© Cibum. Απαγορεύεται η ολική ή μερική αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, διασκευή ή άλλη χρήση του περιεχομένου και του φωτογραφικού υλικού. Κάθε παράβαση επισύρει τις προβλεπόμενες από την κείμενη νομοθεσία αστικές και ποινικές κυρώσεις.
Διαδοχικές ανακλήσεις μωρομάντηλων λόγω μικροβιολογικής επιμόλυνσης έχουν καταγραφεί μέσα στο 2026, με τις εργαστηριακές αναλύσεις να αποκαλύπτουν διαφορετικά βακτήρια και μύκητες σε προϊόντα που προορίζονται για βρέφη, μικρά παιδιά αλλά και ενήλικες. Από τον Απρίλιο έως τον Ιούλιο, τουλάχιστον τέσσερις διαφορετικές υποθέσεις οδήγησαν σε επίσημες προειδοποιήσεις, αποσύρσεις ή ανακλήσεις προϊόντων στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το ελληνικό βότανο που συνδέεται με αντικαταθλιπτική δράση και βελτίωση στην ψυχολογική ευεξία
Οι 4 υποθέσεις δεν συνδέονται μεταξύ τους και αφορούν διαφορετικά προϊόντα, κατασκευαστές και αγορές. Έχουν, ωστόσο, έναν κοινό παρονομαστή: την παρουσία ανεπιθύμητων μικροοργανισμών σε υγρά μαντηλάκια που έρχονται σε άμεση και επαναλαμβανόμενη επαφή με το δέρμα. Μεταξύ των μικροοργανισμών που εντοπίστηκαν είναι Candida albicans, Burkholderia cepacia complex, Burkholderia gladioli, Pseudomonas aeruginosa και Pseudomonas putida.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση επιτραπέζιων ελιών από μεγάλες αλυσίδες λόγω Listeria – Πώς μπορεί να μολυνθεί ένα προϊόν άλμης και ζύμωσης;
Η πρώτη υπόθεση είχε γίνει γνωστή στις 15 Απριλίου 2026, όταν η πολωνική Κρατική Υγειονομική Επιθεώρηση εξέδωσε επίσημη προειδοποίηση για τα παιδικά υγρά μαντηλάκια Bella Baby Happy Aqua Care. Η προειδοποίηση αφορούσε τις παρτίδες 0428 M394441 και 0428 M394442, με ημερομηνίες παραγωγής 27 και 28 Οκτωβρίου 2025 και ημερομηνία λήξης τον Απρίλιο του 2028. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, η εταιρεία είχε λάβει παράπονα για το προϊόν και ακολούθησε μικροβιολογικός έλεγχος. Οι εργαστηριακές αναλύσεις έδειξαν υπέρβαση των αποδεκτών ορίων μεσόφιλων αερόβιων βακτηρίων, μυκήτων και ζυμομυκήτων, ενώ μεταξύ των μικροοργανισμών ανιχνεύθηκε Candida albicans. Οι αρχές προειδοποίησαν ότι η χρήση των συγκεκριμένων προϊόντων μπορεί να αποτελέσει κίνδυνο, ιδιαίτερα σε ευαίσθητο ή τραυματισμένο δέρμα.
Οι πολωνικές αρχές συνέστησαν στους καταναλωτές να μη χρησιμοποιούν τις συγκεκριμένες παρτίδες, ενώ ενεργοποιήθηκε διαδικασία διακοπής της διάθεσης και απόσυρσης των προϊόντων. Η υπόθεση απέκτησε στη συνέχεια ευρωπαϊκή διάσταση μέσω του συστήματος Safety Gate. Το cibum είχε ενημερώσει για το συγκεκριμένο περιστατικό από τις 18 Απριλίου και επανήλθε στις 29 Απριλίου με τη νεότερη ευρωπαϊκή προειδοποίηση.
Λιγότερο από δύο μήνες αργότερα καταγράφηκε μία πολύ μεγαλύτερης έκτασης ανάκληση στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στις 4 Ιουνίου 2026, η Target ανακοίνωσε την εθελοντική ανάκληση των Up & Up Fragrance Free Baby Wipes και Up & Up Fresh Cucumber Scented Baby Wipes, ενώ η σχετική ανακοίνωση δημοσιοποιήθηκε από τον αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων, FDA, στις 5 Ιουνίου. Η διαδικασία ξεκίνησε έπειτα από παράπονα καταναλωτών για αποχρωματισμό των μωρομάντηλων. Εργαστηριακές αναλύσεις του FDA αποκάλυψαν στα προϊόντα Burkholderia cepacia complex και Burkholderia gladioli. Σύμφωνα με τον Οργανισμό, η χρήση προϊόντων που έχουν μολυνθεί με τα συγκεκριμένα βακτήρια μπορεί να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις, με νεογνά, βρέφη, μικρά παιδιά και ανοσοκατεσταλμένους να θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτες ομάδες.
Ο FDA επισήμανε ότι σε κατά τα άλλα υγιή άτομα η επαφή μολυσμένου προϊόντος με μικρές δερματικές βλάβες είναι πιθανότερο να οδηγήσει σε τοπική λοίμωξη. Σε ευάλωτα άτομα, όμως, υπάρχει κίνδυνος η λοίμωξη να εξαπλωθεί στην κυκλοφορία του αίματος και, σε σοβαρές περιπτώσεις, να προκαλέσει σήψη ή πνευμονία, καταστάσεις που μπορεί να γίνουν απειλητικές για τη ζωή.
Η αμερικανική ανάκληση είχε ιδιαίτερα μεγάλη έκταση. Τα Up & Up Fragrance Free Baby Wipes είχαν κυκλοφορήσει σε συσκευασίες 20, 72, 216, 800 και 1.200 τεμαχίων, ενώ τα Fresh Cucumber Scented Baby Wipes σε συσκευασίες 72, 216 και 800 τεμαχίων. Τα ανακληθέντα προϊόντα είχαν διατεθεί τόσο στα φυσικά καταστήματα Target όσο και μέσω του ηλεκτρονικού καταστήματος της αλυσίδας.
Ιδιαίτερη σημασία είχαν και οι αναφορές ανεπιθύμητων συμβάντων. Η Target και ο κατασκευαστής είχαν λάβει καταγγελίες για αποχρωματισμό, δερματικούς και οφθαλμικούς ερεθισμούς, καθώς και λοιμώξεις που φέρονταν να σχετίζονται με τη χρήση των προϊόντων. Ο FDA, ωστόσο, διευκρίνισε ότι οι αναφορές αυτές βρίσκονταν υπό διερεύνηση και επομένως δεν αποτελούσαν επιβεβαιωμένες περιπτώσεις λοιμώξεων που προκλήθηκαν από τα μωρομάντηλα. Ο FDA έλαβε πρόσθετα μέτρα σχετικά με τον Τούρκο κατασκευαστή Sapro Temizlik Urunleri, με αναφορά στα Burkholderia cepacia και Burkholderia gladioli. Η περίπτωση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ανακλήσεις μωρομάντηλων που έχουν καταγραφεί διεθνώς μέσα στο 2026.
Μόλις μερικές εβδομάδες αργότερα εμφανίστηκε ακόμη μία υπόθεση μικροβιολογικής επιμόλυνσης. Στις 22 Ιουλίου 2026, η Εθνική Υπηρεσία Δημόσιας Υγείας της Μολδαβίας ανακοίνωσε την απόσυρση τριών παρτίδων των Wokali Baby Wet Wipes, επίσης προέλευσης Τουρκίας, σε συσκευασίες των 120 τεμαχίων, μετά από εργαστηριακούς ελέγχους που έδειξαν ότι τα προϊόντα δεν πληρούσαν τις προβλεπόμενες μικροβιολογικές απαιτήσεις ασφαλείας.
Οι εργαστηριακές αναλύσεις εντόπισαν μεταξύ άλλων τα βακτήρια Pseudomonas aeruginosa και Pseudomonas putida, καθώς και υπέρβαση του επιτρεπόμενου συνολικού αριθμού μεσόφιλων αερόβιων μικροοργανισμών. Οι αρχές προειδοποίησαν ότι η παρουσία τέτοιων μικροοργανισμών σε καλλυντικά προϊόντα που προορίζονται για βρέφη μπορεί να αποτελέσει κίνδυνο για την υγεία, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ευάλωτους καταναλωτές. Κατασκευαστής αναφέρεται επίσημα η Salvor Kozmetik San. Tic. LTD. Η ίδια τουρκική εταιρεία είχε και άλλη ανάκληση μωρομάντηλων στη Μολδαβία μόλις δύο μήνες νωρίτερα. Στις 15 Μαΐου 2026, η ANSP ανακάλεσε τα WhiteDay Baby Wet, επίσης παραγωγής Salvor Kozmetik, επειδή εντοπίστηκε Pseudomonas putida. Αφορούσε τουλάχιστον έξι LOT. Οι αρχές διέταξαν την απόσυρση από την αγορά, την ανάκληση από τους καταναλωτές και την καταστροφή των συγκεκριμένων προϊόντων σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Παράλληλα, το 2026 έχει καταγραφεί στη Βρετανία μία πολύ σοβαρότερη υπόθεση μικροβιολογικής επιμόλυνσης υγρών μαντηλιών. Η UK Health Security Agency προειδοποίησε τον Φεβρουάριο για συνεχιζόμενη έξαρση λοιμώξεων από Burkholderia stabilis, που είχε συνδεθεί με συγκεκριμένα μη αποστειρωμένα υγρά μαντηλάκια καθαρισμού χωρίς αλκοόλη. Μέχρι τις 3 Φεβρουαρίου 2026 είχαν επιβεβαιωθεί στη Βρετανία 59 περιστατικά λοίμωξης από το συγκεκριμένο στέλεχος από το 2018 και μετά. Μεταξύ αυτών είχαν καταγραφεί σοβαρές λοιμώξεις, ενώ η UKHSA αναφέρει και έναν θάνατο που αποδόθηκε σε λοίμωξη από Burkholderia stabilis. Η υπόθεση δείχνει πόσο σοβαρές μπορούν να γίνουν οι συνέπειες της μικροβιολογικής επιμόλυνσης τέτοιων προϊόντων.
Τα προϊόντα στα οποία είχε εντοπιστεί το στέλεχος που συνδεόταν με την έξαρση ήταν τα ValueAid Alcohol Free Cleansing Wipes, Microsafe Moist Wipe Alcohol Free και Steroplast Sterowipe Alcohol Free Cleansing Wipes. Burkholderia είχε βρεθεί και σε Reliwipe Alcohol Free Cleansing Wipes, όμως το συγκεκριμένο στέλεχος δεν συνδεόταν γενετικά με εκείνο που προκάλεσε την έξαρση, σύμφωνα με τις βρετανικές αρχές.
Νέα ανάκληση wipes καταγράφηκε στη Βρετανία και στις 6 Αυγούστου 2026, αυτή τη φορά για τα FreshWipes Intimate Unscented Wipes, παρτίδες LOT 0926 και 0515. Οι αρμόδιες αρχές ανέφεραν πιθανή μικροβιολογική επιμόλυνση εξαιτίας προβλήματος στο σύστημα συντήρησης του προϊόντος και ζήτησαν από τους καταναλωτές να διακόψουν αμέσως τη χρήση των επηρεαζόμενων παρτίδων.
Το ζήτημα της μικροβιολογικής επιμόλυνσης των μωρομάντηλων έχει απασχολήσει και την επιστημονική κοινότητα. Μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2026 στο Microbiology Research εξέτασε ειδικά τις μεθόδους μικροβιολογικού ελέγχου των wipes. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι, παρά τη χρήση συντηρητικών, τα υγρά μαντηλάκια μπορούν να επιμολυνθούν κατά την παραγωγή ή τη χρήση, γεγονός που εξηγεί την ανάγκη αποτελεσματικών και εξειδικευμένων εργαστηριακών μεθόδων ελέγχου.
Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά είναι τα ευρήματα μελέτης επιστημόνων του αμερικανικού FDA που δημοσιεύθηκε το 2022 στο Microorganisms. Κατά την επιτήρηση εισαγόμενων baby wipes, εργαστήριο του FDA απομόνωσε 40 στελέχη Bacillus cereus από μωρομάντηλα δύο διαφορετικών μονάδων παραγωγής σε δύο χώρες. Οι ερευνητές προχώρησαν σε γενετική ανάλυση των στελεχών και επισήμαναν τη σημασία του ευρήματος λόγω της ιδιαίτερης ευπάθειας του βρεφικού πληθυσμού.
Ιδιαίτερα ενδιαφέροντα ήταν τα αποτελέσματα μελέτης που δημοσιεύθηκε το 2021 στο επιστημονικό περιοδικό Cosmetics με τίτλο «Why Are Wet Wipes so Difficult to Preserve? Understanding the Intrinsic Causes». Οι ερευνητές εξέτασαν διαφορετικά μη υφασμένα υλικά, συγκρίνοντας συνθετικές ίνες πολυεστέρα (PET) με βισκόζη, καθώς και μίγματα των δύο, για να διαπιστώσουν πώς η σύνθεση του ίδιου του μαντηλιού επηρεάζει την ανάπτυξη μικροοργανισμών.
Στα πειράματα χρησιμοποιήθηκαν, μεταξύ άλλων, Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli και Staphylococcus aureus. Με ηλεκτρονική μικροσκοπία σάρωσης οι ερευνητές παρατήρησαν μεγάλες βακτηριακές αποικίες και σχηματισμό βιοφίλμ πάνω στις ίνες βισκόζης, ενώ οι επιφάνειες των συνθετικών ινών PET εμφανίζονταν συγκριτικά πολύ καθαρότερες. Οι συγγραφείς απέδωσαν τη διαφορά, μεταξύ άλλων, στην κυτταρινική και υδρόφιλη φύση της βισκόζης, η οποία ευνοούσε τον μικροβιακό αποικισμό.
Συνολικά, οι επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι η μικροβιακή επιμόλυνση των μωρομάντηλων μπορεί να προκύψει από έναν συνδυασμό παραγόντων: μολυσμένες πρώτες ύλες, νερό ή εξοπλισμό, το περιβάλλον και τα στάδια παραγωγής, αλλά και ανεπαρκή δράση του συστήματος συντήρησης. Η μελέτη του FDA του 2022 επισημαίνει ότι η επιμόλυνση μπορεί να συμβεί σε διαφορετικά σημεία της παραγωγικής διαδικασίας, χωρίς να είναι πάντα δυνατό να προσδιοριστεί η αρχική πηγή.
Παράλληλα, η ίδια η κατασκευή των μωρομάντηλων δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για την επιβίωση μικροοργανισμών, καθώς περιέχουν περισσότερο από 90% νερό, ενώ ορισμένες κυτταρινικές ίνες, όπως η βισκόζη, μπορούν να ευνοήσουν τον μικροβιακό αποικισμό και τον σχηματισμό βιοφίλμ. Τα βιοφίλμ, μάλιστα, εμφανίζουν μειωμένη ευαισθησία στους αντιμικροβιακούς παράγοντες. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι δεν αρκεί απλώς η προσθήκη ενός συντηρητικού. Η αποτελεσματικότητά του εξαρτάται από τη λοσιόν, το pH, τη συγκέντρωσή του και τις αλληλεπιδράσεις του με τις ίνες του μαντηλιού. Έτσι, ένα συντηρητικό σύστημα που λειτουργεί αποτελεσματικά όταν εξετάζεται μόνο το υγρό μπορεί να αποδειχθεί ανεπαρκές όταν το ίδιο υγρό εμποτίσει το πραγματικό ύφασμα του προϊόντος.
Γι’ αυτό και οι νεότερες έρευνες του FDA δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στον έλεγχο ολόκληρου του μαντηλιού και όχι μόνο της λοσιόν του. Η μελέτη του 2026 έδειξε ότι η σύνθεση του wipe, τα συντηρητικά και ο τρόπος κατανομής και επιβίωσης των μικροοργανισμών επηρεάζουν ακόμη και την εργαστηριακή ανίχνευσή τους. Συνεπώς, η μικροβιολογική ασφάλεια πρέπει να αξιολογείται στο τελικό προϊόν ως ενιαίο σύστημα.
Οι ερευνητές κατέληξαν ότι το πρόβλημα είναι πιο σύνθετο από την απλή ποσότητα συντηρητικού. Η χημική συγγένεια μεταξύ συντηρητικών, νερού και διαφορετικών ινών μπορεί να επηρεάζει το πού καταλήγουν και πόσο αποτελεσματικά δρουν οι αντιμικροβιακές ουσίες. Έτσι, ένα σύστημα που φαίνεται αποτελεσματικό στο υγρό μπορεί να αποδειχθεί λιγότερο αποτελεσματικό όταν το ίδιο υγρό εμποτίσει το πραγματικό μη υφασμένο υλικό του μαντηλιού.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
