Σε φάση έντονης κυκλοφορίας βρίσκεται ο ιός του Δυτικού Νείλου στη χώρα, με την Αττική να βρίσκεται στο επίκεντρο της φετινής επιδημιολογικής εικόνας. Ο αριθμός των ύποπτων δειγμάτων που αποστέλλονται από νοσοκομεία σε εξειδικευμένα εργαστήρια είναι ιδιαίτερα αυξημένος, ενώ σημαντικό μέρος αυτών επιβεβαιώνεται ως θετικό. Την εικόνα αυτή περιέγραψε ο καθηγητής Μικροβιολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Αθανάσιος Τσακρής, επισημαίνοντας ότι ο μεγάλος αριθμός των θετικών δειγμάτων αποτυπώνει την εξάπλωση του ιού τις τελευταίες εβδομάδες, κυρίως στην Ανατολική Αττική.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νεκρός άνδρας από φαγητό εταιρείας έτοιμων γευμάτων για απώλεια βάρους – Διαπιστώθηκε εκτεταμένη μόλυνση στις εγκαταστάσεις
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του ΕΟΔΥ, έως τις 19 Αυγούστου 2026 είχαν καταγραφεί 157 εγχώρια κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου. Από αυτά, τα 116 παρουσίασαν εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, ενώ είχαν καταγραφεί 13 θάνατοι, όλοι σε άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών. Μόνο μέσα στην τελευταία εβδομάδα είχαν δηλωθεί 47 νέα εγχώρια κρούσματα. Η φετινή εικόνα είναι ήδη επιβαρυμένη σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, όταν είχαν καταγραφεί 96 κρούσματα και 9 θάνατοι.
Πώς γίνεται η διάγνωση
Το πρώτο ερώτημα που προκύπτει για κάποιον που έχει τσιμπηθεί από κουνούπι είναι πώς μπορεί να καταλάβει εάν έχει μολυνθεί. Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένου κουνουπιού. Ο χρόνος επώασης είναι συνήθως 2 έως 6 ημέρες. Στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, ωστόσο, η λοίμωξη είτε δεν προκαλεί καθόλου συμπτώματα είτε εκδηλώνεται ήπια.
Όταν εμφανίζονται συμπτώματα, μπορεί να περιλαμβάνουν πυρετό, πονοκέφαλο, μυϊκούς πόνους και γενικότερη κακουχία. Αυτά τα συμπτώματα δεν είναι ειδικά για τον ιό του Δυτικού Νείλου και επομένως δεν αρκούν από μόνα τους για να επιβεβαιωθεί η λοίμωξη. Η οριστική διάγνωση γίνεται με εργαστηριακό έλεγχο. Όπως εξήγησε ο καθηγητής Αθανάσιος Τσακρής, τα ύποπτα δείγματα αποστέλλονται από τα νοσοκομεία σε εξειδικευμένα εργαστήρια, όπου αναζητούνται αντισώματα στο αίμα ή στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό. Παράλληλα, μπορεί να πραγματοποιηθεί μοριακός έλεγχος για την ανίχνευση του γενετικού υλικού του ιού.
Με τον τρόπο αυτό μπορεί να επιβεβαιωθεί εργαστηριακά η λοίμωξη σε ένα ύποπτο περιστατικό, ενώ οι νοσοκομειακές μονάδες μπορούν, σύμφωνα με τον καθηγητή, να έχουν ενημέρωση για τα αποτελέσματα ακόμη και την επόμενη ημέρα.
Τα περισσότερα περιστατικά δεν καταγράφονται
Τα 157 επίσημα κρούσματα δεν αποτυπώνουν, σύμφωνα με τους ειδικούς, το πραγματικό μέγεθος της κυκλοφορίας του ιού. Ο καθηγητής Επιδημιολογίας Γκίκας Μαγιορκίνης ανέφερε στο ERTnews Radio ότι τα πραγματικά περιστατικά μπορεί να είναι τουλάχιστον δεκαπλάσια, καθώς πολλοί άνθρωποι που μολύνονται δεν εμφανίζουν συμπτώματα ή περνούν τη λοίμωξη με τόσο ήπιο τρόπο ώστε να μην αναζητήσουν ιατρική βοήθεια και να μην υποβληθούν σε εργαστηριακό έλεγχο.
Επομένως, ένα άτομο μπορεί να έχει μολυνθεί χωρίς να το γνωρίζει, ενώ η απουσία συμπτωμάτων δεν σημαίνει ότι δεν υπήρξε λοίμωξη. Οι εκτιμήσεις αυτές εξηγούν και γιατί ο αριθμός των εργαστηριακά επιβεβαιωμένων κρουσμάτων αποτελεί μόνο ένα μέρος της συνολικής εικόνας.
Πότε χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή
Το μεγαλύτερο ποσοστό των λοιμώξεων είναι ασυμπτωματικό ή ήπιο. Σε ένα μικρό ποσοστό, όμως, ο ιός μπορεί να προσβάλει το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα και να προκαλέσει σοβαρή νόσο, όπως εγκεφαλίτιδα ή μηνιγγίτιδα. Συμπτώματα όπως έντονος πονοκέφαλος, σύγχυση, διαταραχές συνείδησης, λιποθυμικά επεισόδια, σπασμοί ή μυϊκή αδυναμία και παράλυση χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης έχουν κυρίως οι ηλικιωμένοι και άτομα με ορισμένα υποκείμενα νοσήματα ή καταστάσεις που επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα. Μεταξύ των παραγόντων που έχουν συσχετιστεί με βαρύτερη νόσηση περιλαμβάνονται η χρόνια νεφρική νόσος, η υπέρταση, αιματολογικές κακοήθειες, προηγούμενο αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο και η ανοσοκαταστολή. Μελέτη που εξέτασε περιστατικά στις ΗΠΑ σε βάθος 12 ετών και δημοσιεύθηκε στο JAMA έχει καταδείξει επίσης διαφορά στον κίνδυνο σοβαρής νόσησης μεταξύ ανδρών και γυναικών.
Σε ποιες περιοχές καταγράφονται τα περισσότερα κρούσματα
Κρούσματα έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής στις Περιφέρειες Αττικής, Θεσσαλίας, Κεντρικής Μακεδονίας, Πελοποννήσου και Στερεάς Ελλάδας. Ιδιαίτερα αυξημένη είναι η κυκλοφορία του ιού στην Αττική. Με βάση τα στοιχεία έως τις 19 Αυγούστου, τα περισσότερα κρούσματα είχαν καταγραφεί στον Δήμο Σπάτων-Αρτέμιδος, με 14 περιστατικά, στον Δήμο Μαρκοπούλου Μεσογαίας με 11 και στον Δήμο Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης με 9. Ακολουθούν η Αγία Παρασκευή με 6 κρούσματα, η Παλλήνη και το Χαλάνδρι με 5 κρούσματα το καθένα και η Γλυφάδα με 4.
Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι, καθώς η κορύφωση των κρουσμάτων παρατηρείται συνήθως από τα μέσα Αυγούστου έως τις αρχές Σεπτεμβρίου, αναμένεται ακόμη μεγαλύτερη αύξηση των περιστατικών τις επόμενες εβδομάδες.
Αιχμές για κενά στην πρόληψη από τον ΙΣΑ
Την ίδια ώρα, ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών εκφράζει έντονη ανησυχία για την αυξημένη κυκλοφορία του ιού στην Αττική και ζητά ενίσχυση των μέτρων πρόληψης και προστασίας της δημόσιας υγείας. Ο ΙΣΑ θέτει ερωτήματα σχετικά με την εντομολογική και επιζωοτιολογική επιτήρηση πριν από την εμφάνιση των πρώτων ανθρώπινων κρουσμάτων, αλλά και για το πότε εντοπίστηκε για πρώτη φορά ο ιός σε κουνούπια ή πτηνά στην Αττική και ποια ήταν η αντίδραση των αρμόδιων φορέων.
Παράλληλα, ζητά να αποσαφηνιστεί ποιες παρεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν στις περιοχές όπου εντοπίστηκαν θετικά ευρήματα και πόσος χρόνος μεσολάβησε από την εργαστηριακή επιβεβαίωση έως τη λήψη πρόσθετων μέτρων. Ο πρόεδρος του ΙΣΑ Γιώργος Πατούλης υπογραμμίζει ότι η έγκαιρη αξιοποίηση των δεδομένων επιτήρησης και η άμεση επιχειρησιακή αντίδραση αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους για την προστασία της δημόσιας υγείας.
«Η πρόληψη δεν μπορεί να ξεκινά μετά τα κρούσματα»
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Απεντομώσεων Μυοκτονιών Ελλάδος (ΣΕΑΜΕ) επισημαίνει ότι η διαχείριση των κουνουπιών θα πρέπει να αποτελεί συνεχή διαδικασία πρόληψης και επιτήρησης και όχι να ενεργοποιείται μόνο όταν εμφανίζονται ανθρώπινα κρούσματα. Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει την εντομολογική επιτήρηση, τις δειγματοληψίες, την προνυμφοκτονία και την εξάλειψη εστιών αναπαραγωγής, ενώ όπου απαιτείται μπορούν να γίνονται συμπληρωματικές παρεμβάσεις για τα ενήλικα κουνούπια.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στις μικρές εστίες στάσιμου νερού μέσα στον αστικό ιστό, όπως φρεάτια, δημοτικές εγκαταστάσεις και άλλα σημεία που μπορούν να λειτουργήσουν ως χώροι αναπαραγωγής κουνουπιών. Σύμφωνα με τον ΣΕΑΜΕ, σε ορισμένες περιπτώσεις έχει διαπιστωθεί ότι, όταν εμφανίστηκε ανθρώπινο κρούσμα, δεν βρισκόταν σε εξέλιξη αυτοτελές πρόγραμμα διαχείρισης κουνουπιών από τον οικείο Δήμο, παρότι μπορεί να πραγματοποιούνταν παράλληλες δράσεις από την Περιφέρεια. Ο Σύνδεσμος διευκρινίζει ότι η αναφορά αυτή δεν αποσκοπεί στην απόδοση ευθυνών σε συγκεκριμένους Δήμους, αλλά στην ανάγκη καλύτερου συντονισμού και σαφέστερης κατανομής αρμοδιοτήτων.
Παράλληλα, ζητά ειδικούς και επαρκείς πόρους για την αντιμετώπιση των κουνουπιών σε επίπεδο Δήμων, καθώς και ένα σαφέστερο θεσμικό πλαίσιο για τις εστίες αναπαραγωγής που βρίσκονται σε ιδιωτικές ιδιοκτησίες.
Τι μπορούν να κάνουν οι πολίτες
Η προστασία από τα τσιμπήματα των κουνουπιών παραμένει το βασικό μέτρο πρόληψης. Η χρήση εντομοαπωθητικών, η τοποθέτηση σητών, η απομάκρυνση στάσιμου νερού από αυλές, μπαλκόνια και άλλους χώρους και η επιλογή κατάλληλου ρουχισμού μπορούν να περιορίσουν την έκθεση στα κουνούπια.
Η φετινή επιδημιολογική εικόνα, πάντως, απαιτεί αυξημένη προσοχή, ιδιαίτερα καθώς οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται κρίσιμες για την εξέλιξη της κυκλοφορίας του ιού. Ο ιός του Δυτικού Νείλου δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο στην καθημερινή επαφή. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ειδική αντιική θεραπεία ούτε διαθέσιμο εμβόλιο για τον άνθρωπο και η αντιμετώπιση των σοβαρών περιστατικών είναι κατά κύριο λόγο υποστηρικτική. Γι’ αυτό, σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων μετά από πιθανή έκθεση σε κουνούπια, ιδιαίτερα όταν αυτά είναι έντονα ή συνοδεύονται από νευρολογικές εκδηλώσεις, η ιατρική αξιολόγηση είναι απαραίτητη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Νοθευμένο μέλι σε μεγάλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ – Τι αποκάλυψε ο κρατικός έλεγχος
- Ευρωπαϊκός συναγερμός για καρέκλα γραφείου μάρκας που πωλείται και στην Ελλάδα, λόγω σοβαρού κινδύνου πτώσης και τραυματισμού (φωτογραφία)
- Καφές: Ποιων φαρμάκων τη δράση επηρεάζει και τι πρέπει να προσέχουμε
- Κελυφωτά φιστίκια: Γιατί μια από τις κύριες χώρες παραγωγούς πουλά το προϊόν της σε κουτιά με συναγερμούς ασφαλείας; (Φωτο και βίντεο)
- Ενεργειακά ποτά: Ζάχαρη, καφεΐνη, λιγότερος ύπνος και αύξηση βάρους – Ελληνική μελέτη αποκαλύπτει τον φαύλο κύκλο που «εξαντλεί» τους εφήβους
- Έληξε το φυστικοβούτυρο – Το τρώμε ή το πετάμε;
- Γιατί λαχταράμε αλμυρές τροφές όταν είμαστε στη θάλασσα;
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
