Η αστοχία στα τα αρχεία παραγωγής που οδήγησε σε μία από τις μεγαλύτερες ανακλήσεις της συγκεκριμένης κατηγορίας προϊόντων των τελευταίων ετών
Περισσότερες από 225.000 συσκευασίες από έτοιμες γεμιστές πίτες, ανακλήθηκαν λόγω πιθανού κινδύνου από Listeria monocytogenes, σε μία από τις μεγαλύτερες ανακλήσεις της συγκεκριμένης κατηγορίας προϊόντων των τελευταίων ετών. Το ενδιαφέρον στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι η ανάκληση δεν πραγματοποιήθηκε επειδή το βακτήριο ανιχνεύθηκε στα τελικά προϊόντα ούτε επειδή καταγράφηκαν περιστατικά λιστερίωσης, αλλά επειδή κατά τη διάρκεια επιθεώρησης διαπιστώθηκαν ελλείψεις στην τεκμηρίωση της παραγωγικής διαδικασίας, γεγονός που δεν επέτρεπε στις αρμόδιες αρχές να αποκλείσουν την πιθανότητα παρουσίας του παθογόνου μικροοργανισμού.
Η ανάκληση έγινε στις ΗΠΑ αφορούσε συνολικά δέκα διαφορετικούς κωδικούς προϊόντων σε συσκευασίες τεσσάρων τεμαχίων και περισσότερες από 225.000 συσκευασίες tamales, δηλαδή παραδοσιακών μεξικανικών προϊόντων από ζύμη καλαμποκιού με διάφορες γεμίσεις, όπως τυρί, μαύρα φασόλια, μανιτάρια, σπανάκι, κολοκύθα και πράσινες πιπεριές τσίλι. Η διαδικασία της ανάκλησης παρέμεινε ανοικτή για περίπου έξι μήνες μέχρι ο FDA να ανακοινώσει την ολοκλήρωσή της. Όπως προαναφέρθηκε, η ανάκληση δεν βασίστηκε σε θετικό εργαστηριακό αποτέλεσμα για Listeria monocytogenes, αλλά σε σοβαρές ελλείψεις στη διαδικασία τεκμηρίωσης της θερμικής επεξεργασίας. Κατά τη διάρκεια επιθεώρησης στις εγκαταστάσεις παραγωγής διαπιστώθηκε ότι χρησιμοποιούνταν κατεψυγμένο συστατικό το οποίο έφερε την επισήμανση «Δεν είναι έτοιμο προς κατανάλωση – πρέπει να μαγειρευτεί πλήρως πριν καταναλωθεί». Η συγκεκριμένη επισήμανση σημαίνει ότι το συστατικό μπορεί να περιέχει παθογόνους μικροοργανισμούς και θεωρείται ασφαλές μόνο εφόσον υποστεί επαρκή θερμική επεξεργασία κατά την παραγωγή.
Οι επιθεωρητές του FDA διαπίστωσαν ότι τα αρχεία παραγωγής δεν κατέγραφαν με συνέπεια τις εσωτερικές θερμοκρασίες που αναπτύσσονταν κατά το μαγείρεμα των προϊόντων. Με απλά λόγια, η επιχείρηση δεν μπορούσε να αποδείξει με καταγεγραμμένα στοιχεία ότι κάθε παρτίδα είχε θερμανθεί επαρκώς ώστε να εξουδετερωθούν πιθανοί βιολογικοί κίνδυνοι. Στα σύγχρονα συστήματα ασφάλειας τροφίμων η θερμική επεξεργασία αποτελεί Κρίσιμο Σημείο Ελέγχου (Critical Control Point – CCP). Δεν αρκεί να πραγματοποιείται το μαγείρεμα· πρέπει να υπάρχει συνεχής παρακολούθηση, καταγραφή και τεκμηρίωση ότι επιτεύχθηκαν οι προκαθορισμένες εσωτερικές θερμοκρασίες για τον απαιτούμενο χρόνο.
Η απουσία αυτής της τεκμηρίωσης δημιουργεί ένα σημαντικό πρόβλημα. Ακόμη και αν δεν έχει εντοπιστεί παθογόνος μικροοργανισμός στο τελικό προϊόν, οι αρμόδιες αρχές δεν μπορούν να αποδείξουν ότι η διαδικασία παραγωγής ήταν επαρκής για την εξάλειψή του. Στην πράξη, η έλλειψη αποδεικτικών στοιχείων αντιμετωπίζεται ως πιθανός κίνδυνος για τη δημόσια υγεία, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για προϊόντα έτοιμα προς κατανάλωση. Η εταιρεία ενημέρωσε ότι ενίσχυσε το σύστημα παρακολούθησης των θερμοκρασιών μαγειρέματος και προχώρησε σε αυστηρότερη καταγραφή και επαλήθευση των κρίσιμων σημείων ελέγχου. Οι διορθωτικές αυτές ενέργειες αξιολογήθηκαν από τον FDA στο πλαίσιο της διαδικασίας ανάκλησης, η οποία ολοκληρώθηκε μόνο όταν επιβεβαιώθηκε ότι είχαν ληφθεί τα απαραίτητα μέτρα για την αποτροπή επανάληψης του προβλήματος.
Η Listeria monocytogenes είναι ένα παθογόνο βακτήριο που μπορεί να επιβιώνει ακόμη και σε θερμοκρασίες ψυγείου, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα σημαντική για τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα. Στους περισσότερους υγιείς ανθρώπους μπορεί να προκαλέσει πυρετό, γαστρεντερικές διαταραχές, μυαλγίες και πονοκέφαλο, ενώ σε εγκύους, ηλικιωμένους, νεογνά και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να προκαλέσει σοβαρή λιστερίωση, σηψαιμία ή μηνιγγίτιδα. Στις εγκύους η λοίμωξη συνδέεται επίσης με αυξημένο κίνδυνο αποβολής, ενδομήτριου θανάτου και πρόωρου τοκετού.
Η υπόθεση αυτή δείχνει τον καθοριστικό ρόλο της τεκμηρίωσης στην ασφάλεια τροφίμων. Στη βιομηχανία τροφίμων δεν αρκεί μία διαδικασία να εφαρμόζεται σωστά, πρέπει να αποδεικνύεται με πλήρη και αξιόπιστα αρχεία ότι εφαρμόστηκε σωστά σε κάθε παρτίδα παραγωγής. Όταν αυτό δεν μπορεί να αποδειχθεί, οι αρμόδιες αρχές αντιμετωπίζουν το προϊόν ως δυνητικά μη ασφαλές και μπορούν να ζητήσουν την ανάκλησή του ακόμη και χωρίς θετικό εργαστηριακό εύρημα ή καταγεγραμμένα περιστατικά ασθένειας, προκειμένου να διασφαλιστεί η προστασία της δημόσιας υγείας.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Τα πασίγνωστα μπουκάλια θερμός που πωλούνται και στην Ελλάδα προκάλεσαν και άλλους τραυματισμούς και απώλεια όρασης (φωτογραφία)
- Κομισιόν: Πάνω από 10.000 ειδοποιήσεις για την ασφάλεια τροφίμων το 2025 – Ντοματίνια και βρεφικό γάλα στο επίκεντρο
- Αυξήθηκαν σε 12 τα κρούσματα λιστέριας από μολυσμένα τυριά – 10 νοσηλείες και ένας θάνατος
- Διαδικτυακό σεμινάριο για την Προληπτική Επισήμανση Αλλεργιογόνων στα τρόφιμα (PAL) – TÜV NORD HELLAS & CibumLEARNING
