Η Listeria monocytogenes είναι ένα παθογόνο βακτήριο που προκαλεί λιστερίωση, μία σχετικά σπάνια αλλά δυνητικά σοβαρή τροφιμογενή λοίμωξη. Ιδιαίτερα ευάλωτες θεωρούνται οι έγκυες, οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα. Η λοίμωξη μπορεί να εκδηλωθεί με πυρετό, διάρροια και άλλα συμπτώματα, ενώ στις σοβαρότερες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει σηψαιμία ή μηνιγγίτιδα. Στις εγκύους υπάρχει επιπλέον κίνδυνος για το έμβρυο ακόμη και όταν η μητέρα εμφανίζει ήπια ή καθόλου συμπτώματα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Βρεφικό γάλα: Πασίγνωστη εταιρεία «κλείνει» με 385 εκατ. τις καταγγελίες περί πρακτικών που έθεταν τα μωρά σε κίνδυνο σοβαρών λοιμώξεων
Tο βακτήριο μπορεί να εισέλθει και να παραμείνει στο περιβάλλον μιας μονάδας παραγωγής και να επιμολύνει τρόφιμα ακόμη και μετά βασικά στάδια επεξεργασίας, μέσω επιφανειών, εξοπλισμού, νερού ή του ίδιου του περιβάλλοντος παραγωγής. Επιστημονικά δεδομένα δείχνουν μάλιστα ότι η L. monocytogenes μπορεί να εγκαθίσταται επίμονα σε χώρους γαλακτοκομικής παραγωγής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μάσκες μαλλιών: Εντοπίστηκαν ουσίες που προκαλούν αλλεργίες και επηρεάζουν το ορμονικό σύστημα σε πασίγνωστα προϊόντα
Ευρωπαϊκός συναγερμός για γερμανικά βιολογικά τυριά
Αυτός ακριβώς ο κίνδυνος βρίσκεται στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού συναγερμού RASFF, ο οποίος κοινοποιήθηκε από τη Γερμανία στις 7 Σεπτεμβρίου 2026 και επικαιροποιήθηκε χθες 14 Σεπτεμβρίου, αφορά Listeria monocytogenes σε διάφορα βιολογικά τυριά γερμανικής προέλευσης. Η υπόθεση έχει χαρακτηριστεί «Alert notification», ενώ η απόφαση ως προς τον κίνδυνο είναι «σοβαρός». Τα προϊόντα διανεμήθηκαν επίσης σε Αυστρία, Γαλλία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Πορτογαλία και Ρουμανία. Στην Ολλανδία, η αρμόδια αρχή NVWA δημοσίευσε προειδοποίηση για το Wengert Kaas, με κωδικό DE BW 445 EG και barcode 4260592732048, ζητώντας από τους καταναλωτές να μην το καταναλώσουν λόγω πιθανής επιμόλυνσης με Listeria κατά την ωρίμανση.
O συναγερμός ξεκίνησε μετά από έλεγχο της ίδιας της επιχείρησης. Listeria monocytogenes εντοπίστηκε σε παρτίδα του τυριού Weinbauernkäse της γερμανικής Dorfkäserei Geifertshofen AG. Επειδή όμως δεν μπορούσε να αποκλειστεί η επιμόλυνση και άλλων προϊόντων που βρίσκονταν στον ίδιο χώρο ωρίμανσης, η ανάκληση επεκτάθηκε προληπτικά σε σειρά τυριών.
Συνολικά, η ανάκληση αφορά 15 διαφορετικά βιολογικά τυριά, μεταξύ των οποίων τυριά διαφόρων βαθμών ωρίμανσης, κρεμώδη τυριά, τυριά με πιπέρι, μυρωδικά ή άνθη, καθώς και τριμμένα τυριά και μείγματα τριμμένων τυριών. Πρόκειται για προϊόντα της γερμανικής Dorfkäserei Geifertshofen AG, τα οποία φέρουν το αναγνωριστικό εγκατάστασης DE BW 445 EG. Η ανάκληση δεν περιορίζεται στα συσκευασμένα προϊόντα, αλλά περιλαμβάνει και τυριά που πωλήθηκαν χύμα από πάγκους καταστημάτων. Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής διαθέσιμες πληροφορίες, τα ανακαλούμενα τυριά διατέθηκαν μεταξύ άλλων μέσω της αλυσίδας REWE στη Γερμανία και των καταστημάτων βιολογικών προϊόντων Odin στην Ολλανδία.
Τι δείχνουν οι επιστημονικές μελέτες για τη Listeria σε γαλακτοκομικά
Πρόσφατη συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση 173 επιστημονικών μελετών εξέτασε την παρουσία L. monocytogenes σε ολόκληρη την αλυσίδα γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων. Η συνολική εκτιμώμενη παρουσία του παθογόνου ήταν 8,69% στο περιβάλλον της αλυσίδας παραγωγής, έναντι 4,60% στα γαλακτοκομικά προϊόντα και 2,93% στα προϊόντα γάλακτος. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαφορά μεταξύ νωπού και παστεριωμένου γάλακτος: η εκτιμώμενη παρουσία ήταν 3,44% στο νωπό γάλα και μόλις 0,60% στο παστεριωμένο. Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν τόσο τη σημασία της θερμικής επεξεργασίας όσο και τον κίνδυνο επιμόλυνσης κατά τα επόμενα στάδια παραγωγής.
Μια δεύτερη μελέτη παρακολούθησε επί τρία χρόνια εγκατάσταση επεξεργασίας τυριών, εξετάζοντας 1.284 περιβαλλοντικά δείγματα. Η L. monocytogenes εντοπίστηκε συνολικά στο 19,5% των δειγμάτων. Οι ερευνητές βρήκαν ίδιους γονότυπους του βακτηρίου στο περιβάλλον παραγωγής, στις πρώτες ύλες και στα τελικά προϊόντα. Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι ένας κυρίαρχος τύπος L. monocytogenes δεν κατέστη δυνατό να εξαλειφθεί από αποχετεύσεις και δάπεδα, παρά τις παρεμβάσεις καθαρισμού. Η υγρασία, ο ατμός και τα υπολείμματα νερού στα δάπεδα αναγνωρίστηκαν ως παράγοντες που μπορούσαν να ευνοήσουν την περιβαλλοντική επιμονή του μικροοργανισμού.
Η τρίτη μελέτη εξέτασε την εγκατάσταση και εξάπλωση της Listeria σε νεοσύστατη μονάδα γαλακτοκομικών προϊόντων για έναν χρόνο. Από δείγματα επιφανειών, εξοπλισμού, προσωπικού και τροφίμων, η συνολική παρουσία L. monocytogenes έφθασε το 8,4%. Ένας συγκεκριμένος τύπος του βακτηρίου εμφανίστηκε σε νέο τμήμα της εγκατάστασης και στη συνέχεια εξαπλώθηκε σε αυτό. Οι ερευνητές συνέδεσαν την εξάπλωση κυρίως με ανεπαρκείς υγειονομικούς φραγμούς και μη ελεγχόμενη μετακίνηση προσωπικού μεταξύ διαφορετικών χώρων παραγωγής.
Τα δεδομένα αυτά εξηγούν γιατί ένα θετικό εύρημα σε μία μόνο παρτίδα τυριού μπορεί να οδηγήσει σε πολύ ευρύτερη ανάκληση. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο ποια παρτίδα βρέθηκε θετική, αλλά πού ωρίμασε, με ποια άλλα προϊόντα μοιράστηκε το περιβάλλον παραγωγής και κατά πόσο η Listeria είχε τη δυνατότητα να εγκατασταθεί και να διασπαρεί μέσα στη μονάδα.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
