Αλυσιδωτές ανακλήσεις σε έτοιμες σάλτσες μετά από επαναλαμβανόμενα ευρήματα ξένων σωμάτων
Η σκέψη και μόνο ότι μπορεί κάποιος να βρει γυαλιά μέσα σε ένα τρόφιμο αρκεί για να προκαλέσει σοκ και πανικό. Ένα συνηθισμένο προϊόν της καθημερινότητας μετατρέπεται ξαφνικά σε πιθανή απειλή, την ώρα που ο καταναλωτής το ανοίγει με την απόλυτη βεβαιότητα ότι είναι ασφαλές. Η εικόνα ενός γυάλινου θραύσματος μέσα σε μια συσκευασία τροφίμου δεν είναι απλώς δυσάρεστη. Είναι ένα από τα πιο επικίνδυνα περιστατικά επιμόλυνσης, ικανό να προκαλέσει σοβαρούς τραυματισμούς. Παρά τον τρόμο που προκαλεί ένα τέτοιο εύρημα, οι επιμολύνσεις με ξένα σώματα –όπως γυαλί, μέταλλο ή πλαστικό– δεν είναι τόσο σπάνιες όσο θα πίστευε κανείς και μάλιστα παρατηρούνται ευρέως τον τελευταίο καιρός σε έτοιμες σάλτσες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νοθεία στο μέλι: Τα νέα κόλπα των επιτήδειων για να μπερδέψουν καταναλωτές και ελεγκτές και να κρύψουν την προέλευση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αγωγή για μολυσμένες τροφές κατοικιδίων: Μεγάλη εταιρεία προχωρά σε διακανονισμό εκατομμυρίων
Το πιο πρόσφατο ανάλογο περιστατικό με ανεύρεσης γυάλινου θραύσματος, έγινε σε βιολογικό πέστο βασιλικού που οδήγησε τις νορβηγικές αρχές σε επίσημη ειδοποίηση προς το ευρωπαϊκό σύστημα RASFF. Το προϊόν είχε παραχθεί στην Ιταλία και η υπόθεση καταγράφηκε ως σοβαρός κίνδυνος για την υγεία. Η ειδοποίηση βασίστηκε σε καταγγελία καταναλωτή, γεγονός που κινητοποίησε άμεσα τις αρχές ελέγχου τροφίμων της Νορβηγίας.
Οι έλεγχοι έδειξαν πιθανή παρουσία γυαλιού σε παρτίδες του προϊόντος Basil pesto organic. Από την πλευρά της Νορβηγίας εκδόθηκε δημόσια προειδοποίηση μέσω δελτίου Τύπου, ξεκίνησε διαδικασία ανάκλησης από τους καταναλωτές και διατάχθηκε καταστροφή των ύποπτων ποσοτήτων. Ο κίνδυνος τραυματισμού θεωρήθηκε υπαρκτός, με αποτέλεσμα η ειδοποίηση να ταξινομηθεί στην κατηγορία «Alert».
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σοβαρός κίνδυνος ηλεκτροπληξίας από δημοφιλές ψαλίδι μαλλιών που πωλείται και στην Ελλάδα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται κατεψυγμένες πίτσες – Κίνδυνος αλλαντίασης από μολυσμένο συστατικό
Στο πλαίσιο της έρευνας, η περιφερειακή αρχή της Ιταλίας Piemonte απέστειλε συμπληρωματικά στοιχεία στο RASF. Παράλληλα, η REMA, μία από τις μεγαλύτερες αλυσίδες σούπερ μάρκετ στη Νορβηγία ανακοίνωσε την ανάκληση του προϊόντος Kolonihagen Pesto basilikum 130 γραμμαρίων, το οποίο παράγεται από τη Granda Tradizioni SRL και εισάγεται από την Harlem Food AS. Η εταιρεία ενημέρωσε ότι εντοπίστηκαν γυάλινα θραύσματα σε συγκεκριμένη παρτίδα, χωρίς να αποκλείεται το ενδεχόμενο να επηρεάζονται και άλλες συσκευασίες. Το προϊόν είχε διανεμηθεί σε καταστήματα REMA 1000 σε ολόκληρη τη Νορβηγία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνο βακτήριο στη γραμμή παραγωγής εργοστασίου – Αποσύρει όλες τις έτοιμες σαλάτες από τα ράφια της λιανικής
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καρότσια σούπερ μάρκετ: Πόσο επικίνδυνα είναι για την ασφάλεια των τροφίμων που θα πάρουμε σπίτι μας;
Οι ανακλήσεις έτοιμων σαλτσών και χυμών ντομάτας λόγω ξένων σωμάτων δεν είναι πλέον εξαίρεση αλλά ένας επικίνδυνος κανόνας στη βιομηχανία τροφίμων. Γυαλιά, πλαστικά και ξύλινα θραύσματα εμφανίζονται ολοένα και περισσότερο, δείχνοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι μεμονωμένο αλλά αποτέλεσμα πίεσης στη βιομηχανία: μεγάλοι όγκοι παραγωγής, πολλοί προμηθευτές, ελλείψεις προσωπικού και ευάλωτη γυάλινη συσκευασία.
Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο Οκτώβριο άλλη μια μεγάλη ευρωπαϊκή αλυσίδα σουπερμάρκετ απέσυρε σάλτσα ιδιωτικής ετικέτας. λόγω παρουσίας γυαλιών, επιβεβαιώνοντας ότι οι ανακλήσεις πλέον αποτελούν κανονικότητα. Μόνο το 2025 καταγράφηκαν περιστατικά σε πολλές χώρες: γυαλιά σε δύο vegan pesto της KoRo, ανάκληση της Granoro Dedicato datterini στην Ιταλία λόγω «ξένου αντικειμένου», προειδοποίηση για τη σάλτσα Tomagrec της Manna Foods στην Ολλανδία, καθώς και αποσύρσεις στις ΗΠΑ από τη San Juan Salsa Co. λόγω ξύλινων σωματιδίων και από την Karma Sauce Company λόγω πλαστικού.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Salmonella στα πουλερικά: Επιστήμονες ανακάλυψαν νέα μέθοδο περιορισμού της
Αντίστοιχα, υπήρξαν προειδοποιήσεις στη Γαλλία για ιταλική σάλτσα ντομάτας, καταγγελία στην Ελλάδα για ITALIAMO της Lidl, και ανάκληση τυρένιας salsa στην Ισλανδία λόγω σπασμένου γυαλιού. Το 2024 είχαν προηγηθεί περιπτώσεις όπως η SALSA της Glaser Organic Farms και η Arrabbiata της Cucina Nobile με κομμάτια γυαλιού, ενώ προϊόντα όπως το Sugo alla Norma της Crosta & Mollica και προϊόντα της Aldi Nord αποσύρθηκαν για τον ίδιο λόγο.
Η παρουσία γυαλιού σε μια έτοιμη σάλτσα μπορεί να συμβεί μέσα από ορισμένα γνωστά –και τεχνικά καταγεγραμμένα– σενάρια επιμόλυνσης στην παραγωγή. Ένα ενδεχόμενο είναι η θραύση γυάλινων βάζων στη γραμμή συσκευασίας. Ακόμη και μια μικρή πρόσκρουση, θερμικό σοκ ή ελάττωμα στο γυαλί μπορεί να προκαλέσει ρωγμή ή σπάσιμο, επιτρέποντας σε μικροσκοπικά θραύσματα να περάσουν μέσα στο προϊόν πριν σφραγιστεί. Πιθανός μηχανισμός είναι επίσης η αστοχία σε μηχανήματα που χειρίζονται τα κενά βάζα, όπως οι αυτόματοι γεμιστήρες ή οι ταινίες μεταφοράς, όπου ένα χτύπημα μπορεί να ραγίσει ένα δοχείο χωρίς αυτό να γίνει αμέσως αντιληπτό.
Υπάρχει επίσης το σενάριο της θραύσης κάποιου εξαρτήματος από γυαλί στον χώρο παραγωγής, όπως λάμπες ή προστατευτικά καλύμματα, τα οποία μπορεί να σπάσουν και να μολύνουν τον χώρο. Για αυτό οι εγκαταστάσεις απαιτούν ειδικές ασφαλείς λάμπες και προστατευτικά, ακριβώς για να αποφύγονται τέτοιες επιμολύνσεις.
Τέλος, μια βλάβη στα συστήματα ανίχνευσης ξένων σωμάτων –όπως οι οπτικοί έλεγχοι ή τα συστήματα ανίχνευσης θραύσεων– μπορεί να επιτρέψει να περάσει ένα ελαττωματικό βάζο χωρίς να εντοπιστεί. Παρότι οι διαδικασίες ασφαλείας είναι αυστηρές, κανένα σύστημα δεν είναι απολύτως αλάνθαστο, γι’ αυτό και τέτοια περιστατικά, όταν συμβούν, οδηγούν πάντα σε άμεση ανάκληση και ενδελεχή έλεγχο της παραγωγικής γραμμής.
Πώς μπορεί να προστατευτεί ο καταναλωτής
Όταν ανοίγετε έτοιμη σάλτσα, έλεγξε πρώτα την ακεραιότητα: το καπάκι πρέπει να είναι ακέραιο (χωρίς βούλιαγμα/σκουριά) και η ταινία ασφαλείας άθικτη· αν δεν «σπάσει» το κενό με καθαρό ήχο, απορρίψτε τη. Ελέγξτε το βάζο για ρωγμές ή σπασίματα και, πριν ρίξετε τη σάλτσα στην κατσαρόλα, αδειάστε λίγη σε διάφανο μπολ και ανακατέψτε με κουτάλι για να δείτε αν υπάρχουν ξένα σώματα (γυαλί, πλαστικό, ξύλο), αφρός, φυσαλίδες ή μούχλα. Μυρίστε: ξινίλα, ζύμωση, «χημική» ή μεταλλική οσμή σημαίνουν πέταμα—μη δοκιμάσετε «για να σιγουρευτείτε». Αν όλα φαίνονται σωστά, ζεσταίνετε σε κατσαρόλα και παρατήρησε τυχόν «κλικ»/κροταλίσματα που υποδηλώνουν σωματίδια. Κρατήστε τη συσκευασία, το lot/ημερομηνία και την απόδειξη για πιθανή ανάκληση ή επιστροφή. Μετά το άνοιγμα, φύλαξέ τη σε καθαρό δοχείο στο ψυγείο και καταναλώστε τη σύντομα· αν δείτε φούσκωμα καπακιού, διαρροές ή αλλοίωση χρώματος/υφής, πέταμα χωρίς δεύτερη σκέψη.
*Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ασφάλειας τροφίμων και απευθύνεται στον κλάδο και στους επαγγελματίες τροφίμων, όπως και σε συνειδητοποιημένους καταναλωτές. Το παρόν άρθρο έχει σκοπό να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες στους επιστήμονες τροφίμων και επαγγελματίες που σχεδιάζουν τα συστήματα και μέτρα ασφάλειας τροφίμων των επιχειρήσεων τροφίμων. Τα συμβάντα ασφάλειας τροφίμων σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο αποτελούν πολύτιμα εισερχόμενα δεδομένα στην ανάλυση επικινδυνότητας της διαδικασίας διαχείρισης τροφίμων (HACCP) που υποχρεούται να συντάσσει και να διατηρεί βάση νόμου, κάθε επιχείρηση τροφίμων.
