Μια νέα επιστημονική μελέτη που πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Reading και του Οργανισμού Υγείας Ζώων και Φυτών του Ηνωμένου Βασιλείου φέρνει στο φως ένα απρόσμενο όπλο στη μάχη κατά των τροφικών δηλητηριάσεων. Σύμφωνα με τα ευρήματα που δημοσιεύθηκαν στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Microbiology, η έκθεση σε ιoώδες-μπλε φως κατάφερε να εξολοθρεύσει αποτελεσματικά το βακτήριο Campylobacter, το οποίο αποτελεί την συχνότερη αιτία βακτηριακής τροφικής δηλητηρίασης από κατανάλωση πουλερικών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ομαδική αγωγή κατά πασίγνωστης αλυσίδας καφέ για 8 «sugar-free» ροφήματα που βρέθηκαν να περιέχουν έως και 21 γραμμάρια ζάχαρης!
Η σημασία της ανακάλυψης αυτής είναι τεράστια, αν αναλογιστεί κανείς την κλίμακα του προβλήματος. Στη Βρετανία, περίπου τα δύο τρίτα του ωμού κοτόπουλου που πωλείται στα καταστήματα φέρουν το συγκεκριμένο βακτήριο, ενώ περίπου το 70% των κοπαδιών κοτόπουλου και γαλοπούλας φιλοξενούν το Campylobacter στο έντερό τους. Οι λοιμώξεις κατέγραψαν ιστορικό υψηλό την περίοδο 2024-2025 με 70.000 εργαστηριακά επιβεβαιωμένα περιστατικά, σημειώνοντας αύξηση 55% σε σχέση με το 2020. Καθώς πολλές περιπτώσεις δεν καταγράφονται ποτέ, οι πραγματικές λοιμώξεις εκτιμάται ότι είναι δεκαπλάσιες, προκαλώντας οικονομική επιβάρυνση ύψους 0,7 δισεκατομμυρίων λιρών ετησίως λόγω υγειονομικής περίθαλψης και χαμένων ωρών εργασίας. Παρόλο που οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν εντός μιας εβδομάδας, ποσοστό έως και 10% εμφανίζει σοβαρή νόσηση που απαιτεί νοσοκομειακή νοσηλεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 30 άτομα στο νοσοκομείο από γύρο κοτόπουλο – Έκλεισε η επιχείρηση μετά τις καταγγελίες, τι έδειξαν οι πρώτοι έλεγχοι
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον Δρ. Aidan J. Taylor, εξέτασε 64 διαφορετικά στελέχη του βακτηρίου που συλλέχθηκαν από πτηνά, γαλοπούλες και περιβάλλοντα φαρμών κατά την περίοδο 2008-2024. Τα ευρήματα έδειξαν ότι το μπλε φως ενεργοποιεί φυσικά φωτοευαίσθητα μόρια στο εσωτερικό των κυττάρων του βακτηρίου, προκαλώντας του εσωτερικές βλάβες μέσω καταστροφικών ενώσεων οξυγόνου. Στην υψηλότερη δόση φωτός, όλα τα δείγματα κατέγραψαν μείωση του πληθυσμού τους κατά τουλάχιστον 99%, με τη μέση μείωση να ξεπερνά το 99,9%.
Το πλέον ενθαρρυντικό στοιχείο της έρευνας είναι ότι η ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά δεν προσέφερε καμία προστασία στα βακτήρια. Περισσότερα από τα μισά δείγματα της δοκιμής παρουσίαζαν αντοχή σε δύο κοινά αντιβιοτικά, ενώ σχεδόν ένα στα πέντε ήταν ανθεκτικό σε τρεις ή περισσότερους τύπους φαρμάκων. Παρόλα αυτά, τα πολυανθεκτικά στελέχη εξοντώθηκαν με την ίδια ευκολία όπως και τα ευαίσθητα, ενώ ούτε η προηγούμενη έκθεση σε χαμηλές δόσεις ciprofloxacin εμπόδισε τη δράση του φωτός. Παράλληλα, το φως αποδείχθηκε αποτελεσματικό ακόμη και σε στελέχη με μεγαλύτερη αντοχή στο οξυγόνο.
Ένα επιπλέον κρίσιμο ερώτημα που απάντησαν οι επιστήμονες ήταν η πιθανότητα ανάπτυξης ανθεκτικότητας στο ίδιο το φως. Σε εργαστηριακό πείραμα όπου ένα δείγμα υποβλήθηκε σε 15 διαδοχικούς κύκλους έκθεσης και αναπαραγωγής, τα βακτήρια δεν ανέπτυξαν καμία απολύτως αντοχή, καθώς το μπλε φως προκαλεί ταυτόχρονες βλάβες σε πολλά σημεία του κυττάρου, καθιστώντας δύσκολη την προστασία μέσω μεμονωμένων μεταλλάξεων. Σε ξεχωριστές δοκιμές διάρκειας, δεν εντοπίστηκαν ζωντανά βακτήρια μετά από 15 λεπτά έκθεσης σε υψηλή ισχύ ή 80 λεπτά σε χαμηλή ισχύ.
Βάσει θεωρητικών υπολογισμών, εάν η τεχνολογία αυτή πετύχει μείωση των βακτηρίων κατά 99% στην παραγωγή, τα σοβαρά μολυσμένα σφάγια στα σφαγεία θα μπορούσαν να μειωθούν από το 26% στο 7%, ενώ στα ράφια των σουπερμάρκετ το ποσοστό μολυσμένων ολόκληρων κοτόπουλων θα υποχωρούσε από το 10% στο 2%. Μια τέτοια μείωση εκτιμάται ότι θα μπορούσε να περιορίσει τον κίνδυνο λοίμωξης στον άνθρωπο έως και κατά 90%, προσφέροντας παράλληλα μια οικονομική λύση λόγω της χρήσης λαμπτήρων χαμηλής κατανάλωσης LED.
Παρά τον ενθουσιασμό, οι ερευνητές υπογραμμίζουν τους περιορισμούς της μελέτης. Όλα τα πειράματα έγιναν σε καθαρά υγρά καλλιεργήματος και όχι πάνω σε πραγματικό δέρμα κοτόπουλου, όπου τα βακτήρια σχηματίζουν προστατευτικά βιοϋμένια (biofilms) ή κρύβονται στις πτυχές του δέρματος. Επιπλέον, η δοκιμή εξέλιξης ανθεκτικότητας έγινε σε ένα μόνο δείγμα, ενώ τα δείγματα υψηλής αντοχής στο οξυγόνο ήταν μόλις οκτώ. Συνεπώς, απαιτούνται άμεσες δοκιμές σε πραγματικές συνθήκες βιομηχανικής επεξεργασίας κρέατος προτού το μπλε φως μετατραπεί από μια πολλά υποσχόμενη εργαστηριακή ανακάλυψη σε ένα καθημερινό εργαλείο ασφάλειας τροφίμων.
Επιστημονική τεκμηρίωση:
One light to rule them all: photodynamic inactivation of diverse Campylobacter
Συγγραφείς: Finlay Bembridge, Jack K. Whitmore, Adrian M. Ciesielski, John D. Rodgers, Samuel A. M. Connelly, Aidan J. Taylor
Ερευνητικοί Φορείς: School of Biological Sciences (University of Reading), Bacteriology Department (Animal and Plant Health Agency)
Περιοδικό: Microbiology (Microbiology Society), Τόμος 172, Τεύχος 10, Άρθρο 001769
Ημερομηνία Δημοσίευσης: 5 Οκτωβρίου 2026
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Καταγγελία για Σκλαβενίτη: «Καπέλο» 23% στη γαλοπούλα μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες
- Ανακαλούνται μελιτζάνες που πωλήθηκαν χύμα σε σούπερ μάρκετ και υπαίθριες αγορές λόγω υπέρβασης ορίου φυτοφαρμάκου που επηρεάζει το νευρικό σύστημα
- Γονιδιοτοξικές και καρκινογόνες ουσίες σε τρόφιμα για βρέφη και μικρά παιδιά – Τι εντόπισε έρευνα σε 91 δείγματα από μάρκες της αγοράς
- Μπανάνες: Τι συμβαίνει στην αρτηριακή μας πίεση όταν τις καταναλώνουμε τακτικά; – Ο ρόλος του καλίου
- Κέρωμα μήλων: Τι ακριβώς είναι η επίστρωση που τα κάνει να γυαλίζουν και είναι ασφαλές να την καταναλώνουμε;
- Σε τι χρησιμεύει πραγματικά το συρτάρι κάτω από τον φούρνο;
- Το κόλπο για να μην κολλάει το τηγανητό αυγό στο τηγάνι