Στην απόρριψη φορτίου αποφλοιωμένων αράπικων φιστικιών προέλευσης Αργεντινής προχώρησαν οι ελληνικές αρχές, μετά τον εντοπισμό αφλατοξινών σε επίπεδα υψηλότερα από τα επιτρεπόμενα για προϊόν που προορίζεται να διατεθεί στον τελικό καταναλωτή. Η υπόθεση καταχωρίστηκε στις 14 Αυγούστου 2026 στο ευρωπαϊκό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για τρόφιμα και χαρακτηρίστηκε ως «σοβαρού κινδύνου».
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | ΠΡΟΣΟΧΗ – ΕΦΕΤ: “Μην τα χρησιμοποιείτε” – Ανακαλούνται μη ασφαλή πιάτα και μαχαιροπίρουνα (φωτογραφίες)
Ο εντοπισμός έγινε στο πλαίσιο ελέγχου στα σύνορα και το φορτίο δεσμεύτηκε πριν κυκλοφορήσει στην αγορά. Σύμφωνα με την κοινοποίηση, προβλέπεται επαναποστολή ή καταστροφή του προϊόντος, γεγονός που σημαίνει ότι, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία της συγκεκριμένης ειδοποίησης, τα επίμαχα φιστίκια δεν έφτασαν στα ράφια και δεν προκύπτει έκθεση καταναλωτών.
Οι εργαστηριακές αναλύσεις κατέγραψαν σε δείγμα αφλατοξίνη Β1 σε συγκέντρωση 6,7±1,5 μg/kg και συνολικές αφλατοξίνες 8,2±1,5 μg/kg. Στην κοινοποίηση ως εφαρμοζόμενα ανώτατα επίπεδα αναφέρονται αντίστοιχα τα 2 μg/kg για την αφλατοξίνη Β1 και τα 4 μg/kg για το άθροισμα των αφλατοξινών. Πρόκειται συνεπώς για τιμές που υπερβαίνουν αισθητά τα όρια που ισχύουν για αράπικα φιστίκια τα οποία προορίζονται για τον τελικό καταναλωτή ή για χρήση ως συστατικό τροφίμων. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία, ωστόσο, προβλέπει διαφορετικά όρια για αράπικα φιστίκια που πρόκειται να υποστούν διαλογή ή άλλη φυσική κατεργασία πριν φτάσουν στον καταναλωτή: στην κατηγορία αυτή τα ανώτατα επίπεδα είναι 8 μg/kg για την Β1 και 15 μg/kg για το άθροισμα B1, B2, G1 και G2.
Οι αφλατοξίνες είναι μυκοτοξίνες, δηλαδή τοξικές ουσίες που παράγονται φυσικά από ορισμένους μύκητες του γένους Aspergillus, κυρίως τους Aspergillus flavus και Aspergillus parasiticus. Οι μύκητες αυτοί ευνοούνται ιδιαίτερα από θερμές και υγρές συνθήκες και μπορούν να μολύνουν τις καλλιέργειες τόσο πριν από τη συγκομιδή όσο και κατά την αποθήκευση. Αράπικα φιστίκια, άλλοι ξηροί καρποί, καλαμπόκι, ρύζι, αποξηραμένα σύκα, μπαχαρικά και άλλες πρώτες ύλες συγκαταλέγονται στα τρόφιμα στα οποία μπορεί να εμφανιστεί τέτοια επιμόλυνση.
Από τις αφλατοξίνες, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η Β1. Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) χαρακτηρίζει τις αφλατοξίνες γονοτοξικές και καρκινογόνες, ενώ η Β1 συνδέεται με την πρόκληση ηπατοκυτταρικού καρκινώματος. Επειδή πρόκειται για γονοτοξικές καρκινογόνες ουσίες, η έκθεση μέσω της διατροφής πρέπει να διατηρείται όσο το δυνατόν χαμηλότερη.
Καθοριστικό ρόλο παίζουν οι συνθήκες παραγωγής και αποθήκευσης. Υψηλές θερμοκρασίες, υγρασία, ανεπαρκής ξήρανση, ζημιές στους καρπούς και ακατάλληλη αποθήκευση μπορούν να δημιουργήσουν ευνοϊκό περιβάλλον για την ανάπτυξη των μυκήτων και την παραγωγή τοξινών. Το πρόβλημα έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή η παρουσία αφλατοξινών δεν είναι απαραίτητα εμφανής στον καταναλωτή και δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί απλώς με έναν συνηθισμένο οικιακό έλεγχο του προϊόντος.
Το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο καθορίζεται από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/915 για τα μέγιστα επίπεδα ορισμένων επιμολυντών στα τρόφιμα. Για αράπικα φιστίκια και άλλους ελαιούχους σπόρους που διατίθενται στον τελικό καταναλωτή ή χρησιμοποιούνται ως συστατικά, προβλέπεται ανώτατο επίπεδο 2 μg/kg για την αφλατοξίνη Β1 και 4 μg/kg για το συνολικό άθροισμα B1, B2, G1 και G2.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
