Εξάπλωση με επίκεντρο ευάλωτους πληθυσμούς – Συστάσεις για στοχευμένο εμβολιασμό και επείγουσα υγειονομική παρέμβαση
Ένα εκτεταμένο ξέσπασμα της Ηπατίτιδας Α καταγράφεται από τις αρχές του 2025 σε τέσσερις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, συγκεκριμένα στην Αυστρία, την Τσεχία, την Ουγγαρία και τη Σλοβακία. Οι υγειονομικές αρχές των χωρών αυτών παρακολουθούν στενά την εξάπλωση του ιού, καθώς τα επιβεβαιωμένα κρούσματα ξεπερνούν σημαντικά τα φυσιολογικά επίπεδα για την περίοδο. Η εργαστηριακή ανάλυση αποκάλυψε την ύπαρξη δύο συγγενικών αλλά διακριτών στελεχών του ιού της ηπατίτιδας Α (υπογονότυπος ΙΒ), γεγονός που υποδηλώνει πολλαπλές εστίες και τρόπους μετάδοσης. Στην αναγνώριση των γενετικών αυτών παραλλαγών συνέβαλαν δεδομένα που συλλέχθηκαν από την Αυστρία, τη Γερμανία, την Ουγγαρία και τη Σλοβακία.
Η έξαρση έχει επηρεάσει ιδιαίτερα ευάλωτους πληθυσμούς, με πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις τους ενήλικες που βιώνουν έλλειψη στέγης, τους χρήστες ουσιών (ειδικά ενέσιμων), αλλά και ανθρώπους που ζουν σε περιοχές με ανεπαρκείς συνθήκες υγιεινής. Σημαντικός αριθμός κρουσμάτων έχει καταγραφεί επίσης σε κοινότητες Ρομά στην Τσεχία και τη Σλοβακία, εντείνοντας την ανάγκη για στοχευμένη παρέμβαση στις περιοχές αυτές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κι άλλο δημοφιλές βούτυρο με επικίνδυνο βακτήριο αποσύρεται από τα ψυγεία των σούπερ μάρκετ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πατάτες McCain με κομμάτια μετάλλου: Επεκτείνεται η ανάκληση στην Ευρώπη
Σύμφωνα με τις υγειονομικές αρχές, ο κίνδυνος μετάδοσης παραμένει υψηλός μεταξύ των ευάλωτων ομάδων, ιδίως σε όσους δεν έχουν ιστορικό προηγούμενης μόλυνσης ή εμβολιασμού. Ιδιαίτερα αυξημένος είναι ο κίνδυνος για άτομα άνω των 40 ετών, καθώς η βαρύτητα της νόσου αυξάνεται με την ηλικία. Ενισχυμένη επαγρύπνηση συνιστάται και για άτομα με υπάρχοντα ηπατικά προβλήματα ή για ηλικιωμένους, που διατρέχουν πολύ υψηλό κίνδυνο σοβαρής νόσησης. Για το γενικό πληθυσμό των προσβεβλημένων χωρών, ο κίνδυνος εκτιμάται ως χαμηλός έως μέτριος, ενώ στις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, παραμένει πολύ χαμηλός, εκτός αν υπάρχει έκθεση σε υψηλού κινδύνου ομάδες.
Οι ευρωπαϊκές υγειονομικές αρχές συνιστούν εντατικοποίηση των ερευνών για την ανίχνευση πιθανών τροφιμογενών οδών μετάδοσης, όπως επίσης και ενισχυμένη γενετική ανάλυση των ιολογικών δειγμάτων, τόσο από ευάλωτες ομάδες όσο και από τον γενικό πληθυσμό, ώστε να αποσαφηνιστεί η πλήρης έκταση της διασποράς.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνα food trends στα social προκαλούν δηλητηριάσεις και λοιμώξεις – Δείτε ποια μπορούν να σας στείλουν στα επείγοντα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πολλαπλάσιος κίνδυνος στο πιάτο μας: Τα νανοπλαστικά αυξάνουν την τοξικότητα του E. coli και άλλων παθογόνων – Έρευνα
Κεντρικό ρόλο στο σχέδιο αντιμετώπισης κατέχει η εφαρμογή στοχευμένων εμβολιαστικών προγραμμάτων. Οι υγειονομικοί φορείς προτείνουν τη χορήγηση μιας δόσης προληπτικού εμβολίου σε μη εμβολιασμένα άτομα που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου. Για τα άτομα που ήρθαν σε επαφή με επιβεβαιωμένα κρούσματα, συνιστάται η εφαρμογή μετα-εκθεσιακής προφύλαξης, είτε μέσω εμβολίου είτε, σε ορισμένες περιπτώσεις, μέσω χορήγησης ανοσοσφαιρινών, σύμφωνα με τις εθνικές κατευθυντήριες οδηγίες.
Οι αρχές υπογραμμίζουν ότι η επιτυχία των παρεμβάσεων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αποτελεσματική επικοινωνία με τις ευάλωτες κοινότητες. Οι ενημερωτικές καμπάνιες θα πρέπει να είναι πολυγλωσσικές και προσαρμοσμένες στα επίπεδα γραμματισμού των πληθυσμών, ενώ απαιτείται ενεργή αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης που ενδέχεται να υπονομεύσει τη συμμετοχή σε προγράμματα εμβολιασμού. Παράλληλα, οι παρεμβάσεις πρέπει να ενσωματωθούν σε ήδη υπάρχουσες δομές φροντίδας και υποστήριξης, ώστε να διασφαλιστεί η πρόσβαση και η εμπιστοσύνη των πολιτών.
