Η Ευρώπη μπλοκάρει φορτία με τουρκικά προϊόντα το ένα μετά το άλλο
Μέσα σε μόλις μία εβδομάδα – από τις 14 Νοεμβρίου μέχρι και σήμερα – καταγράφηκαν στο ευρωπαϊκό σύστημα ενημέρωσης για επικίνδυνα τρόφιμα RASFF συνολικά 18 ειδοποιήσεις για τρόφιμα με προέλευση την Τουρκία, αριθμός που δείχνει ότι τα προβλήματα ασφάλειας τουρκικών προϊόντων συνεχίζονται, χωρίς καμία τάση βελτίωσης. Οι περισσότερες αφορούν αποξηραμένα σύκα με υψηλές συγκεντρώσεις μυκοτοξινών, αλλά και φρέσκα λαχανικά με υπολείμματα φυτοφαρμάκων πάνω από τα επιτρεπτά όρια.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Έφαγαν μανιτάρια και τώρα παλεύουν για τη ζωή τους – Ζευγάρι οδηγείται σε μεταμόσχευση ήπατος
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νεκρός στο σπίτι του βρέθηκε 13χρονος – Έρευνα για πιθανή δηλητηρίαση από κοτόπουλο ντονέρ
Οι πρόσφατες ειδοποιήσεις που αφορούν προϊόντα από την Τουρκία αφορούν κυρίως αποξηραμένα φρούτα (κυρίως σύκα), φρέσκα φρούτα και λαχανικά, αποξηραμένα βότανα και ένα σνακ με σταφίδες για παιδιά που διανεμήθηκε από μεγάλη ευρωπαϊκή αλυσίδα σουπερμάρκετ. Να σημειωθεί ότι η Τουρκία αποτελεί βασική πηγή προμήθειας αποξηραμένων σύκων για την ευρωπαϊκή αγορά, με το προϊόν να διακινείται ευρέως τόσο σε συμβατικές όσο και σε βιολογικές κατηγορίες. Η δημοφιλία του οφείλεται στην ευρεία χρήση του σε ζαχαροπλαστική, αρτοποιία και σνακ, με συνεχή ροή φορτίων προς κεντρικούς ευρωπαϊκούς λιμένες και χερσαία σημεία εισόδου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποιο είδος αλευριού είναι πραγματικά το καλύτερο για τα γλυκά των Χριστουγέννων; Οι ειδικοί απαντούν
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σοκολάτα Milka: Προειδοποίηση κινδύνου και ανάκληση παρτίδων από την αγορά
Στα αποξηραμένα σύκα από την Τουρκία έχουν καταγραφεί επαναλαμβανόμενες υπερβάσεις σε αφλατοξίνες, συμπεριλαμβανομένης της αφλατοξίνης B1 που είναι καρκινογόνα, αλλά και ωχρατοξίνης Α, επίσης καρκινογόνα. Σε μία περίπτωση σε αποξηραμένα σύκα από την Τουρκία αναφέρθηκε συγκεκριμένα πολύ υψηλό επίπεδο αφλατοξίνης B1 (περίπου 31,5 μg/kg με μέγιστο όριο τα 6 μg/kg) και αυξημένο άθροισμα των αφλατοξινών B1, B2, G1, G2 (33,01 µg/kg με όριο τα 10 µg/kg)· σε άλλες παρτίδες βρέθηκαν είτε μόνο αφλατοξίνες είτε συνδυασμός αφλατοξινών με ωχρατοξίνη Α. Οι κοινοποιήσεις για τα σύκα έγιναν από τη Γαλλία και τη Βουλγαρία, καθώς και από την Πολωνία, και στις περισσότερες περιπτώσεις οδήγησαν σε απόρριψη των φορτίων στα σύνορα λόγω σοβαρού κινδύνου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Λάθος σε καφέ καφετέριας προκάλεσε εσωτερικά χημικά εγκαύματα σε 26χρονη – Διδάγματα για τα βιομηχανικά καθαριστικά στην εστίαση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 105 άνθρωποι μολύνθηκαν και 19 νοσηλεύτηκαν από μολυσμένα αυγά – Status: Ended
Οι ειδοποιήσεις του ευρωπαϊκού συστήματος RASFF δείχνουν ότι τα αποξηραμένα σύκα, κυρίως από την Τουρκία, αποτελούν σταθερή πηγή ανησυχίας λόγω μυκοτοξινών και ιδιαίτερα αφλατοξινών, ουσιών εξαιρετικά τοξικών και καρκινογόνων. Παρότι η Τουρκία είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός και εξαγωγέας παγκοσμίως, με πάνω από το μισό της παγκόσμιας παραγωγής, οι έλεγχοι της ΕΕ αποκαλύπτουν επαναλαμβανόμενη μη συμμόρφωση με τα όρια ασφαλείας, με τα τουρκικά σύκα να αποτελούν τη χώρα με τις περισσότερες σοβαρές κοινοποιήσεις επί δύο δεκαετίες. Μελέτες που έχουν εστιάσει στο πρόβλημα, δείχνουν ότι η μόλυνση σχετίζεται με όλη την αλυσίδα παραγωγής – από τη συγκομιδή και την ηλιοξήρανση μέχρι την αποθήκευση και τη μεταφορά – ενώ οι περίοδοι ξηρασίας φαίνεται να αυξάνουν τον κίνδυνο, με χαρακτηριστικές κορυφές ειδοποιήσεων τα έτη 2007 και 2012. Παρά τα μέτρα που έχουν ληφθεί στην Τουρκία για βελτίωση της ασφάλειας, οι συνεχείς ειδοποιήσεις και οι οικονομικές απώλειες δείχνουν ότι απαιτούνται πιο ολοκληρωμένες στρατηγικές πρόληψης, καθώς οι καιρικές συνθήκες, οι πρακτικές καλλιέργειας και οι διαδικασίες επεξεργασίας επηρεάζουν καθοριστικά το τελικό επίπεδο μόλυνσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η Επιστολή της εταιρείας που έστειλε δεκάδες παιδιά στο νοσοκομείο από μολυσμένο γάλα – Πωλείται σε 22 χώρες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρωτοφανές πρόστιμο σε μεγάλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ που πούλησε μολυσμένο προϊόν παρά την ανακοίνωση ανάκλησης
Υπάρχει επίσης ειδοποίηση για αποξηραμένα φρούτα από την Τουρκία κομμένα σε κύβους, στα οποία ανιχνεύθηκε ωχρατοξίνη Α, με κοινοποίηση από τη Βουλγαρία. Στο κομμάτι των φρέσκων φρούτων και λαχανικών, καταγράφηκαν υπολείμματα φυτοφαρμάκων πάνω από τα επιτρεπτά όρια: fosthiazate σε φρέσκα αγγούρια και σε φρέσκες πιπεριές , με ενημερώσεις από την Ολλανδία και τη Βουλγαρία αντίστοιχα, καθώς και μη εγκεκριμένο φυτοφάρμακο chlorpyrifos-methyl σε μανταρίνια, για τα οποία ενημέρωσε η Αυστρία. Όλες αυτές οι περιπτώσεις έχουν χαρακτηριστεί ως σοβαρές ή δυνητικά σοβαρές και σχετίζονται με φυτοφάρμακα που δεν επιτρέπονται ή ξεπερνούν τα ανώτατα όρια υπολειμμάτων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το CDC υιοθετεί τους ισχυρισμούς για σύνδεση εμβολίων–αυτισμού προκαλώντας αντιδράσεις
Σε αποξηραμένη ρίγανη από την Τουρκία εντοπίστηκαν αλκαλοειδή πυρρολιζιδίνης, ουσίες με τοξικότητα για το ήπαρ και πιθανή καρκινογόνο δράση, και για το προϊόν αυτό ειδοποίησε η Γαλλία, με απόρριψη στα σύνορα. Τέλος, σε σταφίδες ως σνακ για παιδιά από την Τουρκία αναφέρθηκε υπέρβαση στο εντομοκτόνο ακεταμιπρίδη, με σοβαρή ειδοποίηση από την Ολλανδία. Συνολικά, τα κράτη μέλη που έχουν ενημερώσει για προβλήματα σε τρόφιμα τουρκικής προέλευσης σε αυτές τις ειδοποιήσεις είναι κυρίως η Γαλλία, η Βουλγαρία, η Πολωνία, η Ολλανδία και η Αυστρία, με την πλειονότητα των περιστατικών να αφορούν σοβαρό ή δυνητικά σοβαρό κίνδυνο για την υγεία.
Οι αφλατοξίνες είναι από τις πιο επικίνδυνες μυκοτοξίνες που μολύνουν τρόφιμα και ζωοτροφές. Παράγονται κυρίως από μύκητες του γένους Aspergillus και είναι γνωστές για την καρκινογόνο δράση τους, αποτελώντας σημαντική απειλή για τη δημόσια υγεία. Τοξικές ακόμα και σε μικρές ποσότητες, μπορούν να προκαλέσουν οξείες δηλητηριάσεις, (αφλατοξίνωση, με εμετό και κοιλιακό άλγος) αλλά και χρόνια προβλήματα όπως καρκίνο του ήπατος. Ειδικά η αφλατοξίνη Β1 και το παράγωγό της Μ1, που περνά στο γάλα, θεωρούνται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας καρκινογόνα για τον άνθρωπο. Η παρουσία είναι ιδιαίτερα αυξημένα σε ξηρούς καρπούς και αποξηραμένα φρούτα όπως τα σύκα.
Η ωχρατοξίνη Α είναι μια τοξική ουσία που παράγεται από συγκεκριμένα είδη μυκήτων, κυρίως Aspergillus και Penicillium, τα οποία αναπτύσσονται σε συνθήκες υψηλής υγρασίας κατά την αποθήκευση ή την αποξήρανση. Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες αξιολογήσεις της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA, 2020–2023), η ωχρατοξίνη Α ταξινομείται ως πιθανώς καρκινογόνος για τον άνθρωπο (ομάδα 2B κατά IARC) και συνδέεται με νεφρικές βλάβες, ανοσοκαταστολή και πιθανές επιπτώσεις στο ήπαρ. Η EFSA έχει θέσει ανεκτό ημερήσιο όριο πρόσληψης στα 0,017 μg/kg σωματικού βάρους, επισημαίνοντας ότι η μακροχρόνια κατανάλωση ακόμη και μικρών ποσοτήτων μπορεί να έχει αθροιστικό τοξικό αποτέλεσμα. Η αρχή προτείνει ενίσχυση των ελέγχων σε προϊόντα υψηλού κινδύνου όπως τα αποξηραμένα φρούτα, τα δημητριακά και ο καφές, καθώς και συνεχή επανεκτίμηση των ορίων, λόγω των μεταβολών στα κλιματικά δεδομένα που ευνοούν την ανάπτυξη των μυκήτων παραγωγής ωχρατοξίνης.
