Κυψέλες και κοπάδια… μόνο στις δηλώσεις – Προσωρινό «πάγωμα» νέων δράσεων βιολογικής παραγωγής στο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2021-2027
Σοβαρά ευρήματα μη συμμόρφωσης αποκάλυψαν οι προενταξιακοί επιτόπιοι έλεγχοι που διενεργήθηκαν σε παραγωγούς οι οποίοι είχαν υποβάλει αίτηση ένταξης στις δράσεις βιολογικής μελισσοκομίας και βιολογικής κτηνοτροφίας, οδηγώντας τελικά στην ακύρωση των συγκεκριμένων προγραμμάτων συνολικού ύψους 134 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με τα στοιχεία των ελέγχων, στο 35% των περιπτώσεων διαπιστώθηκαν ευρήματα μη συμμόρφωσης, ενώ το 20,5% των παραγωγών αποχώρησε οικειοθελώς μετά την ανακοίνωση των ελέγχων. Συνολικά, ποσοστό 55,5% είτε αποχώρησε είτε παρουσίασε παρατυπίες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τέλος οι πωλήσεις προϊόντων κάνναβης από περίπτερα και μίνι μάρκετ
Ειδικότερα, στη βιολογική μελισσοκομία το 27% των ελέγχων εμφάνισε ευρήματα και το 16% των παραγωγών αποχώρησε οικειοθελώς, με το συνολικό ποσοστό προβληματικών περιπτώσεων να φτάνει το 43%. Κατά τους επιτόπιους ελέγχους στη μελισσοκομία καταγράφηκαν χαρακτηριστικές περιπτώσεις μεγάλων αποκλίσεων μεταξύ δηλωθέντων και πραγματικών στοιχείων. Σε μία περίπτωση είχαν δηλωθεί 205 κυψέλες ή παραφυάδες και εντοπίστηκαν μόλις 34, ενώ αλλού από 130 δηλωμένες βρέθηκαν μόνο 3. Σε άλλη περίπτωση, 111 δηλωμένες κυψέλες εντοπίστηκαν κενές, ενώ σε διαφορετικό έλεγχο από 130 δηλωμένες βρέθηκαν 30.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Παιδικά αντηλιακά: Ύποπτα φίλτρα, συντηρητικά και ερεθιστικές ουσίες σε 6 από τα 11 γνωστά προϊόντα της αγοράς που εξετάστηκαν
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γαλακτοκομικά: Τι θα συμβεί στο σώμα σου αν σταματήσεις να τα καταναλώνεις – Οφέλη και κρυφοί κίνδυνοι
Στη βιολογική κτηνοτροφία τα ευρήματα ήταν ακόμη πιο εκτεταμένα, καθώς το 44% των ελεγχόμενων περιπτώσεων παρουσίασε μη συμμορφώσεις και το 25% των παραγωγών αποχώρησε πριν την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Συνολικά, το 69% των περιπτώσεων είτε αποχώρησε είτε εντοπίστηκε με παρατυπίες. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε έλεγχο όπου είχαν δηλωθεί 446 αίγες εντοπίστηκαν 164, ενώ σε άλλη περίπτωση από 22 δηλωμένα βοοειδή βρέθηκαν 9. Σε τρίτη περίπτωση είχαν δηλωθεί 88 βοοειδή και καταγράφηκαν 49.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Είναι οι γλυκοπατάτες πιο υγιεινές από τις «κλασικές» πατάτες;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | FAO: Φόβοι για υπολείμματα φυτοφαρμάκων, φυσικών τοξινών και αλλεργιογόνων στο ανακυκλωμένο πλαστικό των συσκευασιών τροφίμων
Παράλληλα, ο ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ προχώρησε σε ελέγχους και των 16 εγκεκριμένων Οργανισμών Ελέγχου και Πιστοποίησης βιολογικής παραγωγής. Από τους ελέγχους προέκυψαν αναστολές λειτουργίας και χρηματικά πρόστιμα. Συγκεκριμένα, επιβλήθηκαν οκτώ πρόστιμα σε έξι φορείς πιστοποίησης, ενώ σε τρεις φορείς αποφασίστηκε εξάμηνη αναστολή έγκρισης. Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλούν και τα στοιχεία σχετικά με την ένταση των υποχρεωτικών ελέγχων από πιστοποιημένους ελεγκτές. Σε ορισμένες περιπτώσεις καταγράφηκε εξαιρετικά μεγάλος αριθμός επιτόπιων ελέγχων από τον ίδιο ελεγκτή μέσα σε λίγες ημέρες, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για την ποιότητα και την αξιοπιστία των διαδικασιών. Υπενθυμίζεται ότι τον Αύγουστο του 2025 το Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης είχε προχωρήσει επίσης σε αναστολή διαπίστευσης δύο φορέων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ψάρι: Πώς θα αναγνωρίσετε αν είναι φρέσκο σε 5 βήματα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συσκευή δοκιμής για μπαταρίες (!) δίνει «δακτυλικό αποτύπωμα» στον καφέ και αποκαλύπτει τα μυστικά της γεύσης του
Με βάση τα ευρήματα, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ανακοίνωσε την ακύρωση των δράσεων βιολογικής μελισσοκομίας και κτηνοτροφίας, το προσωρινό «πάγωμα» νέων δράσεων βιολογικής παραγωγής στο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2021-2027, καθώς και την αναδιάρθρωση του θεσμικού πλαισίου και του συστήματος ελέγχων. Παράλληλα, αναστέλλεται η έγκριση νέων φορέων πιστοποίησης μέχρι την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων. Το ΥΠΑΑΤ έχει ήδη ενημερώσει τη Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και βρίσκεται σε συνεχή συνεργασία με την DG AGRI για τις επόμενες ενέργειες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί το 90% των ανθρώπων γεννιούνται δεξιόχειρες;
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε πρόσφατα ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, ο αριθμός των βιολογικών παραγωγών στην Ελλάδα αυξήθηκε σημαντικά τα τελευταία χρόνια, φτάνοντας από 34.000 το 2020 σε 119.000 το 2024, σημειώνοντας αύξηση 250%. Την περίοδο 2017-2024 καταβλήθηκαν ενισχύσεις ύψους 1,265 δισ. ευρώ για την εφαρμογή πρακτικών βιολογικής παραγωγής.
Ιδιαίτερα αυξημένο ήταν και το ενδιαφέρον για τις νέες δράσεις βιολογικής παραγωγής, με τις αιτήσεις να υπερβαίνουν κατά πολύ τους διαθέσιμους πόρους. Στη βιολογική γεωργία, για προϋπολογισμό 172 εκατ. ευρώ, κατατέθηκαν αιτήσεις ύψους 398 εκατ. ευρώ, δηλαδή υπερκάλυψη 231%. Στη βιολογική μελισσοκομία, ο προϋπολογισμός των 19 εκατ. ευρώ συνοδεύτηκε από αιτήσεις 166 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας υπερκάλυψη 874%, ενώ στη βιολογική κτηνοτροφία οι αιτήσεις έφτασαν τα 136 εκατ. ευρώ έναντι διαθέσιμων πόρων 115 εκατ. ευρώ.
Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποιήθηκαν, για πρώτη φορά, προενταξιακοί επιτόπιοι έλεγχοι σε 737 παραγωγούς, εκ των οποίων 380 αφορούσαν τη μελισσοκομία και 357 την κτηνοτροφία.
Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και πρόεδρος της Task Force για τη βιολογική παραγωγή, Σπύρος Πρωτοψάλτης, «η βιολογική παραγωγή αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για την ελληνική γεωργία, με βασική προϋπόθεση όμως να είναι ουσιαστικά και όχι μόνο τυπικά βιολογική». Τόνισε ακόμη ότι τα αποτελέσματα των ελέγχων κρίνονται ιδιαίτερα ανησυχητικά και δεν μπορούν να αγνοηθούν.
Όπως υπογράμμισε ο Σπύρος Πρωτοψάλτης, στόχος των παρεμβάσεων δεν είναι η συλλογική απαξίωση του κλάδου, αλλά η προστασία των παραγωγών που λειτουργούν νόμιμα και επενδύουν ουσιαστικά στη βιολογική παραγωγή. Παράλληλα, προανήγγειλε αυστηρότερες κυρώσεις, ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας και αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων, ώστε να διασφαλιστεί η αξιοπιστία του τομέα και η επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων για τα βιολογικά προϊόντα.
