξηροί καρποί, τα προϊόντα ξηρών καρπών και οι σπόροι με 93 περιπτώσεις και τα βότανα και μπαχαρικά με 43. Στην πρώτη κατηγορία, ο κίνδυνος που αναφέρεται συχνότερα είναι η ωχρατοξίνη Α.
Τα αποξηραμένα σύκα συγκεντρώνουν τις περισσότερες πρόσφατες καταχωρίσεις. Να σημειωθεί πως η Ευρώπη εισήγαγε περίπου 26.000 τόνους τουρκικών αποξηραμένων σύκων το 2024, με την Τουρκία να καλύπτει περίπου το 64% των ευρωπαϊκών εισαγωγών σε όγκο. Η Γερμανία προμηθεύτηκε 6.139 τόνους από την Τουρκία, καλύπτοντας από αυτήν σχεδόν το 86% των εισαγωγών της. Οι ποσότητες, ωστόσο, έχουν μειωθεί: το 2021 οι ευρωπαϊκές εισαγωγές από την Τουρκία πλησίαζαν τους 34.500 τόνους, ενώ την περίοδο 2020-2024 υποχώρησαν κατά 4,4% ετησίως. Σύμφωνα με το CBI, η εξέλιξη συνδέεται με μικρότερες σοδειές και απορρίψεις λόγω προβλημάτων ποιότητας, ενώ ορισμένοι Τούρκοι εξαγωγείς στράφηκαν σε άλλες αγορές προκειμένου να αποφύγουν το κόστος των απορρίψεων στα ευρωπαϊκά σύνορα και των ανακλήσεων προϊόντων.
Τα προβλήματα που καταγράφονται έχουν οδηγήσει την ΕΕ σε αυξημένους ελέγχους για συγκεκριμένα τρόφιμα από την Τουρκία. Στα αποξηραμένα σύκα, η συχνότητα των ελέγχων αυξήθηκε το 2025 στο 30% των φορτίων λόγω υψηλού ποσοστού μη συμμόρφωσης για αφλατοξίνες, ενώ στους ελέγχους προστέθηκε και η ωχρατοξίνη Α. Αυξημένοι έλεγχοι εφαρμόζονται επίσης σε τουρκικές πιπεριές και ρόδια για υπολείμματα φυτοφαρμάκων, σε αποξηραμένη ρίγανη για πυρρολιζιδινικά αλκαλοειδή και σε σουσάμι για Salmonella. Από το 2026, μάλιστα, η συχνότητα ελέγχων σε φιστίκια και προϊόντα φιστικιού από την Τουρκία αυξήθηκε στο 50%, λόγω υψηλού ποσοστού μη συμμόρφωσης για αφλατοξίνες.
Ενδεικτικά στις 18 Σεπτεμβρίου 2026 εμφανίζονται διαδοχικές απορρίψεις διαφορετικών φορτίων από την Τουρκία λόγω ωχρατοξίνης Α, αφλατοξίνης Β1 και συνολικών αφλατοξινών. Οι κοινοποιήσεις έγιναν από Ελλάδα και Βουλγαρία και αρκετές παρτίδες επαναποστάλθηκαν. Οι πολλαπλές εγγραφές μέσα στην ίδια ημέρα δείχνουν τη συχνότητα με την οποία το συγκεκριμένο προϊόν εμφανίζεται στους πρόσφατους συνοριακούς ελέγχους της ΕΕ.
Οι καταγραφές συνεχίστηκαν μέχρι το τέλος του μήνα. Στις 23 Σεπτεμβρίου η Βουλγαρία κοινοποίησε ωχρατοξίνη Α σε αποξηραμένα σύκα και πάστα σύκων, με μέτρηση 44 ±13 μg/kg έναντι ορίου 8 μg/kg σε μία περίπτωση. Στις 28 και 29 Σεπτεμβρίου ακολούθησαν νέες κοινοποιήσεις από Γαλλία, Ελλάδα και Σουηδία για ωχρατοξίνη Α, αφλατοξίνη Β1 και συνολικές αφλατοξίνες σε αποξηραμένα σύκα.
Οι αφλατοξίνες μολύνουν σύκα και άλλα αποξηραμένα τρόφιμα έπειτα από μυκητιακή επιμόλυνση πριν ή μετά τη συγκομιδή. Η EFSA χαρακτηρίζει τις αφλατοξίνες γονοτοξικές και καρκινογόνες και αναφέρει ότι η έκθεση μέσω της διατροφής πρέπει να διατηρείται όσο το δυνατόν χαμηλότερη. Η αφλατοξίνη Β1 θεωρείται από τις ισχυρότερες της συγκεκριμένης ομάδας. Η κύρια ανησυχία για τη χρόνια έκθεση αφορά το ήπαρ και συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο ηπατοκυτταρικού καρκινώματος.
Τα σύκα δεν είναι το μοναδικό τουρκικό προϊόν που εμφανίζεται στις πρόσφατες απορρίψεις. Στις φρέσκες πιπεριές καταγράφονται κυρίως υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Στις 23 Σεπτεμβρίου η Βουλγαρία ανέφερε φορμετανάτη σε συγκέντρωση 0,430 mg/kg έναντι ορίου 0,01 mg/kg, ενώ ακολούθησε δεύτερη περίπτωση στις 25 Σεπτεμβρίου. Στις 28 Σεπτεμβρίου κοινοποιήθηκαν επίσης ακεταμιπρίδη και σπιροδικλοφαίνη σε φρέσκες πιπεριές από την Τουρκία.
Στις πρόσφατες κοινοποιήσεις για προϊόντα που είχαν περάσει στην αγορά περιλαμβάνονται αφλατοξίνες σε φιστίκια, ωχρατοξίνη Α σε βιολογικούς κύβους αποξηραμένου βερίκοκου και Salmonella σε πάστα φουντουκιού από την Τουρκία. Καταγράφηκαν επίσης υπολείμματα φυτοφαρμάκων σε αμπελόφυλλα, ντοματίνια και λιαστές ντομάτες. Οι περιπτώσεις δείχνουν ότι οι έλεγχοι συνεχίζονται και μετά την είσοδο των προϊόντων, μέσω αρχών και επιχειρήσεων σε διαφορετικά κράτη μέλη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Αποκάλυψη Cibum: Η Κομισιόν αλλάζει τους κανόνες για τα παιχνίδια: Στο στόχαστρο BPA, φαινόλη και Lilial
- Η κλιματική αλλαγή δηλητηριάζει τις καλλιέργειες με μυκοτοξίνες που αλλάζουν το DNA και καταστέλλουν το ανοσοποιητικό – Τα πιο ευάλωτα τρόφιμα (πίνακας)
- Τροφική δηλητηρίαση από σταφυλόκοκκο: Ο αόρατος εχθρός στα χέρια μας, η τοξίνη που «επιζεί» στο μαγείρεμα και ο εφιάλτης των ασταμάτητων εμετών
- Ανακαλείται κακάο μάρκας που πωλείται και στην Ελλάδα – Εντοπίστηκε υπέρβαση ορίου για επικίνδυνες ουσίες
- Braun: Αποσύρει διαφημιστικό ισχυρισμό για δημοφιλή συσκευή που πωλείται και στην Ελλάδα, μετά από παρέμβαση Αρχής Ανταγωνισμού (φωτογραφία)
- 5 θάνατοι από το «σαρκοφάγο» βακτήριο που προκαλεί σοβαρή λοίμωξη μέσω μιας απλής πληγής – Η προειδοποίηση των αρχών
- 48 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και 7 έμειναν τυφλοί από νοθευμένο αλκοόλ – Μπορούμε να καταλάβουμε αν ένα ποτό είναι νοθευμένο;
