Επιστήμονες προειδοποιούν ότι η καθημερινή μας κατανάλωση καφέ, τσαγιού και ενεργειακών ποτών αφήνει ίχνη καφεΐνης σε ποτάμια, λίμνες και ακόμη και στον αέρα, με απρόβλεπτες συνέπειες για το περιβάλλον
Όταν μιλάμε για ρύπους, συνήθως δεν σκεφτόμαστε ουσίες καθημερινής χρήσης. Παρ’ όλα αυτά, η καφεΐνη αποτελεί πλέον έναν αναγνωρισμένο ρύπο, ανιχνευόμενο στα νερά σε όλο τον κόσμο, με πιθανές συνέπειες για τα υδάτινα περιβάλλοντα. Η ανησυχία προέρχεται από άρθρο που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό The Conversation και εστιάζει κυρίως στα τεράστια ποτήρια καφέ που καταναλώνονται συνήθως στις αγγλοσαξονικές χώρες, όπου μόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο καταναλώνονται 98 εκατομμύρια καθημερινά. Συχνά, όταν δεν καταναλώνονται πλήρως, καταλήγουν στα αποχετευτικά συστήματα. Το πρόβλημα αφορά επίσης τα υπολείμματα καφέ και τις μεταβολικές ουσίες που περιέχει ο καφές που πίνουμε και αποβάλλουμε με τα ούρα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποκαλυπτικές εικόνες από το σκοτεινό κόσμο των χοιροτροφείων – Οι κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Μην πλησιάζετε άρρωστα ή νεκρά πτηνά» – Οι Αρχές προειδοποιούν για κρούσματα γρίπης των πτηνών υψηλής παθογονικότητας
Η καφεΐνη έχει χαρακτηριστεί ως αναδυόμενος ρύπος. Μια μελέτη του 2022, που εξέτασε 258 ποτάμια σε 104 χώρες, εντόπισε καφεΐνη σε πάνω από το 50% των σημείων που εξετάστηκαν, μεταξύ αυτών και στα ποτάμια της Ρώμης. Ο γεωλόγος Τζιανφράνκο Μπαζόλι εξηγεί ότι ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι η καφεΐνη δεν βρίσκεται μόνο στα νερά αλλά και στον αέρα, γεγονός που καταδεικνύει τη διάχυση αυτής της ουσίας. Η καφεΐνη χρησιμοποιείται συχνά ως δείκτης ανθρωπογενών ρυπάνσεων, βοηθώντας στον εντοπισμό του εάν ενδεχόμενες μικροβιολογικές μολύνσεις προέρχονται από ζώα ή ανθρώπους και στην αναγνώριση προβλημάτων στα δίκτυα αποχέτευσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ferrero: «Κόβει» το σποτ δημοφιλούς προϊόντος μετά από παρέμβαση Κρατικής Αρχής για παραπλάνηση καταναλωτών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκός συναγερμός για δημοφιλή παιδικά παπούτσια «Mickey Mouse» τίγκα στα τοξικά, που πωλούνται και στην Ελλάδα [φωτο]
Υψηλές συγκεντρώσεις καφεΐνης υποδεικνύουν προβλήματα που σχετίζονται με ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως συνέβη σε μια πηγή στο Τρεντίνο, σε υψόμετρο 1.200 μέτρων. Η κορύφωση της καφεΐνης κατά τους θερινούς μήνες επέτρεψε τον εντοπισμό της προέλευσης του προβλήματος, που οφειλόταν σε αποχετεύσεις τουριστικών εγκαταστάσεων κατά τις περιόδους αιχμής, και αργότερα επιλύθηκε. Η παρουσία της καφεΐνης, αν και δεν αποτελεί κίνδυνο για τους καταναλωτές, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον έλεγχο της ποιότητας των μεταλλικών νερών και να υποδείξει περιοχές χωρίς ρύπανση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται λάχανα από πάγκους μεγάλης αλυσίδας λόγω υπέρβασης υπολειμμάτων επικίνδυνου φυτοφαρμάκου
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μολυσμένο βρεφικό γάλα: Πώς θα καταλάβετε αν το μωρό σας έχει προσβληθεί από αλλαντίαση
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στον καφέ. Η καφεΐνη και οι μεταβολίτες της είναι διαδεδομένοι στο περιβάλλον και προέρχονται επίσης από αναψυκτικά τύπου κόλα, ενεργειακά ποτά και το τσάι, καθώς η θεΐνη του έχει παρόμοια δράση με την καφεΐνη. Στις αγγλοσαξονικές χώρες, η ρύπανση μπορεί να οφείλεται στον καφέ που χύνεται στο περιβάλλον, ενώ στην Ιταλία κυρίως τα υπολείμματα καφέ καταλήγουν στο νεροχύτη αντί για τον κάδο κομποστοποίησης, μαζί με ουσίες που αποβάλλονται με τα ούρα. Παρόλο που οι έρευνες του Ινστιτούτου Mario Negri δείχνουν ότι οι μονάδες επεξεργασίας νερού μπορούν να αφαιρέσουν την ουσία, η παρουσία καφεΐνης σε ποτάμια και λίμνες υποδηλώνει ότι υπάρχουν αποχετεύσεις που δεν επεξεργάζονται σωστά τα λύματα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Γιατί τα φρούτα και τα λαχανικά είναι πιο ακριβά στα σούπερ μάρκετ από ό,τι στις λαϊκές αγορές;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πού να φυλάξετε το βούτυρο για να είναι φρέσκο και μαλακό – Η απάντηση δεν είναι στο ψυγείο!
Οι συνέπειες για το περιβάλλον μπορεί να είναι σοβαρές. Η καφεΐνη μειώνει το pH του νερού, προκαλεί οξίνιση και η αποσύνθεση των οργανικών ενώσεων στον καφέ αφαιρεί οξυγόνο από τα υδάτινα συστήματα. Νεότερες μελέτες δείχνουν ότι η καφεΐνη επηρεάζει τον μεταβολισμό και την ανάπτυξη ορισμένων γλυκών υδάτων άλγων και προνυμφών, με επιπτώσεις και στα θαλάσσια οικοσυστήματα.
Για την αποφυγή βλαβών, ο καφές και τα υπολείμματα του δεν πρέπει να ρίχνονται στο νεροχύτη αλλά να απορρίπτονται στον κάδο οργανικών απορριμμάτων ή να χρησιμοποιούνται αραιωμένα στον κήπο ως λίπασμα ή απωθητικό εντόμων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ryanair: Από σήμερα πτήσεις μόνο με ψηφιακή κάρτα επιβίβασης – «Καπέλο» 55 ευρώ για όσους δεν κάνουν check-in online
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι συμβολίζουν οι τρεις κόκκοι στον espresso martini;
