Το κομμένο καρπούζι και το κουσκούς που έμειναν εκτός ψύξης «έστειλαν» 83 παρευρισκόμενους σε κηδεία, στο νοσοκομείο
Μαζικό περιστατικό τροφικής δηλητηρίασης καταγράφηκε στις 21 Μαΐου, όταν δεκάδες άτομα που συμμετείχαν σε κηδεία εμφάνισαν οξέα συμπτώματα και μεταφέρθηκαν εσπευσμένα στο νοσοκομείο. Σύμφωνα με τοπικά μέσα ενημέρωσης και επιδημιολογικές αναφορές, περίπου 83 άνθρωποι χρειάστηκαν νοσηλεία ή επείγουσα ιατρική φροντίδα μετά την κατανάλωση κοινού γεύματος που περιλάμβανε καρπούζι και κουσκούς. Το πιθανότερο σενάριο είναι ότι ένα ή και τα δύο τρόφιμα παρέμειναν για αρκετές ώρες εκτός ψύξης σε υψηλές θερμοκρασίες, με αποτέλεσμα την ανάπτυξη βακτηρίων ή την παραγωγή τοξινών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Ο ΕΦΕΤ ανακαλεί κατεψυγμένο ψάρι λόγω υψηλής περιεκτικότητας σε τοξικό υδράργυρο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σοβαρός τραυματισμός εργαζόμενου σε μεταφορικό ιμάντα εταιρείας παραγωγής αυγών
Το καρπούζι θεωρείται από τα πιο ευπαθή φρούτα μετά την κοπή του και έχει συνδεθεί διεθνώς με δεκάδες περιστατικά τροφικών δηλητηριάσεων, ιδιαίτερα σε περιόδους υψηλών θερμοκρασιών και σε μαζικές κοινωνικές εκδηλώσεις. Η βασική ιδιαιτερότητα του καρπουζιού είναι ότι εξωτερικά προστατεύεται από τη φλούδα του, όμως μετά την κοπή η σάρκα του εκτίθεται άμεσα σε βακτήρια και μικροβιακή επιμόλυνση. Η υψηλή περιεκτικότητα σε νερό και φυσικά σάκχαρα δημιουργεί ιδανικές συνθήκες για γρήγορο πολλαπλασιασμό μικροοργανισμών όταν το φρούτο παραμένει εκτός ψύξης. Σε θερμοκρασίες άνω των 30 βαθμών Κελσίου, βακτήρια όπως Salmonella, Escherichia coli και Listeria μπορούν να αναπτυχθούν μέσα σε λίγες ώρες πάνω στην κομμένη επιφάνεια του φρούτου. Ο κίνδυνος αυξάνεται σημαντικά όταν το καρπούζι κόβεται πολλές ώρες πριν καταναλωθεί, μεταφέρεται χωρίς ψύξη ή παραμένει εκτεθειμένο σε υπαίθριους χώρους.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το πιο βρώμικο σημείο σε ένα εστιατόριο: Μπορεί να περιέχει έως και 185.000 βακτήρια ανά τετραγωνικό εκατοστό
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | ATHENA: Το καλύτερο ελληνικό ελαιόλαδο μεταξύ 285 δειγμάτων ανέδειξαν γευσιγνώστες από όλο τον κόσμο
Ένα από τα συχνότερα προβλήματα αφορά τη μεταφορά βακτηρίων από τη φλούδα στο εσωτερικό κατά την κοπή. Αν η εξωτερική επιφάνεια έχει μολυνθεί από χώμα, νερό άρδευσης, μεταφορά ή επαφή με ακάθαρτες επιφάνειες, το μαχαίρι λειτουργεί ως μηχανισμός μεταφοράς μικροβίων στη σάρκα του φρούτου. Για τον λόγο αυτό, διεθνείς οδηγίες ασφάλειας τροφίμων συνιστούν πλύσιμο της φλούδας ακόμη και σε φρούτα που δεν καταναλώνονται εξωτερικά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ένας 69 νεκρός και δεκάδες κρούσματα σαλμονέλας από μολυσμένο κοτόπουλο σε Fast food
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση αλατιού λόγω επιμόλυνσης από μικροσκοπικά κομμάτια φελιζόλ
Στην περίπτωση του κουσκούς, ο βασικός κίνδυνος συνδέεται με το Bacillus cereus, βακτήριο που βρίσκεται συχνά σε δημητριακά, ρύζι, σιμιγδάλι και αλεύρι. Το βακτήριο μπορεί να επιβιώσει ακόμη και μετά το μαγείρεμα μέσω σπορίων. Αν το φαγητό μείνει πολλές ώρες σε θερμοκρασία περιβάλλοντος, τα σπόρια ενεργοποιούνται και παράγουν τοξίνες. Το χαρακτηριστικό αυτών των περιστατικών είναι η απότομη εμφάνιση συμπτωμάτων σε πολλούς ανθρώπους ταυτόχρονα, λίγες ώρες μετά την κατανάλωση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μαζική ανάκληση ροφημάτων – Η ζύμωση μετέτρεψε τα μπουκάλια σε μικρές “βόμβες”
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πεπόνια: Γέμισαν πάγκοι σε λαϊκές και σουπερμάρκετ – Τα τελευταία στοιχεία της EFSA για πολλαπλά υπολείμματα φυτοφαρμάκων
Το κουσκούς σε μαζικά γεύματα συχνά παρασκευάζεται νωρίς το πρωί ή ακόμη και από την προηγούμενη ημέρα. Αν η ποσότητα είναι μεγάλη, η ψύξη του γίνεται δύσκολη και το εσωτερικό του σκεύους παραμένει για ώρες σε θερμοκρασίες που ευνοούν τη βακτηριακή ανάπτυξη. Επίσης, αν αναθερμανθεί ανεπαρκώς πριν το σερβίρισμα, οι τοξίνες μπορεί να παραμείνουν ενεργές. Ένα δεύτερο πιθανό παθογόνο είναι ο Staphylococcus aureus. Το βακτήριο αυτό μεταφέρεται συχνά από ανθρώπους που χειρίζονται τρόφιμα χωρίς σωστή υγιεινή χεριών. Παράγει επίσης θερμοανθεκτικές τοξίνες. Σε μεγάλα κοινωνικά γεύματα με χειροποίητη προετοιμασία, η πιθανότητα επιμόλυνσης αυξάνεται σημαντικά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γαλακτοβιομηχανία παραδέχθηκε την ενοχή της ενώπιον του δικαστηρίου για φονική επιδημία λιστερίωσης
Το περιστατικό σημειώθηκε στην επαρχία Ζαγορά του Μαρόκου. Οι ασθενείς παρουσίασαν έντονους πόνους και αιφνίδιες επιπλοκές λίγες ώρες μετά το γεύμα, γεγονός που οδήγησε τις υγειονομικές αρχές στην ενεργοποίηση έκτακτου σχεδίου διαχείρισης στο επαρχιακό νοσοκομείο της Ζαγορά. Δημιουργήθηκαν ειδικοί χώροι υποδοχής και θεραπείας για την αντιμετώπιση του μεγάλου αριθμού περιστατικών, ενώ το ιατρικό προσωπικό προχώρησε σε άμεση σταθεροποίηση των ασθενών. Η πλειονότητα των ασθενών πήρε εξιτήριο μετά την παροχή πρώτων βοηθειών και ενυδάτωσης, ωστόσο τέσσερα παιδιά παρέμειναν υπό ιατρική παρακολούθηση λόγω αυξημένου κινδύνου αφυδάτωσης και διαταραχών ηλεκτρολυτών.
Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει εργαστηριακή επιβεβαίωση για τον ακριβή παθογόνο παράγοντα που προκάλεσε τη μαζική δηλητηρίαση. Οι υγειονομικές εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι πρόκειται για κοινής πηγής τροφιμογενές επεισόδιο, πιθανότατα συνδεδεμένο με βακτηριακή επιμόλυνση ή ανάπτυξη τοξινών κατά την προετοιμασία ή αποθήκευση των τροφίμων. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι κλιματικές συνθήκες στη νότια περιοχή του Μαρόκου στα τέλη της άνοιξης αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο αλλοίωσης τροφίμων, ιδιαίτερα σε μεγάλες ανεπίσημες κοινωνικές συγκεντρώσεις όπου οι διαδικασίες υγειονομικού ελέγχου είναι περιορισμένες. Η Ζαγορά βρίσκεται σε ημιάνυδρη περιοχή με υψηλές θερμοκρασίες ήδη από τον Μάιο, γεγονός που επιβαρύνει τις συνθήκες συντήρησης ευπαθών τροφίμων.
Με βάση τα διαθέσιμα επιδημιολογικά δεδομένα, το περιστατικό θεωρείται ιδιαίτερα σοβαρό για τα δεδομένα της χώρας. Το Μαρόκο καταγράφει κάθε χρόνο περίπου 100 έως 1600 περιστατικά τροφιμογενών επιδημιών σε συλλογικές εστίες σε εθνικό επίπεδο, με περίπου 100 οργανωμένα επεισόδια ετησίως. Ένα μόνο συμβάν με περισσότερους από 80 ασθενείς αποτελεί μεγάλο ποσοστό των ετήσιων ομαδικών περιστατικών που καταγράφονται στη χώρα.
Οι μαροκινές αρχές δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιήσει αποτελέσματα εργαστηριακών εξετάσεων ή ολοκληρωμένης επιδημιολογικής έρευνας για την ακριβή αιτία της δηλητηρίασης. Οι έρευνες συνεχίζονται, ενώ οι υγειονομικές υπηρεσίες παρακολουθούν την κατάσταση ενόψει της θερινής περιόδου, κατά την οποία ιστορικά αυξάνονται τα περιστατικά τροφιμογενών λοιμώξεων στη χώρα.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
