Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα απόφαση για τον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις διαχειρίζονται τις αξιολογήσεις των πελατών τους έλαβε η Επιτροπή Διαφημίσεων του τουρκικού υπουργείου Εμπορίου. Εταιρεία τιμωρήθηκε με διοικητικό πρόστιμο 2.167.412 τουρκικών λιρών, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 39.000 ευρώ, επειδή δεν δημοσίευσε αξιολόγηση καταναλωτή στην ιστοσελίδα της, επικαλούμενη γενικά ότι το περιεχόμενό της δεν συμμορφωνόταν με τους κανόνες της.
Η υπόθεση εντάσσεται σε μια ευρύτερη δέσμη αποφάσεων της τουρκικής Επιτροπής Διαφημίσεων για παραπλανητικές διαφημίσεις και αθέμιτες εμπορικές πρακτικές. Στη συνεδρίαση της 13ης Αυγούστου 2026 εξετάστηκαν 105 υποθέσεις και στις 87 που κρίθηκαν ότι παραβίαζαν την ισχύουσα νομοθεσία επιβλήθηκαν συνολικά πρόστιμα ύψους 32,683 εκατ. τουρκικών λιρών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Algida – Παγωτό Cornetto: Καταγγελία ότι σε μερικές χώρες χρησιμοποιεί περισσότερες χρωστικές και φοινικέλαιο – Τι ισχύει στην Ελλάδα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κομμάτια γυαλιών σε παγωτά ξυλάκι – Ανακαλούνται 5 γεύσεις
Γιατί επιβλήθηκε το πρόστιμο
Στην περίπτωση που ξεχωρίζει, καταναλωτής είχε υποβάλει αξιολόγηση για προϊόν που είχε αγοράσει. Η εταιρεία αποφάσισε να μην τη δημοσιεύσει στην ιστοσελίδα της, υποστηρίζοντας γενικά ότι το σχόλιο δεν ήταν συμβατό με τους κανόνες που είχε θέσει. Ωστόσο, σύμφωνα με την απόφαση της τουρκικής Επιτροπής Διαφημίσεων, η εταιρεία δεν παρείχε συγκεκριμένη και τεκμηριωμένη αιτιολογία για την απόρριψη της αξιολόγησης.
Το στοιχείο που βάρυνε ιδιαίτερα στην απόφαση ήταν ότι, σύμφωνα με την Αρχή, υπήρχε δυνατότητα να δημοσιευθεί η αξιολόγηση χωρίς καμία αλλαγή στο περιεχόμενό της, αλλά κάτω από διαφορετική κατηγορία αξιολόγησης. Αντί γι’ αυτό, η ευθύνη μεταφέρθηκε στον ίδιο τον καταναλωτή και το σχόλιό του απορρίφθηκε. Η πρακτική αυτή κρίθηκε αθέμιτη εμπορική πρακτική και για τον λόγο αυτό επιβλήθηκε στην εταιρεία το διοικητικό πρόστιμο.
Νέοι κανόνες για τις αξιολογήσεις καταναλωτών
Η απόφαση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς στην Τουρκία τέθηκαν από την 1η Αυγούστου 2026 σε εφαρμογή νέες ρυθμίσεις για τις καταναλωτικές αξιολογήσεις στο διαδίκτυο.
Οι αλλαγές στο κανονιστικό πλαίσιο προβλέπουν, μεταξύ άλλων, κανόνες σχετικά με την επαλήθευση των αξιολογήσεων και τον τρόπο με τον οποίο αυτές πρέπει να παρουσιάζονται στους καταναλωτές. Το τουρκικό υπουργείο Εμπορίου έχει επισημάνει ότι, όταν οι αξιολογήσεις δημοσιεύονται σε διαφορετικές κατηγορίες, όπως για το προϊόν, την υπηρεσία, την παράδοση ή τον πωλητή, πρέπει να παρουσιάζονται με τρόπο σαφή, κατανοητό, διακριτό και εύκολα προσβάσιμο στον καταναλωτή. Στόχος των νέων κανόνων είναι να περιοριστούν πρακτικές που μπορούν να επηρεάσουν τεχνητά την εικόνα ενός προϊόντος ή μιας επιχείρησης στο διαδίκτυο και να διασφαλιστεί μεγαλύτερη διαφάνεια στις πληροφορίες που βλέπει ο καταναλωτής πριν πραγματοποιήσει μια αγορά.
Τι ισχύει σε ΕΕ και Ελλάδα
Στην Ελλάδα και γενικότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχει πλέον σαφές πλαίσιο για τις διαδικτυακές αξιολογήσεις. Η ελληνική νομοθεσία έχει ενσωματώσει τους σχετικούς ευρωπαϊκούς κανόνες, οι οποίοι αποσκοπούν κυρίως στην αποτροπή της παραπλάνησης των καταναλωτών μέσω ψευδών ή χειραγωγημένων κριτικών.
Η Οδηγία 2019/2161 προβλέπει ότι αποτελεί αθέμιτη εμπορική πρακτική η παρουσίαση αξιολογήσεων ως προερχόμενων από καταναλωτές που έχουν πράγματι αγοράσει ή χρησιμοποιήσει ένα προϊόν, όταν η επιχείρηση δεν έχει λάβει εύλογα και αναλογικά μέτρα για να το ελέγξει. Απαγορεύεται επίσης η υποβολή ή ανάθεση ψευδών αξιολογήσεων ή θετικών κριτικών, καθώς και η χειραγώγησή τους με σκοπό την προώθηση προϊόντων. Στις πρακτικές που εξετάζει το ευρωπαϊκό πλαίσιο περιλαμβάνεται και η επιλεκτική δημοσίευση αξιολογήσεων, για παράδειγμα η δημοσίευση θετικών κριτικών και η απόκρυψη αρνητικών.
Μπορεί μια ελληνική εταιρεία να μην δημοσιεύσει μια κριτική;
Ναι, δεν υπάρχει γενικός κανόνας που να υποχρεώνει μια επιχείρηση να δημοσιεύει κάθε κριτική που υποβάλλεται στην ιστοσελίδα της. Μια επιχείρηση μπορεί να εφαρμόζει κανόνες για το περιεχόμενο των αξιολογήσεων, για παράδειγμα να αποκλείει σχόλια που είναι υβριστικά, παράνομα, άσχετα με το προϊόν ή περιέχουν διαφημιστικό περιεχόμενο. Ωστόσο, οι κανόνες αυτοί δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται κατά τρόπο που χειραγωγεί την εικόνα που σχηματίζουν οι καταναλωτές για ένα προϊόν ή μια επιχείρηση. Ιδιαίτερα προβληματική θα ήταν, για παράδειγμα, μια πρακτική κατά την οποία δημοσιεύονται συστηματικά οι θετικές αξιολογήσεις, ενώ απορρίπτονται ή αποκρύπτονται οι αρνητικές, με αποτέλεσμα να δημιουργείται μια τεχνητά θετική εικόνα.
Παράλληλα, όταν μια επιχείρηση παρέχει πρόσβαση σε αξιολογήσεις καταναλωτών, οφείλει να ενημερώνει εάν και με ποιον τρόπο διασφαλίζει ότι οι αξιολογήσεις προέρχονται πράγματι από καταναλωτές που έχουν αγοράσει ή χρησιμοποιήσει το προϊόν.
Στην Ελλάδα, οι σχετικές ευρωπαϊκές διατάξεις ενσωματώθηκαν με τον ν. 4933/2022. Ειδικότερα, το άρθρο 8 του νόμου, με το οποίο τροποποιήθηκε το άρθρο 9στ του ν. 2251/1994, χαρακτηρίζει αθέμιτη εμπορική πρακτική, μεταξύ άλλων, την υποβολή ή ανάθεση ψευδών αξιολογήσεων ή θετικών κριτικών καταναλωτών, καθώς και τη διαστρέβλωση αξιολογήσεων ή θετικών κριτικών με σκοπό την προώθηση προϊόντων.
Επομένως, η ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν επιβάλλει γενική υποχρέωση δημοσίευσης κάθε κριτικής. Θέτει όμως όρια στον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις συλλέγουν, παρουσιάζουν και διαχειρίζονται τις αξιολογήσεις, ώστε να μην παραπλανούν τους καταναλωτές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ανάκληση συσκευής Lenovo λόγω παρουσίας μολύβδου 720 φορές πάνω από το όριο – Ευρωπαϊκή ειδοποίηση και παραπομπή της υπόθεσης στον εισαγγελέα
- Lidl Fi: Ανάκληση αυγών λόγω κινδύνου σαλμονέλας – Εντοπίστηκε το βακτήριο σε συμβεβλημένο παραγωγό
- Ένας θάνατος και πάνω από 200 κρούσματα σαλμονέλας – Στο μικροσκόπιο τα εισαγόμενα αυγά
- METRO – My market: Πρόστιμο 1.000 ευρώ γιατί χρέωνε τα αυγά ακριβότερα στο ταμείο από την τιμή στο ράφι
- Σπανάκι, μανιτάρια και ψωμί: Νέα στοιχεία για την έκθεση σε κάδμιο – Αξιολόγηση του BfR στο Food Risk Assess Europe
- Λιστέρια σε τυροκαυτερή λόγω προβλήματος στην ψυκτική αλυσίδα
- Τρία πράγματα που προσέχουμε στα 50 για να καθυστερήσουμε την άνοια έως και για 13 χρόνια – Mελέτη σε πάνω από 12.400 ενήλικες
- Γυαλί μέσα σε ψωμί: 7χρονη το έβγαλε από το στόμα της ενώ έτρωγε τοστ (φωτογραφία)
- Μακαρόνια με κιμά: Το ψιλοκομμένο ντοματάκι σε κονσέρβα ή η passata κάνει την καλύτερη σάλτσα;
