Πώς οι βιομηχανικές πηγές αντικατέστησαν την ρύπανση από τη βενζίνη, επηρεάζοντας τη διατροφή παγκοσμίως
Μία παγκόσμιο μελέτη που αφορά το ρύζι, το σιτάρι και το καλαμπόκι, και που καλύπτει δεδομένα από το 1979 έως το 2023, δείχνει μια σημαντική μείωση της μόλυνσης από μόλυβδο μετά την κατάργηση της βενζίνης με μόλυβδο, ωστόσο καταγράφει υψηλές συγκεντρώσεις, κυρίως στην Ασία και την Αφρική, που προέρχονται από βιομηχανικές δραστηριότητες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η ανακοίνωση της ΒΙΟΛΑΝΤΑ για την αποζημίωση των οικογενειών των θυμάτων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα πρόσωπα της τραγωδίας στη μπισκοτοβιομηχανία ΒΙΟΛΑΝΤΑ – Ήταν όλες μητέρες μικρών παιδιών
Η έρευνα, με τίτλο «Τέσσερις Δεκαετίες Αντιδράσεων στην Μόλυνση από Μόλυβδο στα Δημητριακά», δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Ecotoxicology and Environmental Safety και υπογράφεται από επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Zhejiang και την Ακαδημία Επιστημών της Κίνας. Οι ερευνητές ανέλυσαν 2.843 δεδομένα από 59 χώρες και αξιολόγησαν την πορεία του μολύνσεως με βάση τους κινδύνους για την υγεία, εφαρμόζοντας την προσέγγιση της «Δόσης Αναφοράς».
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται δημοφιλή μπισκότα κολοσσού τροφίμων – Μπορεί να περιέχουν κομμάτια πλαστικού και χαρτιού (φωτογραφία)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνη μυκοτοξίνη σε φυσικό χυμό που προκαλεί στομαχόπονο και εμετούς – Αποσύρεται από μεγάλα σούπερ μάρκετ
Η βασική παρατήρηση της μελέτης είναι ότι, μετά την απόσυρση της βενζίνης με μόλυβδο, οι παγκόσμιες συγκεντρώσεις μόλυβδου στα δημητριακά παρουσίασαν πτώση. Ωστόσο, η μελέτη επισημαίνει ότι το κενό που άφησε η κατάργηση της βενζίνης με μόλυβδο δεν έχει εξαλείψει πλήρως το πρόβλημα, καθώς οι βιομηχανικές εκπομπές έχουν αναλάβει σημαντικό ρόλο στην μόλυνση. Πιο συγκεκριμένα, η παραγωγή μπαταριών και η μεταλλουργία φαίνεται να είναι οι κυριότερες βιομηχανικές πηγές. Επίσης, παρατηρείται ότι οι χώρες με χαμηλότερο κατά κεφαλή εισόδημα παρουσιάζουν υψηλότερες συγκεντρώσεις μόλυβδου.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, η μόλυνση από μόλυβδο στα δημητριακά δεν είναι ομοιογενής, αλλά διαφοροποιείται ανάλογα με το είδος του δημητριακού και την περιοχή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Στο σκαμνί πτηνοτροφείο για τις ενοχλητικές μυρωδιές που «πνίγουν» ολόκληρες περιοχές
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επεκτείνεται η ανάκληση της πασίγνωστης κατεψυγμένης πίτσας με το θανατηφόρο βακτήριο
Ρύζι
Στο ρύζι, το Πακιστάν καταγράφει την υψηλότερη συγκέντρωση, με τιμή 0,40 mg/kg, το οποίο θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα «καυτά σημεία». Υψηλές συγκεντρώσεις εντοπίζονται επίσης σε άλλες περιοχές της Ασίας, όπως στην Αυστραλία (0,38 mg/kg), στο Μπανγκλαντές (0,22–0,30 mg/kg), στην Ινδία (0,22–0,30 mg/kg), στην Αίγυπτο (0,22–0,30 mg/kg) και στη περιοχή Chongqing στην Κίνα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Περιττώματα τρωκτικών, τρίχες ζώων και έντομα σε αποθήκες με προϊόντα διατροφής και καλλυντικά μεγάλου διανομέα – Έκθεση επιθεώρησης
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εκκενώνεται χωριό λόγω κρυπτοσποριδίωσης από το πόσιμο νερό – Καταγγελίες για ανεπαρκείς εγκαταστάσεις επεξεργασίας
Σιτάρι
Για το σιτάρι, η Σλοβενία παρουσιάζει την υψηλότερη συγκέντρωση με τιμή 1,33 mg/kg (μεσαία τιμή), η οποία είναι μία από τις μεγαλύτερες στο πλαίσιο της μελέτης. Υψηλές συγκεντρώσεις εντοπίζονται επίσης σε χώρες όπως το Ιράν, η Νιγηρία, η Ολλανδία, το Πακιστάν, η Αίγυπτος, το Μπανγκλαντές, η Τουρκία και η Σερβία, με τιμές που κυμαίνονται από 0,20 έως 0,83 mg/kg.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πούλησαν 3,5 τόνους χρωματισμένο σπορέλαιο για έξτρα παρθένο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καταδικάστηκε η εταιρεία με τα μολυσμένα σνακ που αρρώστησαν 179 ανθρώπους – Οι χρόνιες επιπτώσεις στην υγεία τους
Καλαμπόκι
Το καλαμπόκι της Ινδία καταγράφει την υψηλότερη συγκέντρωση με 1,02 mg/kg (μεσαία τιμή). Παράλληλα, σε περιοχές της Κίνας και του Μπανγκλαντές οι συγκεντρώσεις παραμένουν υψηλές, ενώ σε άλλες περιοχές μειώνονται σημαντικά. Η γενική εικόνα από τη μελέτη αποκαλύπτει μια σαφή διάκριση μεταξύ των «βιομηχανικών κρίσιμων περιοχών» (κυρίως σε αναπτυσσόμενες χώρες) και των περιοχών με πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις (συχνά σε ανεπτυγμένες χώρες), όπου οι συγκεντρώσεις παραμένουν ή επιστρέφουν σε επίπεδα που θεωρούνται επικίνδυνα για την ασφάλεια των τροφίμων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Κλείνει» το τυρί το στομάχι; Τι λέει η επιστήμη;
Κίνδυνος για τα Παιδιά
Η πιο ευαίσθητη πτυχή της μελέτης είναι η εκτίμηση του κινδύνου για την υγεία των παιδιών. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι σε πολλές χώρες οι δείκτες Margins of Exposure (MOE) για τα παιδιά είναι κάτω από το 1, πράγμα που σημαίνει ότι η κατανάλωση δημητριακών μπορεί να ενέχει κίνδυνο για τις αναπτυξιακές λειτουργίες τους, ιδίως σε περιοχές της Νότιας Ασίας και της Υποσαχάριας Αφρικής.
Οι επιπτώσεις του μολύβδου στην υγεία
Ο μόλυβδος είναι ένα από τα πιο επικίνδυνα βαρέα μέταλλα για την ανθρώπινη υγεία, με σοβαρές συνέπειες που μπορεί να επηρεάσουν πολλαπλούς τομείς της σωματικής και ψυχικής ευημερίας. Η έκθεση στον μόλυβδο είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη για τα παιδιά, καθώς αυτό το μέταλλο επηρεάζει αρνητικά την ανάπτυξη του εγκεφάλου τους. Μπορεί να προκαλέσει μόνιμες βλάβες, όπως μαθησιακές δυσκολίες, καθυστερημένη ανάπτυξη, μειωμένο IQ, αυξημένη επιθετικότητα και δυσκολίες στη συγκέντρωση. Ακόμα και σε μικρές συγκεντρώσεις, ο μόλυβδος μπορεί να έχει μακροχρόνιες αρνητικές συνέπειες στην ψυχική υγεία των παιδιών.
Στους ενήλικες, η χρόνια έκθεση στον μόλυβδο μπορεί να προκαλέσει νευρολογικές διαταραχές, όπως εξασθένιση της μνήμης, μειωμένη συγκέντρωση και αυξημένο κίνδυνο για εκφυλιστικές εγκεφαλικές παθήσεις, όπως η νόσος του Alzheimer. Επίσης, ο μόλυβδος συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων, καθώς επηρεάζει την αρτηριακή πίεση και την υγεία των αιμοφόρων αγγείων, προκαλώντας βλάβες που συνδέονται με καρδιοαγγειακά προβλήματα, όπως εγκεφαλικά επεισόδια και καρδιακές προσβολές.
Ένας άλλος τομέας στον οποίο ο μόλυβδος έχει σημαντική αρνητική επίδραση είναι το αιμοποιητικό σύστημα. Μειώνει την ικανότητα του οργανισμού να παράγει υγιή ερυθρά αιμοσφαίρια, οδηγώντας σε αναιμία. Η αναιμία μπορεί να προκαλέσει έντονη κόπωση, αδυναμία και πονοκεφάλους, ενώ η έκθεση στον μόλυβδο αυξάνει επίσης τον κίνδυνο ανάπτυξης χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας και άλλων νεφρικών παθήσεων, ιδίως όταν η έκθεση είναι παρατεταμένη και σε υψηλά επίπεδα.
Η εγκυμοσύνη μπορεί επίσης να επηρεαστεί από την παρουσία του μολύβδου, με σοβαρές συνέπειες για το έμβρυο. Η έκθεση στον μόλυβδο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να προκαλέσει διαταραχές στην ανάπτυξη του εγκεφάλου του εμβρύου, οδηγώντας σε μαθησιακές διαταραχές και καθυστερημένη ανάπτυξη. Επίσης, ο μόλυβδος έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο αποβολών ή πρόωρου τοκετού.
Ο μόλυβδος μπορεί να προκαλέσει προβλήματα και στο αναπαραγωγικό σύστημα, μειώνοντας τη γονιμότητα τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες. Στους άνδρες, η παρατεταμένη έκθεση μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα του σπέρματος, ενώ στις γυναίκες μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στην εγκυμοσύνη, όπως αποβολές και πρόωρο τοκετό.
Παρόλο που ο μόλυβδος δεν θεωρείται άμεσα καρκινογόνος για τον άνθρωπο, η παρατεταμένη και υψηλή έκθεση σε αυτόν έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο για κάποιους τύπους καρκίνου, κυρίως του νεφρού και του ήπατος. Επιπλέον, μπορεί να μειώσει την αποτελεσματικότητα των εμβολίων και των φαρμάκων, επηρεάζοντας το ανοσοποιητικό σύστημα και προκαλώντας αυξημένη ευαισθησία σε λοιμώξεις.
Η έκθεση στον μόλυβδο μπορεί επίσης να προκαλέσει αλλαγές στη συμπεριφορά, ιδίως στα παιδιά, τα οποία μπορεί να παρουσιάσουν αυξημένη επιθετικότητα, υπερκινητικότητα και προβλήματα στη συγκέντρωση. Σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλαγές αυτές μπορεί να είναι μόνιμες, επηρεάζοντας την κοινωνική αλληλεπίδραση και την προσαρμογή των παιδιών σε διάφορες καταστάσεις.
Τέλος, ο μόλυβδος επηρεάζει τη λειτουργία των ορμονών και του μεταβολισμού, με συνέπειες για την ανάπτυξη και τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού. Μπορεί να προκαλέσει διαταραχές στο ενδοκρινικό σύστημα, που με τη σειρά τους οδηγούν σε διαταραχές του μεταβολισμού, των ορμονών και της αναπαραγωγής.
Η σοβαρότητα των επιπτώσεων του μολύβδου εξαρτάται από την ηλικία, τη διάρκεια και το επίπεδο της έκθεσης, αλλά τα αποτελέσματα παραμένουν επικίνδυνα για την υγεία σε όλα τα στάδια της ζωής, με τα παιδιά να είναι ιδιαίτερα ευάλωτα.
Φωτογραφία άρθρου Shutterstock
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
