Νέα αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων εξετάζει τα ανώτατα όρια υπολειμμάτων της δραστικής ουσίας φλουπυραδιφουρόνη και του μεταβολίτη της διφθοροξικού οξέος (DFA) σε διάφορα τρόφιμα. Η γνωμοδότηση δημοσιεύτηκε στις 25 Αυγούστου 2026 και παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα, καθώς η σχετική αίτηση είχε υποβληθεί στην αρμόδια ελληνική αρχή, η οποία ανέλαβε την αξιολόγηση του φακέλου πριν από την εξέταση της υπόθεσης από την EFSA. Η αξιολόγηση αφορούσε αμύγδαλα, φουντούκια, φιστίκια, καρύδια, φράουλες και αντίδια, με στόχο την προσαρμογή των υφιστάμενων ορίων στις προβλεπόμενες χρήσεις της δραστικής ουσίας στη Νότια Ευρώπη και σε καλλιέργειες εσωτερικού χώρου. Η φλουπυραδιφουρόνη είναι εντομοκτόνος δραστική ουσία που έχει εγκριθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση από το 2015, ενώ η ισχύς της τρέχουσας έγκρισης εκτείνεται έως τον Ιούνιο του 2029. Η αξιολόγηση δεν αφορά μόνο την ίδια τη δραστική ουσία, καθώς εξετάζεται παράλληλα το DFA, ένας σημαντικός μεταβολίτης της που μπορεί να σχηματίζεται στο έδαφος και στη συνέχεια να προσλαμβάνεται από τις καλλιέργειες. Η EFSA αναφέρει ότι μετά από ορισμένες εφαρμογές στο έδαφος το DFA μπορεί να αποτελεί σημαντικό τμήμα των υπολειμμάτων, ενώ στις καλλιέργειες που ακολουθούν σε αμειψισπορά αποτελεί τον κυριότερο παράγοντα των υπολειμμάτων που ανιχνεύονται.
Μεγαλύτερα όρια σε ξηρούς καρπούς και φράουλες
Οι προτάσεις της EFSA προβλέπουν αύξηση των ανώτατων ορίων υπολειμμάτων της φλουπυραδιφουρόνης σε αρκετούς από τους εξεταζόμενους καρπούς. Για τα αμύγδαλα, το υφιστάμενο όριο των 0,02 mg/kg προτείνεται να αυξηθεί στα 0,15 mg/kg, ενώ ίδια αύξηση από 0,02 σε 0,15 mg/kg προτείνεται για τα φουντούκια και τα καρύδια. Στα φιστίκια, το προτεινόμενο όριο φτάνει τα 0,2 mg/kg, από 0,02 mg/kg σήμερα. Στις φράουλες, το όριο προτείνεται να αυξηθεί από 0,4 σε 0,6 mg/kg για τη φλουπυραδιφουρόνη. Παρόμοια εικόνα καταγράφεται και για το DFA. Στα αμύγδαλα και τα φουντούκια προτείνεται αύξηση του ορίου από 0,04 σε 0,15 mg/kg, στα καρύδια από 0,04 σε 0,15 mg/kg και στα φιστίκια από 0,04 σε 0,1 mg/kg. Αντίθετα, για τις φράουλες δεν προτείνεται αλλαγή του υφιστάμενου ορίου των 0,3 mg/kg για το DFA, καθώς το ήδη ισχύον όριο θεωρείται επαρκές για να καλύψει τις προβλεπόμενες χρήσεις. Για τα αντίδια η εικόνα είναι διαφορετική και παρουσιάζει μεγαλύτερη κανονιστική πολυπλοκότητα. Η EFSA δεν προτείνει αλλαγή του υφιστάμενου ορίου των 0,07 mg/kg για τη φλουπυραδιφουρόνη, ενώ για το DFA προκύπτουν δύο διαφορετικές επιλογές, 0,03 ή 0,15 mg/kg, ανάλογα με το αν λαμβάνονται υπόψη μόνο τα υπολείμματα από την άμεση εφαρμογή ή και εκείνα που μπορεί να προκύψουν από πρόσληψη του μεταβολίτη μέσω των ριζών από το έδαφος. Για το συγκεκριμένο ζήτημα απαιτούνται περαιτέρω αποφάσεις σε επίπεδο διαχείρισης κινδύνου.
Τι έδειξε η αξιολόγηση για τους καταναλωτές
Η EFSA εξέτασε την πιθανή έκθεση των καταναλωτών τόσο σε βραχυπρόθεσμη όσο και σε μακροπρόθεσμη βάση. Για τη φλουπυραδιφουρόνη έχει καθοριστεί αποδεκτή ημερήσια πρόσληψη 0,064 mg ανά κιλό σωματικού βάρους την ημέρα, ενώ η οξεία δόση αναφοράς ανέρχεται σε 0,15 mg/kg σωματικού βάρους. Οι ίδιες τοξικολογικές τιμές αναφοράς εφαρμόζονται και στο DFA. Στο πιο επιβαρυμένο σενάριο που εξετάστηκε για τη μακροχρόνια διατροφική έκθεση, η συνολική έκθεση στη φλουπυραδιφουρόνη και το DFA έφτασε έως το 71% της αποδεκτής ημερήσιας πρόσληψης για το ολλανδικό διατροφικό μοντέλο μικρών παιδιών. Η EFSA υπογραμμίζει ωστόσο ότι η συνολική χρόνια έκθεση δεν αναμένεται να προκαλέσει ανησυχία για τους καταναλωτές. Στην αξιολόγηση της βραχυπρόθεσμης έκθεσης δεν εντοπίστηκε υπέρβαση της οξείας δόσης αναφοράς για τα τρόφιμα που εξετάστηκαν. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, η EFSA καταλήγει ότι οι προτεινόμενες χρήσεις της φλουπυραδιφουρόνης σε αμύγδαλα, φουντούκια, καρύδια, φιστίκια, φράουλες και αντίδια δεν αναμένεται να οδηγήσουν σε έκθεση των καταναλωτών πάνω από τις τοξικολογικές τιμές αναφοράς και επομένως δεν αναμένεται να δημιουργήσουν κίνδυνο για την υγεία. Παράλληλα, η Αρχή επισημαίνει ότι η παρουσία του DFA στο έδαφος και η πιθανή μεταφορά του σε καλλιέργειες αμειψισποράς θα πρέπει να επανεξεταστούν σε μελλοντική διαδικασία ανανέωσης της έγκρισης της δραστικής ουσίας, καθώς πλέον έχουν εγκριθεί στην Ευρώπη πολλές διαφορετικές χρήσεις της φλουπυραδιφουρόνης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ότι η διαδικασία αξιολόγησης ξεκίνησε από την Ελλάδα. Η αίτηση κατατέθηκε στην ελληνική αρμόδια αρχή τον Δεκέμβριο του 2023, ο φάκελος κρίθηκε παραδεκτός τον Οκτώβριο του 2024 και ακολούθησε δημόσια διαβούλευση από τον Δεκέμβριο του 2024 έως τον Ιανουάριο του 2025, χωρίς να υποβληθούν πρόσθετα στοιχεία ή σχόλια. Η ελληνική αξιολόγηση υποβλήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στην EFSA τον Μάρτιο του 2026 και η τελική επιστημονική γνωμοδότηση εγκρίθηκε στις 24 Ιουλίου και δημοσιεύτηκε στις 25 Αυγούστου 2026.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Αγωγή κατά μεγάλης αλυσίδας fast food – 68χρονη υποστηρίζει ότι νοσηλεύτηκε με βακτηριακή λοίμωξη μετά την κατανάλωση cheeseburger
- Ελλάδα: Πρόστιμο σε εταιρεία που διακινεί φρούτα και λαχανικά – Οι παραβάσεις που διαπίστωσε η Περιφέρεια Αττικής
- Ανακαλούνται τσιπς με επικίνδυνο «κρυφό» συστατικό – Τι πρέπει να προσέξουν οι καταναλωτές που τα έχουν αγοράσει
- Ανάκληση ντόνατς μετά από καταγγελία καταναλωτή – Το σοβαρό λάθος στην ετικέτα που τον έκανε να αρρωστήσει
- Εργαζόμενος απολύθηκε από μεγάλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ γιατί πήρε ένα ψωμάκι που πιθανότατα θα κατέληγε στα σκουπίδια
- Ηλιόσπορος ή πασατέμπος; Ποιος καρπός σε παχαίνει περισσότερο;
- Ζυμαρικά: Αν έχουν περισσότερα από τόσα συστατικά στην ετικέτα, αφήστε τα πίσω στο ράφι!
- HPV: Γιατί ενώ μειώνονται τα περιστατικά τραχήλου της μήτρας, αυξάνονται οι καρκίνοι στόματος και λαιμού στους άνδρες;
- Αυξάνουν τα μεγάλα τατουάζ τον κίνδυνο καρκίνου; Τι αποκαλύπτουν οι νέες μελέτες
