Η τεχνολογία του ρινικού εμβολίου και ο σχεδιασμός του αντιγόνου
Ο ιός της γρίπης των πτηνών (H5N1), ο οποίος ταυτοποιήθηκε για πρώτη φορά στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2014, έχει πλέον ξεπεράσει το φράγμα των άγριων πτηνών, εξαπλούμενος σε κτηνοτροφικά ζώα και προσβάλλοντας ανθρώπους. Με περισσότερα από 70 ανθρώπινα κρούσματα στις ΗΠΑ από το 2022, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η συνεχή κυκλοφορία του ιού στα ζώα αυξάνει τις πιθανότητες μετάλλαξης που θα επέτρεπε την ευκολότερη μετάδοση μεταξύ ανθρώπων. Η νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στις 30 Ιανουαρίου στο περιοδικό Cell Reports Medicine, προτείνει μια εναλλακτική λύση στα παραδοσιακά ενέσιμα εμβόλια, εστιάζοντας στην παρεμπόδιση της μόλυνσης στο σημείο εισόδου του ιού.
Η τεχνολογία του ρινικού εμβολίου
Για τη δημιουργία αυτού του εμβολίου, η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε μια πλατφόρμα ρινικού εμβολίου που είχε αναπτυχθεί προηγουμένως για τον COVID-19. Η προσέγγιση αυτή βασίζεται στη χρήση ενός ακίνδυνου, μη αναπαραγόμενου αδενοϊού, ο οποίος λειτουργεί ως σύστημα μεταφοράς για ένα βελτιστοποιημένο αντιγόνο. Οι ερευνητές επέλεξαν πρωτεΐνες από στελέχη του H5N1 που είναι γνωστό ότι μολύνουν ανθρώπους, σχεδιάζοντας ένα αντιγόνο που επιτρέπει στο ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει γρήγορα τον ιό.
Το κύριο πλεονέκτημα αυτής της μεθόδου είναι ότι το εμβόλιο χορηγείται απευθείας στις ανώτερες αναπνευστικές οδούς. Όπως εξήγησε ο καθηγητής Jacco Boon, το εμβόλιο αυτό δεν προστατεύει μόνο από τη σοβαρή νόσο, αλλά μπορεί να διακόψει τον κύκλο της μετάδοσης, εμποδίζοντας τη μόλυνση εξαρχής στην περιοχή της μύτης και των πνευμόνων. Αυτή η τοπική ανοσία είναι κρίσιμη για τον περιορισμό της εξάπλωσης μιας αναπνευστικής λοίμωξης σε επίπεδο πληθυσμού.
Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της μελέτης αφορά την παρεμβολή της προϋπάρχουσας ανοσίας. Συχνά, η ανοσία από προηγούμενες εποχικές γρίπες ή εμβολιασμούς μπορεί να αποδυναμώσει την απόκριση σε νέα εμβόλια. Ωστόσο, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το ρινικό εμβόλιο παρέμεινε εξαιρετικά αποτελεσματικό σε πειραματόζωα (ποντίκια και χάμστερ) που είχαν ήδη ανοσοποιητική μνήμη από άλλους ιούς γρίπης.
Στις δοκιμές, το ρινικό εμβόλιο παρείχε σχεδόν πλήρη προστασία, ακόμη και σε χαμηλές δόσεις και μετά από έκθεση σε υψηλά επίπεδα του ιού H5N1. Αντίθετα, τα παραδοσιακά εποχικά εμβόλια πρόσφεραν ελάχιστη άμυνα έναντι της γρίπης των πτηνών. Η ανωτερότητα της ρινικής χορήγησης έναντι της ενδομυϊκής ένεσης επιβεβαιώθηκε από την υψηλότερη δραστηριότητα αντισωμάτων στις ρινικές οδούς, γεγονός που θωρακίζει τον οργανισμό ακριβώς εκεί που επιτίθεται ο ιός.
Φωτογραφία Shutterstock
