Πώς το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο διαμορφώνει επιστήμονες με κουλτούρα πρόληψης, πιστοποίησης και επαγγελματικής ευθύνης στην Ασφάλεια Τροφίμων
Σε μια εποχή όπου η Ασφάλεια Τροφίμων βρίσκεται διαρκώς στο επίκεντρο — από τις επαγγελματικές κουζίνες και τη μαζική εστίαση έως τη βιομηχανία τροφίμων και τη δημόσια υγεία — το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο έχει διαμορφώσει εδώ και δεκαετίες μια ξεκάθαρη, θεσμική και επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγιση στο πεδίο. Το μάθημα της Ασφάλειας Τροφίμων διδάσκεται στο Χαροκόπειο από το 2000, ως υποχρεωτικό μάθημα. Τη διδασκαλία έχει αναλάβει ο Γεώργιος Μπόσκου, Αναπληρωτής Καθηγητής Οργάνωσης & Διαχείρισης Μονάδων Διατροφής, μαζί με την επιστημονική του ομάδα. «Από τότε που ανέλαβα καθήκοντα διδάσκοντα, φρόντισα η Ασφάλεια Τροφίμων να είναι υποχρεωτικό μάθημα. Δεν μπορεί να είναι επιλογή· είναι προϋπόθεση», τονίζει σε συνέντευξή του στο cibum και στην Πέπη Οικονομάκη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Θωρακίζεται η Ευρώπη απέναντι στις τροφιμογενείς νόσους: Σε λειτουργία τρία νέα Εργαστήρια Αναφοράς της ΕΕ
Έρευνα, διδακτορικά και διεθνής παρουσία
Η ακαδημαϊκή δραστηριότητα του Χαροκοπείου στην Ασφάλεια Τροφίμων δεν περιορίζεται στη διδασκαλία. Μέχρι σήμερα έχουν ολοκληρωθεί τρία διδακτορικά στο αντικείμενο — αριθμός ιδιαίτερα σημαντικός για ένα τόσο εξειδικευμένο πεδίο — ενώ δεκάδες πτυχιακές εργασίες εστιάζουν στη διαχείριση κινδύνων, τα συστήματα ποιότητας και τη μικροβιολογία τροφίμων. Παράλληλα, η ερευνητική παραγωγή είναι σταθερή και μετρήσιμη: περίπου 30 επιστημονικές δημοσιεύσεις και 80 ανακοινώσεις σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια, αποτυπώνουν μια συνεχή παρουσία στον διεθνή διάλογο για την Ασφάλεια Τροφίμων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποσύρεται απορρυπαντικό πιάτων που προκαλεί εγκαύματα, βλάβες στα μάτια και αλλεργικές αντιδράσεις
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Λάθος στις ημερομηνίες λήξης των προϊόντων Nestlé που ανακαλούνται
Εκπαίδευση που οδηγεί στην αγορά εργασίας
Το μεγάλο πλεονέκτημα των αποφοίτων του Χαροκοπείου είναι ο συνδυασμός γνώσεων:
διατροφή – ασφάλεια τροφίμων – οργάνωση μονάδων σίτισης. Όπως εξηγεί ο κ. Μπόσκου, οι απόφοιτοι μπορούν να εργαστούν σε σχολεία, νοσοκομεία, βρεφονηπιακούς σταθμούς, ξενοδοχεία, catering και εστιατόρια, έχοντας τη δυνατότητα να διαχειρίζονται συστήματα ασφάλειας τροφίμων, να σχεδιάζουν μενού και γεύματα, να καλύπτουν ειδικές διατροφικές ανάγκες συνδυάζοντας ποιότητα, υγιεινή και διατροφική αξία. «Μπορούν να ασχοληθούν και με τη διαχείριση της ασφάλειας τροφίμων και με τον διατροφικό σχεδιασμό. Αυτό είναι ένα σαφές συγκριτικό πλεονέκτημα», σημειώνει ο Καθηγητής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Nutella: 40 κύβοι ζάχαρης μέσα σε ένα βαζάκι, δηλαδή στο μισό προϊόν! Τι καταγγέλει περιοδικό για την ασφάλεια καταναλωτών
HACCP όχι ως θεωρία, αλλά ως βιωματική εμπειρία
Η εκπαίδευση στη διαχείριση της ασφάλειας τροφίμων στο Χαροκόπειο ξεφεύγει από τη στεγνή θεωρία. Το πρακτικό σκέλος του μαθήματος έχει σχεδιαστεί ως παιχνίδι προσομοίωσης. Ολιγομελείς ομάδες φοιτητών καλούνται να σχεδιάσουν ολόκληρο σύστημα HACCP για ένα υποθετικό εστιατόριο, λαμβάνοντας αποφάσεις όπως θα έκαναν σε πραγματικές συνθήκες. «Στόχος μου είναι να αποκτήσουν νοοτροπία ασφάλειας τροφίμων — ή όπως μου αρέσει να λέω, να γίνουν “επαγγελματίες απαισιόδοξοι” της ασφάλειας τροφίμων», λέει χαρακτηριστικά. Το αποτέλεσμα είναι απόφοιτοι που – όπως υποστηρίζει – «γνωρίζουν το HACCP καλύτερα και από τεχνολόγους τροφίμων».
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επείγουσα ανάκληση συσκευασιών με κατεψυγμένα Nuggets λόγω κινδύνου πνιγμού – Επηρεάζονται δύο μεγάλες αλυσίδες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καφές: Τελικά προκαλεί εξάρτηση; Τι λένε οι πιο πρόσφατες μελέτες;
Πιστοποιήσεις, ΕΦΕΤ και επαγγελματική κατοχύρωση
Το πρόγραμμα σπουδών του Χαροκοπείου έχει αναγνωριστεί και από τον ΕΦΕΤ, καλύπτοντας πλήρως τις απαιτήσεις εκπαίδευσης για τις Βασικές Αρχές Υγιεινής (Επίπεδο 1) και για τη Διαχείριση της Ασφάλειας Τροφίμων (Επίπεδο 2). Οι απόφοιτοι έχουν τη δυνατότητα να ενταχθούν στο Μητρώο Εκπαιδευτών, ενώ πολλοί έχουν ήδη προσληφθεί σε επιχειρήσεις τροφίμων, εταιρείες συμβούλων και φορείς πιστοποίησης.
Από τη Χημεία Τροφίμων στη διαμόρφωση επιστημονικής κουλτούρας
Η πορεία του Γεώργιου Μπόσκου προς τη Διατροφή και την Ασφάλεια Τροφίμων ξεκινά από τη Χημεία Τροφίμων, με ισχυρό οικογενειακό υπόβαθρο, αλλά και διεθνή εμπειρία. Σπουδές και έρευνα στο Πανεπιστήμιο της Γάνδης, τη δεκαετία που το HACCP αποκτούσε νομική υπόσταση στην Ευρώπη, διαμόρφωσαν τη φιλοσοφία του. «Έγινα, κατά κάποιο τρόπο, ένας “ακαδημαϊκός μετανάστης”. Έπρεπε να βρω διαφορετικά επιστημονικά πεδία», εξηγεί.
Το Χαροκόπειο ως θεμέλιο της Διατροφής στην Ελλάδα
Το Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας – Διατροφής του Χαροκοπείου ήταν το πρώτο πανεπιστημιακό τμήμα Διατροφής στην Ελλάδα, καθιερώνοντας τη Διατροφή ως αυτόνομη επιστήμη με κατοχυρωμένα επαγγελματικά δικαιώματα. Σήμερα, το Τμήμα ξεχωρίζει όχι μόνο για την ιστορία του αλλά και για την επιστημονική του δυναμική: Οκτώ καθηγητές συγκαταλέγονται στο 2% των πιο επιδραστικών επιστημόνων παγκοσμίως, ενώ οι φοιτητές έρχονται σε άμεση επαφή με εφαρμοσμένη έρευνα.
Κριτική σκέψη απέναντι στα trends το ΑΙ και την παραπληροφόρηση
Το επάγγελμα της Τεχνολογίας και Ασφάλειας Τροφίμων είναι ένα από τα επαγγέλματα που δεν απειλούνται από την Τεχνητή Νοημοσύνη, γιατί βασίζεται σε ανθρώπινη επιστημονική κρίση, φυσική παρουσία και νομική ευθύνη: η ΑΙ μπορεί να υποστηρίξει αναλύσεις, αρχεία και προβλέψεις, αλλά δεν μπορεί να υπογράψει ελέγχους, να αξιολογήσει πραγματικές συνθήκες σε εγκαταστάσεις, να πάρει ευθύνη σε περιστατικά ασφάλειας τροφίμων ούτε να αντικαταστήσει την απόφαση του ειδικού όταν υπάρχει κίνδυνος για τη δημόσια υγεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πόσο ασφαλή είναι τα αβοκάντο που εισάγονται στην Ελλάδα; Του Νίκου Γδοντέλη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Νέοι κανόνες για μέλι, χυμούς, μαρμελάδες και διατηρημένα γάλατα – Της Άννας Λεκατσά
Και σε έναν κόσμο γεμάτο διατροφικά trends, influencers και αντικρουόμενες «συμβουλές», η θέση του Χαροκοπείου είναι ξεκάθαρη: η διατροφή είναι επιστήμη! Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε ο Γεώργιος Μπόσκου, «Η τεκμηριωμένη επιστήμη είναι η απάντηση στην παραπληροφόρηση. “Scientific evidence” vs “internet statement”. Ο όρος “υγιεινό” είναι κάτι αμφίσημο: από τη μια ότι δε βλάπτει την υγεία (π.χ. τροφογενείς κίνδυνοι) από την άλλη ότι προάγει τη υγεία (π.χ. διατροφή). Αλλά σε κάθε περίπτωση πρέπει να αξιολογούν την επικινδυνότητα και να διαχωρίζουν την δυνατότητα από την πιθανότητα (possibility vs probability), τη ζημιά από το όφελος (damage over benefit), τη σχέση δόσης και απόκρισης (dose response relationship). Για να τα υπολογίζουν αυτά πρέπει να έχουν δεδομένα και να κάνουν συγκριτική ανάλυση. Και φυσικά να έχουν αξιόπιστες πηγές, από επιστημονικές βάσεις βιβλιογραφίας και όχι από αναρτήσεις σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Και αυτό που τους συμβουλεύω συχνά είναι να βλέπουν τα πράγματα διαχρονικά. Το γάλα, τα αυγά, το μέλι, το ψωμί, το ελαιόλαδο είναι τρόφιμα που ο άνθρωπος τα καταναλώνει αιώνες τώρα, δε μας φταίνε. Οι διατροφικές τάσεις πάνε και έρχονται, αλλάζουν και συμπληρώνονται. Το δε μάρκετινγκ έχει σκοπό να προάγει τις πωλήσεις, όχι την υγεία του καταναλωτή. Το μάρκετινγκ έχει σκοπό να προάγει τις πωλήσεις, όχι την υγεία του καταναλωτή».
Ένα βιώσιμο, σύγχρονο Πανεπιστήμιο
Παράλληλα με το ακαδημαϊκό του έργο, το Χαροκόπειο εξελίσσεται και ως χώρος. Ενεργειακή αναβάθμιση, αισθητήρες ποιότητας αέρα, υποδομές ΑμεΑ, ενίσχυση φοιτητικών ομάδων και δράσεις βιωσιμότητας συνθέτουν το όραμα ενός Πράσινου Πανεπιστημίου.
«Η διδασκαλία είναι αυτό που αγαπώ περισσότερο»
Κλείνοντας, ο Γεώργιος Μπόσκου δεν κρύβει τι του δίνει τη μεγαλύτερη ικανοποίηση: «Θα έλεγα και τα τρία — έρευνα, διδασκαλία, κοινωνική επίδραση. Αλλά η διδασκαλία είναι αυτό που αγαπώ περισσότερο». Και ίσως αυτό ακριβώς είναι το στοιχείο που κάνει τη διαφορά: ένα Πανεπιστήμιο όπου η Ασφάλεια Τροφίμων δεν διδάσκεται απλώς, αλλά μεταδίδεται ως κουλτούρα ευθύνης και επιστημονικής ακεραιότητας.
Φωτογραφίες: cibum.gr
