Ιός Δυτικού Νείλου: Ο ιός πλήττει και τα ζώα, 9 εστίες σε ιπποειδή στην Ελλάδα

Ο ιός του Δυτικού Νείλου βρίσκεται σε κυκλοφορία και στον ζωικό πληθυσμό της Ελλάδας, με τις αρμόδιες αρχές να έχουν καταγράψει μέχρι στιγμής εννέα εστίες σε ιπποειδή μέσα στο 2026. Ο αριθμός είναι ήδη υψηλότερος από τις πέντε εστίες που είχαν καταγραφεί το 2025 και τις τρεις του 2024, ενώ η γεωγραφική κατανομή των περιστατικών δεν περιορίζεται σε μία συγκεκριμένη περιοχή. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι ο ιός κυκλοφορεί ενεργά στο περιβάλλον και αποτελεί πλέον ζήτημα που αφορά ταυτόχρονα τη δημόσια υγεία, την κτηνιατρική επιτήρηση και την προστασία των ζώων. ​Η φετινή καταγραφή είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτη αν συγκριθεί με τα προηγούμενα χρόνια. Στα ιπποειδή είχαν καταγραφεί 8 εστίες το 2022, μία το 2023, τρεις το 2024 και πέντε το 2025, ενώ το 2026 ο αριθμός έχει ήδη φτάσει στις εννέα. Οι αρμόδιες υπηρεσίες επισημαίνουν ότι η γεωγραφική διασπορά των περιστατικών αντανακλά σε μεγάλο βαθμό τη χωρική και χρονική κυκλοφορία του ιού στους πληθυσμούς των κουνουπιών και των άγριων πτηνών.

​

Ο κύκλος του ιού περνά από τα κουνούπια και τα πτηνά

Ο Πυρετός του Δυτικού Νείλου είναι νόσημα που αφορά τόσο τον άνθρωπο όσο και τα ζώα. Τα άγρια πτηνά αποτελούν τη βασική δεξαμενή του ιού στη φύση, ενώ τα κουνούπια, κυρίως είδη του γένους Culex, μεταφέρουν τον ιό από μολυσμένα πτηνά σε άλλα ζώα και ανθρώπους. Τα ιπποειδή και οι άνθρωποι θεωρούνται αδιέξοδοι ξενιστές, καθώς δεν έχουν συνήθως αρκετό ιικό φορτίο στο αίμα τους ώστε να συνεχίσουν τον κύκλο μετάδοσης μέσω των κουνουπιών. ​

Αυτό σημαίνει ότι ένα περιστατικό σε άλογο δεν αποτελεί ένδειξη ότι το ζώο μετέδωσε τον ιό στον άνθρωπο. Αντίθετα, αποτελεί ένδειξη ότι στην περιοχή υπάρχουν οι περιβαλλοντικές συνθήκες και οι πληθυσμοί κουνουπιών που επιτρέπουν στον ιό να κυκλοφορεί. Για τον λόγο αυτό η παρουσία του σε ιπποειδή μπορεί να λειτουργήσει ως σημαντικός δείκτης για την ενεργή κυκλοφορία του ιού σε μια περιοχή και να ενισχύσει την ανάγκη για επιτήρηση και μέτρα προστασίας. ​

Τα άλογα μπορεί να εμφανίσουν σοβαρά νευρολογικά συμπτώματα

Στα ιπποειδή η λοίμωξη από τον ιό είναι συχνά ασυμπτωματική, όμως σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή νευρολογική νόσο. Τα συμπτώματα που πρέπει να κινητοποιούν τους ιδιοκτήτες και τους κτηνιάτρους περιλαμβάνουν κατάπτωση, ανορεξία, αταξία, παραπάτημα, μυϊκούς τρόμους, αδυναμία των οπίσθιων άκρων, παράλυση και σπασμούς. Σε βαριές περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν κατάκλιση, κώμα και θάνατος. ​ Η αυξημένη επιτήρηση των ιπποειδών έχει επομένως πρακτική σημασία. Ένα άλογο με πυρετό ή νευρολογικά και κινητικά συμπτώματα θεωρείται ύποπτο για λοίμωξη, με τις αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες να μπορούν να προχωρήσουν σε κλινική διερεύνηση και εργαστηριακό έλεγχο. Η παρακολούθηση των ζώων λειτουργεί παράλληλα με την επιτήρηση των ανθρώπινων κρουσμάτων και των πληθυσμών κουνουπιών.

Η φετινή εικόνα έχει ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή οι εννέα εστίες στα ιπποειδή καταγράφονται την ίδια περίοδο που ο ΕΟΔΥ έχει ήδη ανακοινώσει 232 ανθρώπινα κρούσματα και 19 θανάτους στην Ελλάδα. Από τα ανθρώπινα περιστατικά, 165 εμφάνισαν εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, όπως εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα ή μηνιγγοεγκεφαλίτιδα. Η ταυτόχρονη παρουσία του ιού στους ανθρώπους και στα ζώα δεν σημαίνει άμεση μετάδοση από το ένα είδος στο άλλο, αλλά αποτυπώνει έναν ενεργό κύκλο μετάδοσης που συνδέει τα κουνούπια, τα άγρια πτηνά και τους ξενιστές που προσβάλλονται από το τσίμπημά τους. ​ Για τα ιπποειδή, η προστασία βασίζεται κυρίως στη μείωση της έκθεσης στα κουνούπια. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων συστήνει μέτρα όπως η χρήση κατάλληλων εντομοαπωθητικών, η τοποθέτηση σητών στους χώρους σταβλισμού και ο περιορισμός, όπου είναι δυνατό, της έκθεσης των ζώων σε εξωτερικούς χώρους κατά τις ώρες μεγαλύτερης δραστηριότητας των κουνουπιών. Παράλληλα, η απομάκρυνση στάσιμων νερών περιορίζει τα σημεία στα οποία μπορούν να αναπαραχθούν τα κουνούπια. ​

Πηγές

• ΥΠ.Α.Α.Τ.– ΤΜΗΜΑ ΛΟΙΜΩΔΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΣΙΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ: ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΥΡΕΤΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ – Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας
• Πυρετός του Δυτικού Νείλου – Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

• Ακρυλαμίδιο σε παιδικά σνακ: Τι βρήκε έλεγχος σε 21 δημοφιλή προϊόντα
• Ποια ώρα πρέπει να κοιμάστε για να έχετε περισσότερη ενέργεια
• Δεν είναι τυχαίο: Γιατί οι Ευρωπαίοι αποφεύγουν να τρώνε έντομα εδώ και 9.000 χρόνια
• Γαστρεντερολόγοι προειδοποιούν: 4 συνήθειες που μπορεί να βλάπτουν το έντερο
• Καρκίνος του μαστού: Nέα μελέτη αμφισβητεί τον τρόπο με τον οποίο χωρίζονται οι όγκοι
• Η EFSA εντοπίζει νέους κινδύνους για την υγεία από τα επιβραδυντικά φλόγας σε τρόφιμα και σε συσκευασίες