Ένα σπάνιο αλλά θανατηφόρο βακτήριο μπορεί να κρύβεται σε κονσέρβες και βάζα – οι ειδικοί συμβουλεύουν προσοχή και σωστό χειρισμό των τροφίμων.
Το πρόσφατο περιστατικό στην Ιταλία με την επιδημία τροφικής δηλητηρίασης και τους τρεις νεκρούς που συνδέεται με κονσέρβες λαχανικών προκάλεσε τον θάνατο δύο ατόμων και την εισαγωγή περισσότερων από δώδεκα στο νοσοκομείο. Ταυτόχρονα, η Βρετανική Υπηρεσία Τροφίμων (FSA) προειδοποίησε τους καταναλωτές να αποφύγουν βάζα μπρόκολου από συγκεκριμένες παρτίδες, λόγω πιθανής μόλυνσης με Clostridium botulinum, το βακτήριο που παράγει την τοξίνη υπεύθυνη για την αλλαντίαση – μία από τις πιο θανατηφόρες τροφικές δηλητηριάσεις στον κόσμο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η νοθεία στο ελληνικό ελαιόλαδο στις χαρακτηριστικές περιπτώσεις απάτης στην έκθεση της Κομισιόν
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται πάνω από 60 κατεψυγμένα προϊόντα φρούτων και λαχανικών λόγω σαλμονέλας – Ασθένειες και νοσηλείες
Η διαδικασία κονσερβοποίησης δημιουργεί ένα αναερόβιο περιβάλλον (χωρίς οξυγόνο), ιδανικό για τη μακρά συντήρηση των τροφίμων, αλλά ταυτόχρονα τέλειο για την ανάπτυξη του C. botulinum. Οι σπόροι του βακτηρίου, που συχνά βρίσκονται στο έδαφος, επιβιώνουν στο μαγείρεμα και στην επεξεργασία. Σε τρόφιμα χαμηλής οξύτητας, όπως μπρόκολο, φασολάκια, καλαμπόκι, παντζάρια και αρακάς, αν η κονσερβοποίηση δεν γίνει σε επαρκώς υψηλή θερμοκρασία ή για αρκετό χρόνο, οι σπόροι μπορούν να ενεργοποιηθούν, να πολλαπλασιαστούν και να απελευθερώσουν την τοξίνη. Το επικίνδυνο είναι ότι η τοξίνη είναι αόρατη, άγευστη και άοσμη, και τα μολυσμένα τρόφιμα φαίνονται και μυρίζουν κανονικά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυτό το γάλα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο μόλυνσης από τον ιό της γρίπης των πτηνών – Προειδοποίηση CDC
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Θανατηφόρα μεθανόλη στα ποτά: Δράση για σαφείς ταξιδιωτικές οδηγίες σε προορισμούς νέων – Θα είναι και η Ελλάδα στη λίστα;
Τα συμπτώματα του μποτουλισμού εμφανίζονται συνήθως 18 έως 36 ώρες μετά την κατανάλωση και περιλαμβάνουν δυσκολία στην κατάποση και ομιλία, πτώση βλεφάρων, θολή όραση, αδυναμία προσώπου, έμετο και προοδευτική παράλυση των μυών, που μπορεί να προκαλέσει αναπνευστική ανεπάρκεια. Η διάγνωση είναι δύσκολη, καθώς τα συμπτώματα μπορούν να μιμηθούν άλλες σοβαρές καταστάσεις όπως εγκεφαλικό ή σύνδρομο Guillain-Barré.
Η θεραπεία περιλαμβάνει υποστηρικτική φροντίδα και αντιτοξίνη, η οποία μπορεί να σταματήσει τη δράση της τοξίνης αν χορηγηθεί εγκαίρως, ενώ οι ασθενείς συχνά αντιμετωπίζουν παρατεταμένη ανάρρωση με κόπωση και προβλήματα αναπνοής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανιχνεύτηκε μεγάλη ποσότητα μολύβδου σε λουκάνικα – Ειδοποίηση RASFF
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η Ίος στην κορυφή των ελληνικών προορισμών με τα πιο γευστικά τυριά για τους Ολλανδούς
Οι ειδικοί συνιστούν να μην καταναλώνετε τρόφιμα από φουσκωμένα, σκισμένα, χρωματισμένα ή διαρρέοντα βάζα και κονσέρβες, ενώ όσοι παρασκευάζουν τα δικά τους λαχανικά πρέπει να βράζουν τα χαμηλής οξύτητας προϊόντα για δέκα λεπτά πριν τα καταναλώσουν και να χρησιμοποιούν κατάλληλους σκεύη πίεσης ακολουθώντας εγκεκριμένες οδηγίες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυτά είναι τα πρόσθετα τροφίμων που αυξάνουν τον κίνδυνο θανάτου – Νέα μελέτη σε 187.000 ενήλικες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι απάντησε η μεγάλη ελληνική εταιρεία για το ξένο σώμα στα κατεψυγμένα λαχανικά μετά το δημοσίευμα του cibum
Παράλληλα, η τοξίνη αλλαντίασης έχει και ιατρικές και αισθητικές χρήσεις σε ελεγχόμενες δόσεις, όπως μείωση μυϊκής σπαστικότητας, θεραπεία χρόνιων ημικρανιών και μείωση ρυτίδων, αλλά εκτός ελεγχόμενων συνθηκών παραμένει μία από τις πιο επικίνδυνες ουσίες στον κόσμο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα 10 λάθη στην κουζίνα που κάνουμε όλοι και υπονομεύουν την υγιεινή
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποξηραμένα φρούτα: Περιέχουν ουσίες που μπορούν να προκαλέσουν γενετικές μεταλλάξεις – Μελέτη κρατικού φορέα
Η πρόληψη είναι απλή αλλά ζωτικής σημασίας: ασφαλή χειρισμό, σωστή κονσερβοποίηση και αποφυγή ύποπτων προϊόντων. Όσο κι αν η τοξίνη μπορεί να έχει θεραπευτικά οφέλη, η λάθος χρήση μπορεί να αποβεί μοιραία.
Πώς θα κάνουμε σωστή κονσερβοποίηση στο σπίτι
Η σωστή κονσερβοποίηση στο σπίτι απαιτεί προσοχή και ακριβή διαδικασία για να αποφευχθεί ο κίνδυνος αλλαντίασης
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κλαδεύουμε τις τριανταφυλλιές το φθινόπωρο;
1. Επιλογή και προετοιμασία τροφίμων
- Χρησιμοποιήστε φρέσκα, άριστης ποιότητας λαχανικά ή φρούτα.
- Πλύνετε καλά τα προϊόντα και κόψτε τα σε ομοιόμορφα κομμάτια για ομοιόμορφο μαγείρεμα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 5 τρόφιμα που δεν πρέπει ποτέ να μαγειρεύετε κατευθείαν από την κατάψυξη – και 5 που μπορείτε
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυτές είναι οι δημοφιλείς εφαρμογές που «τρώνε» την μπαταρία στο κινητό – Πώς να εξοικονομήσετε ενέργεια χωρίς να τις χάσετε
2. Σωστή μέθοδος κονσερβοποίησης
- Χαμηλής οξύτητας τρόφιμα (μπρόκολο, φασολάκια, καλαμπόκι, παντζάρια) πρέπει να κονσερβοποιούνται με πίεση (pressure canner) για να φτάσουν σε θερμοκρασίες που σκοτώνουν τα σπόρια του Clostridium botulinum.
- Υψηλής οξύτητας τρόφιμα (ντομάτες, φρούτα με ξύδι ή χυμό λεμονιού) μπορούν να κονσερβοποιηθούν σε βραστό νερό (water bath), αρκεί να ακολουθούνται οι συνιστώμενοι χρόνοι και οδηγίες.
3. Σφράγιση και αποθήκευση
- Χρησιμοποιήστε καθαρά, αποστειρωμένα βάζα και καπάκια.
- Αφαιρέστε τον αέρα από το βάζο και σφραγίστε καλά.
- Αποθηκεύστε τα βάζα σε δροσερό, σκοτεινό μέρος και αποφύγετε εκτεθειμένα σε θερμοκρασίες πάνω από 25°C.
4. Πριν την κατανάλωση
- Ελέγξτε ότι το βάζο δεν είναι φουσκωμένο, σκισμένο, διαρρέον ή αλλοιωμένου χρώματος.
- Για χαμηλής οξύτητας τρόφιμα, βράστε το περιεχόμενο για τουλάχιστον 10 λεπτά πριν την κατανάλωση, ώστε να καταστραφούν πιθανά σπόρια.
5. Κανόνας “όταν υπάρχει αμφιβολία, πετάξτε το”
- Αν κάποιο βάζο φαίνεται ύποπτο ή η σύσταση του τροφίμου είναι μη φυσιολογική, μην το καταναλώσετε.
