Η Foodwatch προσέφυγε στην Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια, υποστηρίζοντας ότι οι προτεινόμενες αλλαγές σε φυτοφάρμακα, ελέγχους τροφίμων και ζωοτροφών προωθούνται χωρίς επαρκή αξιολόγηση των επιπτώσεων στη δημόσια υγεία και το περιβάλλον
Καταγγελία στην Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια κατέθεσε η οργάνωση καταναλωτών Foodwatch κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, υποστηρίζοντας ότι το νέο νομοθετικό πακέτο «Food and Feed Safety Omnibus» μπορεί να οδηγήσει σε αποδυνάμωση της ασφαλείας τροφίμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η καταγγελία αφορά το πακέτο μέτρων που παρουσίασε η Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2025 με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας και του διοικητικού κόστους για επιχειρήσεις και δημόσιες αρχές. Οι προτεινόμενες αλλαγές επηρεάζουν το πλαίσιο έγκρισης φυτοφαρμάκων, τον έλεγχο των καταλοίπων τους στα τρόφιμα, τα πρόσθετα ζωοτροφών, τους ελέγχους στις εισαγωγές τροφίμων από τρίτες χώρες, τα βιοκτόνα προϊόντα και το σύστημα επιτήρησης της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών (BSE), της νόσου που έγινε γνωστή ως «νόσος των τρελών αγελάδων».
Η Foodwatch υποστηρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να προχωρήσει σε σημαντικές αλλαγές στους κανόνες ασφάλειας τροφίμων χωρίς να έχει προηγηθεί ολοκληρωμένη αξιολόγηση των πιθανών επιπτώσεων στη δημόσια υγεία και το περιβάλλον. Σύμφωνα με την οργάνωση, η Επιτροπή προβάλλει εκτιμώμενη εξοικονόμηση άνω του 1 δισ. ευρώ ετησίως, χωρίς όμως να έχει δημοσιοποιήσει αντίστοιχη μελέτη που να εξετάζει τις συνέπειες των προτεινόμενων παρεμβάσεων στην προστασία των καταναλωτών. Στο επίκεντρο των αντιδράσεων βρίσκεται η πρόταση για κατάργηση των υποχρεωτικών περιοδικών επανεγκρίσεων δραστικών ουσιών φυτοφαρμάκων. Το ισχύον σύστημα προβλέπει ότι οι εγκρίσεις ανανεώνονται μετά από επιστημονική επανεξέταση νέων δεδομένων ασφάλειας. Η προτεινόμενη αλλαγή θα επέτρεπε σε ορισμένες ουσίες να παραμένουν στην αγορά χωρίς προκαθορισμένη ημερομηνία επανεξέτασης.
Περιβαλλοντικές και καταναλωτικές οργανώσεις εκτιμούν ότι η εξέλιξη αυτή μπορεί να δυσκολέψει την απομάκρυνση ουσιών για τις οποίες ενδέχεται να προκύψουν στο μέλλον νέα επιστημονικά στοιχεία σχετικά με επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία ή στα οικοσυστήματα. Ανάλυση που παρουσιάστηκε στο ολλανδικό κοινοβούλιο τον Απρίλιο του 2026 αναφέρει ότι δεκάδες συνθετικά φυτοφάρμακα, μεταξύ των οποίων η γλυφοσάτη, το ακεταμιπρίδ και ορισμένες ουσίες PFAS, θα μπορούσαν να αποκτήσουν απεριόριστη χρονική διάρκεια έγκρισης από το 2027.
Η καταγγελία της Foodwatch επικεντρώνεται επίσης στη διαδικασία διαβούλευσης. Σύμφωνα με την οργάνωση, η μοναδική προπαρασκευαστική δημόσια διαβούλευση περιορίστηκε σε ένα σύντομο έγγραφο ενάμισης σελίδας με διάρκεια τεσσάρων εβδομάδων. Παρότι υποβλήθηκαν περισσότερα από 6.440 σχόλια, η Επιτροπή δημοσίευσε τις τελικές νομοθετικές προτάσεις μόλις δύο μήνες αργότερα. Η οργάνωση ζητεί από την Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια να διερευνήσει την υπόθεση και καλεί την Επιτροπή να αποσύρει προσωρινά το πακέτο μέχρι να ολοκληρωθούν πλήρης εκτίμηση επιπτώσεων και ουσιαστική δημόσια διαβούλευση. Υπενθυμίζει μάλιστα ότι η Διαμεσολαβήτρια είχε διαπιστώσει ήδη από τον Νοέμβριο του 2025 περιπτώσεις κακοδιοίκησης σε προηγούμενα νομοθετικά πακέτα «Omnibus», διατυπώνοντας συστάσεις προς την Επιτροπή για την αποφυγή αντίστοιχων πρακτικών.
Ανησυχίες διατυπώνονται και για τις αλλαγές στους ελέγχους καταλοίπων φυτοφαρμάκων στα τρόφιμα. Η Foodwatch υποστηρίζει ότι οι νέες διαδικασίες ενδέχεται να περιορίσουν τη δυνατότητα των ευρωπαϊκών αρχών να αναθεωρούν γρήγορα τα ανώτατα επιτρεπόμενα όρια όταν προκύπτουν νέα επιστημονικά δεδομένα. Το πακέτο περιλαμβάνει επίσης τροποποιήσεις στους συνοριακούς ελέγχους τροφίμων και γεωργικών προϊόντων που εισάγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την Επιτροπή, οι αλλαγές αποσκοπούν στη μείωση περιττών διοικητικών διαδικασιών και στην αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των ελεγκτικών πόρων. Ωστόσο, οργανώσεις καταναλωτών εκφράζουν φόβους ότι η απλούστευση των διαδικασιών μπορεί να οδηγήσει σε λιγότερους ελέγχους ή σε καθυστερημένη ανίχνευση κινδύνων.
Ένα ακόμη σημείο που προκαλεί αντιδράσεις αφορά τους κανόνες επιτήρησης της νόσου των τρελών αγελάδων. Η Foodwatch υποστηρίζει ότι η Επιτροπή προτείνει αλλαγές σε ένα σύστημα που δημιουργήθηκε μετά τη μεγάλη διατροφική κρίση των δεκαετιών του 1990 και του 2000, πριν ακόμη ολοκληρωθεί η επιστημονική αξιολόγηση ορισμένων ζητημάτων από τις αρμόδιες ομάδες εμπειρογνωμόνων της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA).
Η οργάνωση υποστηρίζει ότι η διαδικασία προετοιμασίας του πακέτου δεν ανταποκρίνεται στα πρότυπα διαφάνειας που οφείλουν να διέπουν τη νομοθέτηση σε ζητήματα που επηρεάζουν την ασφάλεια των τροφίμων. Επισημαίνει ότι η δημόσια διαβούλευση διήρκεσε μόλις τέσσερις εβδομάδες και βασίστηκε σε συνοπτική περιγραφή των προτεινόμενων αλλαγών, παρά το γεγονός ότι το πακέτο τροποποιεί δέκα διαφορετικούς τομείς νομοθεσίας.
Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απορρίπτει τις αιτιάσεις περί υποβάθμισης της ασφάλειας τροφίμων. Υποστηρίζει ότι όλες οι αλλαγές διατηρούν τα υφιστάμενα επίπεδα προστασίας της υγείας και του περιβάλλοντος, ενώ παράλληλα περιορίζουν διοικητικές επιβαρύνσεις που θεωρούνται δυσανάλογες τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τις δημόσιες υπηρεσίες. Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς αφορά το ίδιο το κανονιστικό πλαίσιο που καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο εγκρίνονται, ελέγχονται και παρακολουθούνται ουσίες και προϊόντα που καταλήγουν στην ευρωπαϊκή διατροφική αλυσίδα. Η Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια καλείται πλέον να εξετάσει εάν η Επιτροπή τήρησε τις απαιτούμενες διαδικασίες κατά την προετοιμασία του πακέτου, ενώ οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου συνεχίζονται.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Πώς να απομακρύνετε τα φυτοφάρμακα και το αρσενικό από το ρύζι σύμφωνα με νέα πειραματική μελέτη
- Μαζική ανάκληση έτοιμου μουσακά από τέσσερα μεγάλα σουπερμάρκετ και από εστιατόρια λόγω χημικού κινδύνου
- Πρόστιμο 309.339 ευρώ στην Tottis Bingo (serenata-amaretti-champion) για 33 κωδικούς σοκολατοειδών
- Ελλάδα: Θωρακίστε την επιχείρησή σας από κακόβουλες ενέργειες – Διαδικτυακό σεμινάριο Food Defence από TÜV NORD Hellas και cibum
