Ο όρος «φυτική διατροφή» χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο, χωρίς όμως να σημαίνει το ίδιο πράγμα για όλους. Για κάποιους καταναλωτές περιγράφει μια διατροφή που αποκλείει πλήρως τα ζωικά προϊόντα, ενώ για άλλους αφορά απλώς ένα διατροφικό πρότυπο στο οποίο κυριαρχούν τα λαχανικά, τα φρούτα, τα όσπρια και τα δημητριακά, χωρίς να αποκλείονται το κρέας, τα αυγά ή τα γαλακτοκομικά. Νέα έρευνα σε Αμερικανούς καταναλωτές ανέδειξε ακριβώς αυτή τη μεγάλη απόσταση στις αντιλήψεις γύρω από έναν όρο που χρησιμοποιείται πλέον ευρέως τόσο στη διατροφή όσο και στην αγορά τροφίμων.
Τι εννοούν οι καταναλωτές όταν λένε «φυτική διατροφή»
Η έννοια της φυτικής διατροφής βρίσκεται κάπου ανάμεσα σε ένα διατροφικό πρότυπο που δίνει έμφαση στα φυτικά τρόφιμα και σε αυστηρότερες μορφές διατροφής, όπως η χορτοφαγία και η vegan διατροφή. Αυτή ακριβώς η ευρύτητα του όρου δημιουργεί το πρόβλημα. Ένας άνθρωπος μπορεί να θεωρεί ότι ακολουθεί φυτική διατροφή επειδή έχει μειώσει σημαντικά το κρέας και καταναλώνει περισσότερα όσπρια και λαχανικά, ενώ ένας άλλος μπορεί να θεωρεί απαραίτητη την πλήρη αποχή από όλα τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης. Η νέα μελέτη εξέτασε πώς αντιλαμβάνονται οι ίδιοι οι καταναλωτές τον όρο και διαπίστωσε ότι οι αντιλήψεις διαφέρουν σημαντικά. Αυτό σημαίνει ότι όταν ένας καταναλωτής δηλώνει πως ακολουθεί φυτική διατροφή, η συγκεκριμένη απάντηση δεν αρκεί για να γνωρίζει κανείς τι πραγματικά τρώει. Το διατροφικό του πρότυπο μπορεί να περιλαμβάνει από σχεδόν αποκλειστικά φυτικά τρόφιμα έως μια συμβατική διατροφή στην οποία απλώς έχουν αυξηθεί τα φυτικά τρόφιμα.
Η διάκριση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία και για την έρευνα γύρω από τη διατροφή και την υγεία. Όταν διαφορετικές μελέτες χρησιμοποιούν τον όρο «φυτική διατροφή», αλλά οι συμμετέχοντες ακολουθούν διαφορετικά διατροφικά πρότυπα, οι συγκρίσεις των αποτελεσμάτων γίνονται δυσκολότερες. Το ίδιο πρόβλημα μπορεί να εμφανιστεί και όταν οι καταναλωτές λαμβάνουν γενικές διατροφικές συμβουλές χωρίς να διευκρινίζεται ποια τρόφιμα θα πρέπει να αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της διατροφής τους.
Δεν είναι όλα τα «φυτικά» τρόφιμα ίδια
Η ασάφεια γίνεται ακόμη πιο σημαντική όταν ο όρος «φυτικό» χρησιμοποιείται για την περιγραφή προϊόντων. Ένα τρόφιμο μπορεί να μην περιέχει συστατικά ζωικής προέλευσης, αλλά αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι είναι και διατροφικά ποιοτικό. Στην αγορά υπάρχουν πλέον πολλές φυτικές εναλλακτικές για κρέας, γαλακτοκομικά και άλλα τρόφιμα, με σημαντικές διαφορές στην περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη, φυτικές ίνες, αλάτι, κορεσμένα λιπαρά και πρόσθετα σάκχαρα. Από διατροφικής άποψης, επομένως, έχει μεγαλύτερη σημασία ποια τρόφιμα αποτελούν τον πυρήνα της διατροφής παρά η ίδια η ονομασία που χρησιμοποιείται. Μια φυτική διατροφή πλούσια σε όσπρια, λαχανικά, φρούτα, ξηρούς καρπούς, σπόρους και δημητριακά ολικής άλεσης είναι πολύ διαφορετική από μια διατροφή που βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε υπερεπεξεργασμένα φυτικά προϊόντα.
Αυτό είναι ένα από τα σημεία που καθιστούν την έρευνα σημαντική και για την αγορά τροφίμων. Η αυξανόμενη ζήτηση για φυτικές επιλογές έχει οδηγήσει σε μεγάλη ανάπτυξη νέων προϊόντων, όμως η ένδειξη ότι ένα προϊόν είναι φυτικό δεν παρέχει από μόνη της πληροφορίες για τη συνολική διατροφική του αξία. Ο καταναλωτής χρειάζεται να εξετάζει τη σύνθεση και τη διατροφική δήλωση του προϊόντος, αντί να θεωρεί ότι η φυτική προέλευση αποτελεί αυτόματα ένδειξη καλύτερης επιλογής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ακρυλαμίδιο σε παιδικά σνακ: Τι βρήκε έλεγχος σε 21 δημοφιλή προϊόντα
- Ποια ώρα πρέπει να κοιμάστε για να έχετε περισσότερη ενέργεια
- Δεν είναι τυχαίο: Γιατί οι Ευρωπαίοι αποφεύγουν να τρώνε έντομα εδώ και 9.000 χρόνια
- Γαστρεντερολόγοι προειδοποιούν: 4 συνήθειες που μπορεί να βλάπτουν το έντερο
- Καρκίνος του μαστού: Nέα μελέτη αμφισβητεί τον τρόπο με τον οποίο χωρίζονται οι όγκοι
- Η EFSA εντοπίζει νέους κινδύνους για την υγεία από τα επιβραδυντικά φλόγας σε τρόφιμα και σε συσκευασίες
