Καταγγελίες για επιπτώσεις που αγγίζουν την καθημερινή ζωή των πολιτών
Για πρώτη φορά, πολίτες προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη κατά των δύο από τις μεγαλύτερες εταιρείες εκπομπής PFAS, τη Daikin Chemicals και την Arkema, ζητώντας αποζημίωση για τις ζημιές που υπέστησαν λόγω της μόλυνσης. Οι κατηγορίες κατά των εταιρειών στη «Κοιλάδα της Χημείας» νότια της Λυών στη Γαλλία, αφορούν 192 ενήλικες και παιδιά, οι οποίοι, με τη στήριξη διαφόρων οργανώσεων όπως η Notre affaire à tous και του δικηγορικού γραφείου Kaizen, προσέφυγαν κατά των εταιρειών γιατί, σύμφωνα με το ειδησεογραφικό portal Novethic, φέρονται να ρίχνουν περίπου 3,5 τόνους PFAS ετησίως στον Ροδανό ποταμό που εκβάλλει στην Μεσόγειο Θάλασσα, παρά τη γνώση των κινδύνων που συνδέονται με αυτές τις επιβλαβείς χημικές ενώσεις ήδη από τη δεκαετία του ’90, όπως υποστηρίζουν οι ενάγοντες.
Οι αποζημιώσεις που ζητούνται αφορούν ζημιές στην υγεία, επιδείνωση της ποιότητας ζωής λόγω των κινδύνων που σχετίζονται με την κατανάλωση τοπικών προϊόντων όπως φρούτα, λαχανικά, αυγά και ψάρια, υλικές ζημιές, περιλαμβανομένων ιατρικών δαπανών και κόστους που προέκυψε από τη ρύπανση, ψυχολογικό άγχος για τον κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών ασθενειών, καθώς και ηθική βλάβη που συνδέεται με το ψυχολογικό σοκ μετά την ανακάλυψη της μόλυνσης. Συνολικά, κάθε ενάγων διεκδικεί αποζημίωση ύψους 190.000 ευρώ, με το συνολικό ποσό να υπερβαίνει τα 36 εκατομμύρια ευρώ.
Από την πλευρά τους, η Daikin Chemical France δήλωσε στο Novethic ότι εφαρμόζει «εδώ και πολλά χρόνια κάθε προσπάθεια για υπεύθυνη παραγωγή και έλεγχο των επιπτώσεων της στο περιβάλλον, μέσω συγκεκριμένων και συνεχών δράσεων». Η Arkema, αντίθετα, δεν έδωσε καμία απάντηση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκή προειδοποίηση για κίνδυνο ηλεκτροπληξίας από ηλεκτρικό βραστήρα που πωλείται και στην Ελλάδα (Φωτογραφία)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται πασίγνωστα μπισκότα από τα ράφια των σούπερ μάρκετ – Το σοβαρό λάθος που τα κάνει επικίνδυνα (φωτογραφία)
Ποιες είναι οι εταιρείες που μολύνουν
Η Daikin Chemicals παράγει φθοριούχα πολυμερή, ψυκτικά μέσα και διάφορες χημικές ουσίες για βιομηχανική χρήση, μέσω του ομίλου των κλιματιστικών Daikin. Είναι γνωστή για την παραγωγή PFAS και φθοριούχων πολυμερικών υλικών που χρησιμοποιούνται σε αντικολλητικές επιφάνειες, ηλεκτρονικά, υφάσματα και ψυκτικά συστήματα. Η Arkema είναι ένας μεγάλος χημικός όμιλος που παράγει ειδικά χημικά, πολυμερή, συνθετικές ρητίνες και επίσης PFAS, κυρίως για βιομηχανικές και τεχνολογικές εφαρμογές, όπως επικαλύψεις, μονώσεις, αυτοκινητοβιομηχανία και ηλεκτρονικά. Τα PFAS της Arkema χρησιμοποιούνται ακόμη και σε επικαλύψεις αδιαβροχοποίησης σε ρούχα και χαρτί και σιλικόνες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 1.000 μικροπλαστικά σε μόλις 5 γραμμάρια ζάχαρης! Έρευνα σοκ αποκαλύπτει τι βάζουμε καθημερινά στον καφέ μας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται ολόκληρη παρτίδα ξηρών καρπών – Εντοπίστηκε επικίνδυνο βακτήριο από τις Αρχές
Οι κίνδυνοι για την υγεία από τα PFAS
Οι PFAS («per‑ και polyfluoroalkyl substances») είναι μια μεγάλη ομάδα ανθρωπογενών χημικών ουσιών που αποκαλούνται συχνά και «παντοτινά χημικά», επειδή δεν διασπώνται εύκολα στο περιβάλλον ή στο ανθρώπινο σώμα και συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου. Η έκθεση σε PFAS συνδέεται με μια σειρά σοβαρών επιπτώσεων στην υγεία, οι οποίες έχουν τεκμηριωθεί τόσο σε επιδημιολογικές μελέτες όσο και σε αξιολογήσεις διεθνών οργανισμών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σφηνάκια ελαιόλαδου, σπόροι chia και άλλα viral μυστικά στα social – Τι πραγματικά κάνουν για την υγεία του εντέρου;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί άλλες μαγιονέζες είναι λευκές κι άλλες περισσότερο κίτρινες;
Οι ουσίες αυτές μπορεί να ελαττώνουν την απόκριση αντισωμάτων σε ορισμένα εμβόλια και να υπονομεύουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού, ενώ ταυτόχρονα επηρεάζουν τον θυρεοειδή αδένα και άλλους ορμονικούς μηχανισμούς, προκαλώντας προβλήματα ανάπτυξης και μεταβολισμού. Η έκθεση σε PFAS σχετίζεται επίσης με αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης, διαταραχή του μεταβολισμού λιπιδίων και πιθανή αύξηση κινδύνου για διαβήτη τύπου 2. Επιπλέον, υπάρχουν ενδείξεις ότι οι ουσίες αυτές μπορεί να προκαλέσουν ηπατικές βλάβες και αλλαγές στα ηπατικά ένζυμα, καθώς και να επηρεάσουν τη λειτουργία των νεφρών, ενώ ορισμένες ενώσεις PFAS έχουν ταξινομηθεί διεθνώς ως καρκινογόνες ή πιθανώς καρκινογόνες για τον άνθρωπο, με επιδημιολογικά δεδομένα να δείχνουν συνδέσεις με καρκίνους όπως του νεφρού και του όρχεως.
Η έκθεση σε PFAS συνδέεται επίσης με αναπαραγωγικά και αναπτυξιακά προβλήματα, όπως χαμηλό βάρος γέννησης, προβλήματα γονιμότητας, προεκλαμψία και πιθανές νευροαναπτυξιακές επιδράσεις στα παιδιά. Ιδιαίτερα ευάλωτα είναι τα παιδιά και οι έγκυες γυναίκες, καθώς τα PFAS μπορούν να περάσουν τον πλακούντα και να εισέλθουν στο αναπτυσσόμενο έμβρυο, επηρεάζοντας την ανάπτυξη ζωτικών οργάνων. Η συσσώρευση αυτών των ουσιών στον οργανισμό και η αργή απομάκρυνσή τους σημαίνει ότι η έκθεση μπορεί να έχει μακροχρόνιες, χρόνια επιπτώσεις, ακόμη και όταν οι συγκεντρώσεις στο περιβάλλον μειώνονται.
Πρόσφατα, μία μελέτη με τίτλο «Το κόστος της ρύπανσης από PFAS για την κοινωνία μας», που ανατέθηκε από τη Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ανέλυσε το κοινωνικό κόστος της ρύπανσης από PFAS στην ευρωπαϊκή οικονομική ζώνη για την περίοδο 2024–2050. Η μελέτη, η οποία βασίστηκε σε τέσσερα υποθετικά σενάρια έκθεσης και κανονιστικής αντίδρασης, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι συνέπειες της μόλυνσης από PFAS θα μπορούσαν να κοστίσουν στην ευρωπαϊκή κοινωνία έως και 1.700 δισεκατομμύρια ευρώ.
Φωτογραφία άρθρου made with canva
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
