Οι ώρες ύπνου που «κρατούν νέο» το σώμα
Μια νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature φέρνει στο προσκήνιο μια πιο «λεπτή» προσέγγιση γύρω από τον ύπνο και τη γήρανση του οργανισμού, αμφισβητώντας την απλοϊκή ιδέα ότι «οκτώ ώρες ύπνου» αποτελούν ιδανικό κανόνα για όλους.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρόστιμο-μαμούθ σε γυράδικο που πουλούσε λίπος και δέρμα για αρνίσιο κρέας (φωτογραφίες)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται περισσότερα από 1,3 εκατ. οχήματα λόγω σοβαρού κινδύνου πυρκαγιάς (μάρκες και μοντέλα)
Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, η οποία βασίστηκε σε ανάλυση μεγάλων βιολογικών δεδομένων και σε εξελιγμένα στατιστικά μοντέλα που αποκαλούνται «ρολόγια γήρανσης», υπάρχει ένα συγκεκριμένο εύρος ύπνου που συνδέεται με πιο υγιή γήρανση του σώματος. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο λεγόμενος «χρυσός μέσος όρος» κυμαίνεται περίπου μεταξύ 6,4 και 7,8 ωρών ύπνου ανά 24ωρο. Η διάρκεια αυτή φαίνεται να σχετίζεται με πιο ισορροπημένη βιολογική λειτουργία και πιο αργούς ρυθμούς φθοράς σε διάφορα όργανα του σώματος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η μαύρη λίστα των φυτοφαρμάκων που θεωρούνται ύποπτα για καρκινογόνο δράση αν και επιτρέπεται η χρήση τους
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μολύβια ματιών: Οι πασίγνωστες μάρκες που «κόπηκαν» σε εργαστηριακό τεστ λόγω παρουσίας νικελίου και σιλικόνης
Αντίθετα, τόσο η έλλειψη όσο και η υπερβολή στον ύπνο συνδέθηκαν με δυσμενείς επιδράσεις. Όταν ο ύπνος είναι κάτω από τις έξι ώρες ημερησίως, παρατηρήθηκε ταχύτερη βιολογική γήρανση σε κρίσιμα συστήματα όπως ο εγκέφαλος, η καρδιά, οι πνεύμονες και το ανοσοποιητικό σύστημα. Από την άλλη πλευρά, όταν ο ύπνος υπερβαίνει τις οκτώ ώρες, επίσης καταγράφηκε επιτάχυνση της γήρανσης σε πολλαπλά όργανα, γεγονός που οι επιστήμονες περιγράφουν ως μια «καμπύλη σε σχήμα U», όπου οι ακραίες τιμές είναι οι πιο επιβαρυντικές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πασίγνωστη κολόνια με τοξική ουσία: Από τον ΕΟΦ στο ευρωπαϊκό Safety Gate μετά από 8 μήνες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπορεί κάποιος να πεθάνει από δυσανεξία στη λακτόζη;
Η μελέτη δεν περιορίστηκε μόνο στη γήρανση, αλλά συνέδεσε τόσο τον πολύ λίγο όσο και τον υπερβολικό ύπνο με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης προβλημάτων υγείας, όπως παχυσαρκία, διαβήτη τύπου 2, υπέρταση, στεφανιαία νόσο και γαστρεντερικές διαταραχές. Παράλληλα, καταγράφηκαν ισχυρές συσχετίσεις με ψυχικές παθήσεις όπως η κατάθλιψη και οι αγχώδεις διαταραχές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς το χρώμα στη συσκευασία τροφίμων επηρεάζει τις διατροφικές μας επιλογές
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέος συναγερμός για μολυσμένα μωρομάντηλα – Ανάκληση-μαμούθ λόγω ανίχνευσης επικίνδυνων βακτηρίων
Οι ερευνητές, υπό τον Junhao Wen από το Columbia University Vagelos College of Physicians and Surgeons, εξήγησαν ότι το βασικό εργαλείο της μελέτης ήταν τα λεγόμενα «οργανο-ειδικά ρολόγια γήρανσης». Σε αντίθεση με τα κλασικά βιολογικά ρολόγια που δίνουν μια συνολική εικόνα για την ηλικία του σώματος, αυτά τα νέα μοντέλα εξετάζουν ξεχωριστά την ηλικιακή κατάσταση κάθε οργάνου, αποκαλύπτοντας ότι διαφορετικά συστήματα του σώματος μπορεί να γερνούν με διαφορετικούς ρυθμούς στο ίδιο άτομο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί το στομάχι μας γίνεται πιο ευαίσθητο καθώς μεγαλώνουμε; Πώς μπορούμε να βελτιώσουμε την κατάσταση;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς να κόψετε εύκολα ένα καρπούζι (βίντεο)
Οι επιστήμονες τονίζουν ωστόσο ότι η σχέση δεν είναι απαραίτητα αιτιώδης. Δηλαδή, ο ύπνος από μόνος του δεν θεωρείται ότι «προκαλεί» τη γήρανση ή την επιβράδυνσή της, αλλά μπορεί να αποτελεί δείκτη γενικότερης κατάστασης υγείας. Για παράδειγμα, ο υπερβολικός ύπνος έχει συνδεθεί συχνά με υποκείμενα προβλήματα όπως διαταραχές ύπνου, χρόνιες φλεγμονές ή άλλες παθήσεις που επηρεάζουν την καθημερινή ενέργεια και την κινητικότητα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δίαιτες υψηλής πρωτεΐνης: Τι υπόσχεται η βιομηχανία τροφίμων και τι λέει η επιστήμη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς να αφαιρέσετε γρατζουνιές από τα παπούτσια και να τα κάνετε να φαίνονται σαν καινούργια
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η διαφοροποίηση μεταξύ ανδρών και γυναικών. Η έρευνα δείχνει ότι οι γυναίκες ενδέχεται να χρειάζονται κατά μέσο όρο 10 έως 20 λεπτά περισσότερου ύπνου την ημέρα σε σχέση με τους άνδρες. Αυτό αποδίδεται πιθανώς σε ορμονικές μεταβολές κατά τη διάρκεια του κύκλου ζωής, αλλά και σε αυξημένες γνωστικές και συναισθηματικές απαιτήσεις που επηρεάζουν την ανάγκη για αποκατάσταση του εγκεφάλου κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν επίσης ότι τα δεδομένα προέρχονται κυρίως από τη βάση UK Biobank, η οποία περιλαμβάνει κυρίως άτομα ευρωπαϊκής καταγωγής, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα γενίκευσης των συμπερασμάτων σε όλους τους πληθυσμούς. Για τον λόγο αυτό, ζητούνται περαιτέρω έρευνες σε πιο ποικιλόμορφα δείγματα πληθυσμού.
Συνολικά, το νέο αυτό ερευνητικό έργο ενισχύει την άποψη ότι ο ύπνος αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την υγεία και τη μακροχρόνια λειτουργία του οργανισμού, αλλά ταυτόχρονα δείχνει ότι η «ιδανική» ποσότητα δεν είναι απόλυτη ούτε ίδια για όλους. Αντί για έναν αυστηρό κανόνα οκτώ ωρών, οι επιστήμονες προτείνουν μια πιο ρεαλιστική προσέγγιση γύρω από τις επτά ώρες κατά μέσο όρο, με μικρές αποκλίσεις ανάλογα με το άτομο, την ηλικία και τις ανάγκες του οργανισμού.
