Νέα μελέτη αξιολόγησε πρακτικές προετοιμασίας που μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο από φυτοφάρμακα, ενώ ταυτόχρονα τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν πώς μπορεί να περιοριστεί και η έκθεση στο ανόργανο αρσενικό
Η παρουσία υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων στο ρύζι, εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής έρευνας, καθώς το συγκεκριμένο δημητριακό αποτελεί βασικό τρόφιμο για δισεκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Νέα μελέτη ερευνητών από το International Rice Research Institute (IRRI), το Banaras Hindu University και συνεργαζόμενους φορείς δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Food Control με τίτλο «Μόλυνση από πολλαπλά υπολειμματικά φυτοφάρμακα στο ρύζι που διατίθεται στο εμπόριο και συνιστώμενες τεχνικές μετριασμού μέσω του πλυσίματος και του μαγειρέματος στο σπίτι για τη μείωση των διατροφικών κινδύνων».
Οι ερευνητές ανέλυσαν 24 δείγματα ρυζιού, συμπεριλαμβανομένων λευκών, καστανών και basmati ποικιλιών, εξετάζοντας την παρουσία 35 διαφορετικών φυτοφαρμάκων. Συνολικά εντοπίστηκαν 14 διαφορετικές δραστικές ουσίες, μεταξύ των οποίων μυκητοκτόνα και εντομοκτόνα που χρησιμοποιούνται ευρέως στη γεωργική παραγωγή. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, αρκετά δείγματα εμφάνισαν συγκεντρώσεις που υπερέβαιναν τα ανώτατα επιτρεπόμενα όρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για ορισμένες ουσίες, ενώ οι συγκεντρώσεις παρέμεναν εντός των ορίων που ισχύουν στην Ινδία ή σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα Codex. Οι μεγαλύτερες αποκλίσεις καταγράφηκαν σε δείγματα basmati, ενώ το καστανό ρύζι παρουσίασε γενικά υψηλότερα επίπεδα υπολειμμάτων σε σχέση με το λευκό, γεγονός που αποδίδεται στη διατήρηση του πίτουρου και του φύτρου όπου συσσωρεύονται περισσότερες χημικές ουσίες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το σκέλος της μελέτης που αφορά τις πρακτικές προετοιμασίας του ρυζιού στο σπίτι. Οι ερευνητές αξιολόγησαν διαφορετικές μεθόδους πλυσίματος και μαγειρέματος προκειμένου να διαπιστώσουν κατά πόσο μπορούν να μειώσουν την έκθεση των καταναλωτών στα υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το τριπλό πλύσιμο του ρυζιού πριν από το μαγείρεμα, ακολουθούμενο από κανονικό βράσιμο, ήταν η αποτελεσματικότερη μέθοδος. Για τις περισσότερες ουσίες παρατηρήθηκε μείωση των υπολειμμάτων από 84% έως και 99%. Η απομάκρυνση ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματική για φυτοφάρμακα που διαλύονται εύκολα στο νερό, καθώς σημαντικό μέρος τους απομακρύνθηκε μαζί με το νερό του πλυσίματος.
Ωστόσο, ορισμένες ουσίες παρουσίασαν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα υπολείμματα των tricyclazole, profenofos, propiconazole και tebuconazole παρέμεναν σε σημαντικό βαθμό ακόμη και μετά το πλύσιμο και το μαγείρεμα. Αυτό σημαίνει ότι οι οικιακές πρακτικές μπορούν να μειώσουν σημαντικά την έκθεση, χωρίς όμως να εξαλείφουν πλήρως όλα τα υπολείμματα. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η μείωση της έκθεσης στα φυτοφάρμακα δεν εξαρτάται μόνο από τις συνήθειες των καταναλωτών αλλά και από τις γεωργικές πρακτικές, τη σωστή χρήση των φυτοπροστατευτικών προϊόντων και την αποτελεσματική παρακολούθηση των υπολειμμάτων κατά μήκος της αλυσίδας παραγωγής τροφίμων.
Παράλληλα με τα φυτοφάρμακα, το ρύζι αποτελεί και μία από τις σημαντικότερες διατροφικές πηγές έκθεσης σε ανόργανο αρσενικό. Το αρσενικό είναι καρκινογόνος παράγοντας για τον άνθρωπο και μπορεί να βρεθεί τόσο στο πόσιμο νερό όσο και σε διάφορα τρόφιμα, ιδιαίτερα στο ρύζι, στα προϊόντα ρυζιού και στα θαλασσινά. Η ανόργανη μορφή του θεωρείται η πιο τοξική και η χρόνια έκθεση έχει συνδεθεί με βλάβες στο δέρμα, το καρδιαγγειακό σύστημα, το νευρικό σύστημα, το ενδοκρινικό σύστημα, το ανοσοποιητικό σύστημα και την αναπαραγωγική λειτουργία.
Το ρύζι έχει αυξημένη ικανότητα να συσσωρεύει ανόργανο αρσενικό από το έδαφος και το νερό άρδευσης. Μελέτες έχουν δείξει ότι οι συγκεντρώσεις του μπορεί να είναι έως και δέκα φορές υψηλότερες σε σύγκριση με άλλες καλλιέργειες, γεγονός που εξηγεί γιατί θεωρείται μία από τις σημαντικότερες πηγές διατροφικής έκθεσης στον συγκεκριμένο ρύπο.
Η περιεκτικότητα του μαγειρεμένου ρυζιού σε ανόργανο αρσενικό επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από την ποιότητα του νερού που χρησιμοποιείται, τις πρακτικές προετοιμασίας και τη μέθοδο μαγειρέματος. Η χρήση μεγάλων ποσοτήτων νερού κατά το βράσιμο και η απόρριψη του πλεονάζοντος νερού μετά το μαγείρεμα μπορεί να μειώσει σημαντικά τα επίπεδα αρσενικού. Ωστόσο, το αποτέλεσμα εξαρτάται από την ποιότητα του ίδιου του νερού. Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι όταν το ρύζι μαγειρεύτηκε με νερό χαμηλό σε αρσενικό, οι συγκεντρώσεις ανόργανου αρσενικού μειώθηκαν κατά μέσο όρο κατά 42,1% σε σχέση με το ωμό προϊόν. Αντίθετα, όταν χρησιμοποιήθηκε νερό με αυξημένη περιεκτικότητα σε αρσενικό, οι συγκεντρώσεις στο μαγειρεμένο ρύζι αυξήθηκαν κατά μέσο όρο κατά 78,5%.
Άλλες έρευνες έχουν καταλήξει ότι ο συνδυασμός καλού πλυσίματος πριν από το μαγείρεμα και βρασμού σε περίσσεια νερού που απορρίπτεται στο τέλος αποτελεί την αποτελεσματικότερη πρακτική για τη μείωση του ανόργανου αρσενικού, ιδιαίτερα στις ποικιλίες λευκού ρυζιού. Με βάση τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα, η απλή πρακτική του τριπλού πλυσίματος πριν από το μαγείρεμα, η χρήση καθαρού νερού και το βράσιμο σε επαρκή ποσότητα νερού αποτελούν τα σημαντικότερα μέτρα που μπορούν να εφαρμόσουν οι καταναλωτές για τη μείωση τόσο των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων όσο και της έκθεσης στο ανόργανο αρσενικό μέσω του ρυζιού.
Φωτογραφία άρθρου shutterstock
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Μαζική ανάκληση έτοιμου μουσακά από τέσσερα μεγάλα σουπερμάρκετ και από εστιατόρια λόγω χημικού κινδύνου
- Πρόστιμο 309.339 ευρώ στην Tottis Bingo (serenata-amaretti-champion) για 33 κωδικούς σοκολατοειδών
- Αλλάζουν οι ετικέτες στο μέλι – Τι θα βλέπουν πλέον οι καταναλωτές στη συσκευασία
- Ντοματοπελτές: Ανακαλείται δημοφιλής μάρκα παρότι είναι ασφαλής για κατανάλωση – Πώς εξηγείται η αντιφατική απόφαση των αρχών
- Μαρμελάδα: Αλλάζει από σήμερα η συνταγή – Σε ισχύ οι νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες
- Επιστρέφει το best seller σεμινάριο Food Safety Culture Advanced Training Course μετά το έντονο ενδιαφέρον των επαγγελματιών του κλάδου
