Οι ιταλικές αρχές εντόπισαν συγκεντρώσεις PFAS πάνω από τα νόμιμα όρια σε κατεψυγμένες αθερίνες προέλευσης Τουρκίας που διακινήθηκαν μέσω Ελλάδας
Ειδοποίηση για κατεψυγμένες ολόκληρες αθερίνες (Atherina boyeri) εξέδωσε στις 17 Ιουνίου 2026 η Ιταλία μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης για τρόφιμα και ζωοτροφές (RASFF), μετά από επίσημο έλεγχο στην αγορά που αποκάλυψε συγκεντρώσεις υπερφθοριωμένων και πολυφθοριωμένων αλκυλιωμένων ουσιών (PFAS) πάνω από τα επιτρεπόμενα νομοθετικά όρια.
Το προϊόν αφορά κατεψυγμένες ολόκληρες αθερίνες με επιστημονική ονομασία Atherina boyeri. Σύμφωνα με την κοινοποίηση με αριθμό 2026.5332, το ψάρι προερχόταν από την Τουρκία και είχε διακινηθεί μέσω Ελλάδας. Η κοινοποίηση χαρακτηρίστηκε ως «πληροφοριακή ειδοποίηση για παρακολούθηση», ενώ η αξιολόγηση κινδύνου το κατέταξε ως «δυνητικά σοβαρό».
Οι εργαστηριακές αναλύσεις πραγματοποιήθηκαν σε δείγμα που ελήφθη στις 20 Απριλίου 2026. Τα αποτελέσματα έδειξαν συγκέντρωση υπερφθοροοκτανοσουλφονικού οξέος (PFOS) στα 8,48 ± 2,83 μικρογραμμάρια ανά κιλό προϊόντος. Το νομοθετικό όριο για το PFOS στα συγκεκριμένα αλιευτικά προϊόντα είναι 2 μικρογραμμάρια ανά κιλό. Παράλληλα, διαπιστώθηκε υπέρβαση και για το άθροισμα τεσσάρων βασικών ενώσεων PFAS, συγκεκριμένα των PFOS, PFOA, PFNA και PFHxS, οι οποίες αποτελούν δείκτες περιβαλλοντικής επιβάρυνσης και βιοσυσσώρευσης.
Οι PFAS αποτελούν μια μεγάλη κατηγορία συνθετικών χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες σε βιομηχανικές εφαρμογές και καταναλωτικά προϊόντα λόγω της ανθεκτικότητάς τους στη θερμότητα, το νερό και τα λίπη. Εξαιτίας της εξαιρετικά αργής αποδόμησής τους στο περιβάλλον είναι γνωστές και ως «παντοτινά χημικά». Οι ουσίες αυτές μπορούν να συσσωρεύονται σε υδάτινα οικοσυστήματα και να εισέρχονται στην τροφική αλυσίδα μέσω των ψαριών και άλλων υδρόβιων οργανισμών.
Η παρουσία PFAS στα αλιευτικά προϊόντα συνδέεται κυρίως με περιβαλλοντική ρύπανση υδάτινων σωμάτων. Βιομηχανικές εγκαταστάσεις, μονάδες επεξεργασίας μετάλλων, παραγωγή χημικών προϊόντων, χρήση πυροσβεστικών αφρών, χώροι υγειονομικής ταφής απορριμμάτων και ανεπαρκώς επεξεργασμένα βιομηχανικά λύματα αποτελούν σημαντικές πηγές απελευθέρωσης των ουσιών αυτών στο περιβάλλον. Από εκεί μεταφέρονται σε ποτάμια, λίμνες, λιμνοθάλασσες και παράκτιες περιοχές, όπου απορροφώνται από υδρόβιους οργανισμούς και συσσωρεύονται στους ιστούς τους.
Η αθερίνα είναι είδος μικρού ψαριού που καταναλώνεται συνήθως ολόκληρο, γεγονός που μπορεί να αυξήσει την έκθεση του καταναλωτή σε ουσίες που έχουν συσσωρευθεί σε διάφορους ιστούς του οργανισμού του ψαριού. Οι PFAS δεν καταστρέφονται κατά το μαγείρεμα, το τηγάνισμα, το ψήσιμο ή την κατάψυξη, επομένως η θερμική επεξεργασία δεν μειώνει ουσιαστικά την παρουσία τους.
Η επιστημονική βιβλιογραφία έχει συνδέσει τη μακροχρόνια έκθεση σε PFAS με σειρά δυσμενών επιδράσεων στην υγεία. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται διαταραχές του μεταβολισμού των λιπιδίων, αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης, επιδράσεις στο ήπαρ, μεταβολές στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, μειωμένη αποτελεσματικότητα ορισμένων εμβολίων, επιδράσεις στην ανάπτυξη του εμβρύου και του παιδιού, καθώς και διαταραχές του ενδοκρινικού συστήματος. Ορισμένες ενώσεις της κατηγορίας έχουν επίσης συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης συγκεκριμένων μορφών καρκίνου ύστερα από μακροχρόνια έκθεση.
Για τη βιομηχανία αλιευμάτων και μεταποίησης τροφίμων, το περιστατικό υπογραμμίζει τη σημασία της συστηματικής παρακολούθησης περιβαλλοντικών ρύπων στις περιοχές αλίευσης. Η αξιολόγηση κινδύνου των αλιευτικών πεδίων, οι τακτικοί εργαστηριακοί έλεγχοι για PFAS, η χαρτογράφηση πιθανών πηγών ρύπανσης, η επιλογή προμηθευτών με τεκμηριωμένα προγράμματα ελέγχου και η εφαρμογή προγραμμάτων δειγματοληψίας αποτελούν βασικά εργαλεία περιορισμού του κινδύνου εισόδου επιβαρυμένων αλιευμάτων στην αλυσίδα τροφίμων.
Οι καταναλωτές καλούνται να παρακολουθούν τις ανακοινώσεις των αρμόδιων αρχών για ενδεχόμενες ανακλήσεις ή πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με τις συγκεκριμένες παρτίδες. Σε περίπτωση κατοχής προϊόντων που ενδέχεται να συνδέονται με την κοινοποίηση, συνιστάται η αποφυγή κατανάλωσης έως ότου υπάρξουν επίσημες διευκρινίσεις από τις αρμόδιες υπηρεσίες και τους υπεύθυνους διακίνησης των προϊόντων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της κοινοποίησης, οι ιταλικές αρχές ενημέρωσαν τις αρμόδιες υπηρεσίες για το περιστατικό, ενώ η υπόθεση παραμένει σε διαδικασία παρακολούθησης στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών μηχανισμών ελέγχου της ασφάλειας τροφίμων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- ΕΕ: Το τέλος των χυμών όπως τους ξέραμε – Σε ισχύ από τις 14 Ιουνίου η νέα “συνταγή”
- Το μεγάλο λάθος της βιομηχανίας τροφίμων αποκαλύπτει μελέτη Ελλήνων ερευνητών
- Τρόφιμο που πωλείται και στην Ελλάδα ανακαλείται για καρκινογόνες ουσίες – Δείτε αν το έχετε αγοράσει (φωτογραφία)
- Καταγγελία για έντομα σε ζυμαρικά: Απόφαση-σταθμός του δικαστηρίου – Δικαίωσε το site στην αγωγή της εταιρείας που ζητούσε 250.000€
- Λαγοκέφαλος: Ακρωτηριασμός 56χρονου ενώ κολυμπούσε – 46χρονος στην εντατική μετά την κατανάλωσή του – 27 θάνατοι στη Μεσόγειο
- Ελλάδα: Θωρακίστε την επιχείρησή σας από κακόβουλες ενέργειες – Διαδικτυακό σεμινάριο Food Defence από TÜV NORD Hellas και cibum
- Λιναρόσπορος: Τους κινδύνους από το δημοφιλές superfood επιβεβαιώνει το BfR – Ποια ποσότητα θεωρείται ασφαλής
- Τα κανόλι του Μονταλμπάνο στο επίκεντρο ανάκλησης λόγω χρωστικών E140 και E141
- Ανακαλούνται ροδάκινα και νεκταρίνια από σουπερμάρκετ κολοσσό- Μολύνθηκαν με ορυκτέλαια\
