Η απαίτηση υψηλότερης τιμής από την αναγραφόμενη στο ράφι εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις συχνότερες παραβάσεις που καταγράφονται κατά τους ελέγχους των εμπορικών αρχών στην ελληνική αγορά. Το νεότερο περιστατικό αφορά την εταιρεία «Ελληνικές Υπεραγορές ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Α.Ε.Ε.», στην οποία επιβλήθηκε διοικητικό πρόστιμο για διαφορά μεταξύ της αναγραφόμενης και της χρεωθείσας τιμής προϊόντος σε κατάστημα του Πειραιά.
Με την υπ’ αριθ. 929079/14-07-2026 απόφαση του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Ανάπτυξης των Περιφερειακών Ενοτήτων Πειραιά και Νήσων επιβλήθηκε πρόστιμο ύψους 1.000 ευρώ στην εταιρεία, έπειτα από έλεγχο που πραγματοποιήθηκε στις 6 Ιουλίου 2026 στο υποκατάστημα επί των οδών Φλέσσα και Χατζηκυριακού 24 στον Πειραιά. Οι ελεγκτές διαπίστωσαν ότι για ένα προϊόν ζητήθηκε από τον καταναλωτή υψηλότερη τιμή από εκείνη που αναγραφόταν στην ενδεικτική πινακίδα του ραφιού, γεγονός που συνιστά παράβαση της παραγράφου 9 του άρθρου 2Β των Κανόνων ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ.
Οι Κανόνες Διακίνησης και Εμπορίας Προϊόντων και Παροχής Υπηρεσιών (ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ.), οι οποίοι εφαρμόζονται στο λιανικό εμπόριο, προβλέπουν ότι η τιμή που αναγράφεται στο σημείο πώλησης αποτελεί τη δεσμευτική τιμή για τον καταναλωτή. Η απαίτηση καταβολής μεγαλύτερου ποσού κατά την ολοκλήρωση της αγοράς απαγορεύεται, καθώς επηρεάζει την οικονομική συμπεριφορά του καταναλωτή και αναιρεί τη δυνατότητά του να λαμβάνει τεκμηριωμένες αποφάσεις κατά την επιλογή προϊόντων.
Το συγκεκριμένο περιστατικό δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση. Τα τελευταία χρόνια έχουν δημοσιοποιηθεί επανειλημμένες αποφάσεις επιβολής διοικητικών προστίμων σε καταστήματα της ίδιας αλυσίδας για αντίστοιχες παραβάσεις. Κατά το 2026 έχουν ήδη ανακοινωθεί πρόστιμα για καταστήματα της αλυσίδας ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ στη Νέα Σμύρνη και στον Πειραιά μεταξύ άλλων, ενώ κατά το 2025 αντίστοιχες κυρώσεις επιβλήθηκαν σε καταστήματα στα Σπάτα, στο Μαρούσι, στη Βάρη, στη Νέα Σμύρνη, στη Σύρο και στο Ηράκλειο. Ανάλογες παραβάσεις είχαν διαπιστωθεί και το 2024 σε κατάστημα της αλυσίδας στα Καμίνια. Οι σχετικές αποφάσεις αφορούν διαφορετικά καταστήματα και διαφορετικούς χρόνους ελέγχου, με κοινό στοιχείο την απαίτηση υψηλότερης τιμής από εκείνη που εμφανιζόταν στο ράφι.
Το πρόβλημα των αποκλίσεων μεταξύ της τιμής στο ράφι και της τιμής στο ταμείο έχει απασχολήσει επί σειρά ετών τη διεθνή επιστημονική βιβλιογραφία. Έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες, στον Καναδά, στην Ολλανδία και στη Νέα Ζηλανδία έχουν καταγράψει ότι τα σφάλματα τιμολόγησης εμφανίζονται τόσο σε βάρος των καταναλωτών όσο και των επιχειρήσεων, με σημαντικό ποσοστό να αφορά υψηλότερη τελική χρέωση από την αναγραφόμενη τιμή. Οι ερευνητές αποδίδουν το φαινόμενο σε καθυστερήσεις ενημέρωσης των συστημάτων τιμολόγησης, σε αστοχίες κατά την εφαρμογή προσφορών, σε ανθρώπινα λάθη κατά την αντικατάσταση ετικετών και σε ελλιπή συγχρονισμό μεταξύ των πληροφοριακών συστημάτων και των σημείων πώλησης.
Στη βιβλιογραφία χρησιμοποιείται επίσης ο όρος «scatter damage» για να περιγράψει τη σωρευτική οικονομική επιβάρυνση που προκαλείται όταν ένας μεγάλος αριθμός καταναλωτών υφίσταται μικρές χρηματικές απώλειες, οι οποίες μεμονωμένα δύσκολα οδηγούν σε καταγγελία ή δικαστική διεκδίκηση. Παρότι κάθε επιμέρους διαφορά τιμής μπορεί να είναι περιορισμένη, η συνολική οικονομική επίπτωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν επαναλαμβάνεται σε μεγάλο αριθμό συναλλαγών.
Η συνεχής αναβάθμιση των πληροφοριακών συστημάτων του λιανεμπορίου έχει οδηγήσει πολλές αλυσίδες στην εγκατάσταση ηλεκτρονικών ετικετών ραφιού (Electronic Shelf Labels – ESL), οι οποίες ενημερώνονται αυτόματα από το κεντρικό σύστημα τιμολόγησης. Η τεχνολογία αυτή μειώνει σημαντικά τα σφάλματα που οφείλονται στη χειροκίνητη αντικατάσταση έντυπων ετικετών, περιορίζει τις χρονικές καθυστερήσεις κατά την αλλαγή τιμών και διευκολύνει τον άμεσο συγχρονισμό μεταξύ του ραφιού και του ταμείου. Ωστόσο, η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι ακόμη και σε καταστήματα με ηλεκτρονικές ετικέτες μπορούν να εμφανιστούν αποκλίσεις όταν υπάρχουν αστοχίες στη μετάδοση δεδομένων, προβλήματα λογισμικού ή ελλιπής παρακολούθηση των αλλαγών τιμολόγησης.
Η ακρίβεια της αναγραφόμενης τιμής αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διαφάνεια της αγοράς και την προστασία του καταναλωτή. Για τον λόγο αυτό οι αρμόδιες ελεγκτικές αρχές πραγματοποιούν τακτικούς ελέγχους εφαρμογής των Κανόνων ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ. και επιβάλλουν τις προβλεπόμενες διοικητικές κυρώσεις όταν διαπιστώνεται ότι η τιμή που ζητείται στο ταμείο υπερβαίνει εκείνη που αναγράφεται στο σημείο πώλησης. Οι αποφάσεις αυτές υπενθυμίζουν τη σημασία της συνεχούς εποπτείας της αγοράς και της διασφάλισης ότι οι πληροφορίες τιμολόγησης που παρέχονται στους καταναλωτές είναι ακριβείς και αξιόπιστες.
