Τα τρόφιμα με τα μεγαλύτερα ποσοστά βαρέων μετάλλων και ακρυλαμιδίου σύμφωνα με νέα μελέτη (πίνακας)

Η διατροφική έκθεση σε επικίνδυνα μέταλλα και ακρυλαμίδιο παραμένει υψηλή για μεγάλο μέρος του πληθυσμού

Η καθημερινή διατροφή αποτελεί κύρια πηγή εισόδου πολλών χημικών ουσιών στον ανθρώπινο οργανισμό. Αν και η μείωση της παρουσίας ορισμένων ρυπαντών στα τρόφιμα είναι γεγονός, η έκθεση του πληθυσμού σε επικίνδυνες ουσίες όπως βαρέα μέταλλα και ακρυλαμίδιο παραμένει υψηλή. Τα βαρέα μέταλλα —μόλυβδος, κάδμιο, υδράργυρος, αλουμίνιο, άργυρος— συναντώνται φυσιολογικά στο περιβάλλον, αλλά η ανθρώπινη δραστηριότητα, όπως η γεωργία, η βιομηχανία και η κυκλοφορία, ενισχύει τη διασπορά τους στα τρόφιμα μέσω του εδάφους, του νερού και του αέρα. Το ακρυλαμίδιο, από την άλλη, είναι μια “νέο-σχηματιζόμενη” ουσία που παράγεται κατά το ψήσιμο ή το τηγάνισμα σε θερμοκρασίες άνω των 120°C, κυρίως σε τρόφιμα πλούσια σε άμυλο και σε ορισμένα αμινοξέα όπως η ασπαραγίνη.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ομαδική αγωγή για απορρυπαντικά ρούχων – Τι καταγγέλουν καταναλωτές

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρόστιμο 6.500 ευρώ σε σούπερ μάρκετ στην Κέρκυρα

Η τρίτη Εθνική Μελέτη Ολικής Διατροφής της Γαλλίας (EAT 3) που διεξήχθη από την ANSES ανέλυσε περισσότερες από 250 ουσίες, εστιάζοντας αρχικά σε ακρυλαμίδιο και πέντε βασικά βαρέα μέταλλα: άργυρο, κάδμιο, μόλυβδο, αλουμίνιο και υδράργυρο. Η μελέτη αποκαλύπτει ότι οι μέσες συγκεντρώσεις αυτών των ουσιών έχουν μειωθεί σε σχέση με προηγούμενες έρευνες, αντανακλώντας την αποτελεσματικότητα μέτρων δημόσιας υγείας όπως η απαγόρευση του μολύβδου σε βενζίνες, σωληνώσεις και χρώματα. Ωστόσο, η κατάσταση δεν είναι ομοιόμορφη σε όλα τα τρόφιμα, με ορισμένες ομάδες να παραμένουν υψηλά μολυσμένες και να συμβάλλουν σημαντικά στην έκθεση.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Φτερούγες κοτόπουλου μολυσμένες με επικίνδυνη χημική ουσία – Έχουν διανεμηθεί σε εστιατόρια, ξενοδοχεία και ιδρύματα

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ακόμη δεν κυκλοφόρησαν… Το σοβαρό λάθος που απομακρύνει Πασχαλινά σοκολατένια αυγά από τα ράφια

Η έκθεση σε μόλυβδο έχει μειωθεί κατά 27-41% στα παιδιά και 37-49% στους ενήλικες, ενώ η κύρια πηγή παραμένει το νερό, αλλά και τρόφιμα όπως ψωμί, λαχανικά και, για τους ενήλικες, αλκοολούχα ποτά. Ο υδράργυρος, στην ανόργανη μορφή του, δεν αποτελεί πλέον κίνδυνο, αλλά ο μεθυλυδράργυρος παραμένει υπό παρακολούθηση, κυρίως σε ψάρια όπως ο τόνος, να παρουσιάζουν τις υψηλότερες τιμές. Παρά τον κίνδυνο, η κατανάλωση ψαριών παραμένει διατροφικά σημαντική, με συνιστώμενη κατανάλωση δύο μερίδων εβδομαδιαίως, μία εκ των οποίων λιπαρό ψάρι, ποικιλία ειδών και τόπου προέλευσης.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέος Ευρωπαϊκός συναγερμός για κρέμες που προκαλούν σοβαρές δερματικές παθήσεις (Δείτε φωτογραφίες)

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ο εγγονός του δημιουργού εμβληματικής σοκολάτας καταγγέλλει τους νέους ιδιοκτήτες για παραποίηση της αυθεντικής συνταγής και παραπλάνηση καταναλωτών

Το ακρυλαμίδιο εμφανίζεται κυρίως σε πατάτες τηγανητές, chips και μπισκότα. Στον καφέ η ουσία δεν ανιχνεύεται πλέον, αποτέλεσμα της εφαρμογής μέτρων μετριασμού από τον κλάδο τροφίμων, αλλά η συνολική έκθεση παραμένει υψηλή, ιδίως λόγω των τηγανητών πατατών που έχουν χαμηλή διατροφική αξία. Το κάδμιο εξακολουθεί να μεταφέρεται κυρίως μέσω ψωμιού, ζυμαρικών, γλυκών, πατατών, λαχανικών και για όσους καταναλώνουν τακτικά, οστρακοειδών.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα τυριά που μπορείτε να φάτε αν έχετε δυσανεξία στη λακτόζη

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Φυσικός χυμός πορτοκάλι: Τι πρέπει να προσέχουμε κατά το στύψιμο για να μην περάσουν τα φυτοφάρμακα στο ποτήρι

Στον παρακάτω πίνακα μπορείτε να δείτε τα τρόφιμα που συμβάλλουν περισσότερο στην έκθεση ανά ουσία ή μέταλλο:

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το αφρόλουτρο για σαμπουάν και αντίστροφα;

Οι κίνδυνοι από την διατροφική έκθεση σε επικίνδυνα μέταλλα και ακρυλαμίδιο

Η έκθεση σε ακρυλαμίδιο σχετίζεται με σημαντικούς κινδύνους για την υγεία, ιδιαίτερα όταν είναι μακροχρόνια και σε υψηλές δόσεις. Θεωρείται πιθανώς καρκινογόνο για τον άνθρωπο, καθώς μελέτες σε ζώα έχουν δείξει ότι η χρόνια έκθεση μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου σε διάφορα όργανα. Επιπλέον, η ουσία είναι νευροτοξική και μπορεί να προκαλέσει μούδιασμα, αδυναμία ή προβλήματα συντονισμού, όπως έχει παρατηρηθεί σε εργαζόμενους με επαγγελματική έκθεση. Ορισμένες μελέτες σε ζώα δείχνουν ότι μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα, με πιθανή ευαισθησία κατά την εγκυμοσύνη και την παιδική ηλικία. Παράλληλα, η ουσία προκαλεί οξειδωτικό στρες στα κύτταρα, επηρεάζοντας τον μεταβολισμό και βλάπτοντας όργανα όπως το ήπαρ και τα νεφρά.

Ο μόλυβδος συσσωρεύεται στον οργανισμό και επηρεάζει κυρίως το νευρικό σύστημα, προκαλώντας μειωμένη γνωστική ικανότητα, προβλήματα μνήμης και δυσκολίες στη συγκέντρωση, ενώ στα παιδιά μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του εγκεφάλου. Το κάδμιο προσβάλλει τα νεφρά, προκαλώντας διαταραχές στη λειτουργία τους, και μπορεί να επηρεάσει τα οστά, μειώνοντας την πυκνότητά τους και αυξάνοντας τον κίνδυνο κατάγματος. Ο υδράργυρος, ιδιαίτερα με τη μορφή του μεθυλυδράργυρου που συσσωρεύεται στα ψάρια, επηρεάζει το νευρικό σύστημα και μπορεί να βλάψει την ανάπτυξη του εμβρύου κατά την εγκυμοσύνη. Το αλουμίνιο συνδέεται με πιθανές νευρολογικές επιδράσεις και έχει μελετηθεί για τον πιθανό ρόλο του σε νευροεκφυλιστικές παθήσεις όπως η νόσος Αλτσχάιμερ. Ο άργυρος, αν και λιγότερο τοξικός από τα άλλα βαρέα μέταλλα, μπορεί σε μεγάλες ποσότητες να προκαλέσει δερματικές και νεφρικές επιπτώσεις.

Η EAT 3 αποτελεί μόνο το πρώτο στάδιο της μελέτης, με μελλοντικές δημοσιεύσεις να καλύπτουν άλλα βαρέα μέταλλα, ουσίες από υλικά επαφής με τρόφιμα όπως bisphenols και φθαλικοί εστέρες, υπολείμματα φυτοφαρμάκων και PFAS. Κάθε νέα έκδοση θα συνοδεύεται από συγκεκριμένες συστάσεις για τη μείωση της έκθεσης και την προστασία της δημόσιας υγείας. Η συνολική εικόνα δείχνει ότι, παρά τις βελτιώσεις, η καθημερινή διατροφή παραμένει κύρια οδός έκθεσης σε ουσίες που μπορεί να βλάψουν τον οργανισμό, και η επαγρύπνηση και η προσαρμογή της διατροφής παραμένουν αναγκαίες.

Φωτογραφία άρθρου Shutterstock

Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.