Έντονη ανησυχία προκαλεί έκθεση της γαλλικής μη κυβερνητικής οργάνωσης Agir pour l’environnement, η οποία αναφέρει ότι εντοπίστηκαν ίχνη νεονικοτινοειδών, μιας κατηγορίας εντομοκτόνων που έχουν συνδεθεί ιδιαίτερα με την επιβάρυνση των πληθυσμών των μελισσών, σε δείγματα μελιού και σε δύο προϊόντα επάλειψης τύπου Nutella που αναλύθηκαν στη Γαλλία. Σύμφωνα με την οργάνωση, η οποία παρουσίασε τα αποτελέσματα έρευνάς της σε συνολικά δώδεκα διαφορετικά προϊόντα, ανιχνεύθηκαν οκτώ διαφορετικά νεονικοτινοειδή, μεταξύ των οποίων η δραστική ουσία ακεταμιπρίδη. Η Agir pour l’environnement υποστηρίζει ότι τα ευρήματα δείχνουν τη συνεχιζόμενη παρουσία αυτών των ουσιών στο περιβάλλον και ζητά από τις αρμόδιες αρχές τη λήψη άμεσων μέτρων, ενώ καλεί τους παραγωγούς να επανεξετάσουν τις διαδικασίες τους ώστε να διασφαλίζεται η απουσία νεονικοτινοειδών στα τελικά προϊόντα.
Τα νεονικοτινοειδή αποτελούν μια ομάδα εντομοκτόνων που χρησιμοποιούνται στη γεωργία και έχουν αποτελέσει αντικείμενο έντονης επιστημονικής και πολιτικής συζήτησης λόγω των επιπτώσεών τους στους επικονιαστές, κυρίως στις μέλισσες. Η χρήση τους στη Γαλλία έχει απαγορευτεί από το 2018, εξαιτίας των ανησυχιών για την τοξικότητά τους στους ζωντανούς οργανισμούς. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, ωστόσο, το ρυθμιστικό πλαίσιο παραμένει διαφορετικό, καθώς ορισμένες ουσίες της κατηγορίας εξακολουθούν να επιτρέπονται υπό συγκεκριμένους περιορισμούς.
Φορτωμένα φυτοφάρμακα δύο προϊόντα Nutella
Στο επίκεντρο της έκθεσης βρέθηκαν και δύο προϊόντα Nutella της Ferrero. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της ανάλυσης, η κλασική Nutella περιείχε περισσότερα από 480 νανογραμμάρια συνολικά από έξι διαφορετικά νεονικοτινοειδή, ενώ η φυτική εκδοχή της περιείχε 849 νανογραμμάρια από επτά διαφορετικές ουσίες της ίδιας κατηγορίας. Η οργάνωση αναφέρει ότι ακεταμιπρίδη και ιμιδακλοπρίδη εντοπίστηκαν στο 100% των δειγμάτων που εξετάστηκαν.
Η παρουσία ιχνών νεονικοτινοειδών στη Nutella εξηγείται κυρίως από την προέλευση και την αλυσίδα παραγωγής των πρώτων υλών της και όχι επειδή η ίδια η κρέμα περιέχει εντομοκτόνα ως συστατικό.
Η Nutella αποτελείται από διάφορα γεωργικά προϊόντα, όπως φουντούκια, κακάο, ζάχαρη, γάλα και φυτικά έλαια. Τα νεονικοτινοειδή είναι φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούνται σε καλλιέργειες και μπορούν να παραμείνουν στο περιβάλλον ή σε φυτικά προϊόντα σε επίπεδα ιχνών. Έτσι, αν κάποια από τις πρώτες ύλες προέρχεται από καλλιέργειες όπου έχουν χρησιμοποιηθεί τέτοιες ουσίες, είναι πιθανό να ανιχνευθούν υπολείμματά τους στο τελικό προϊόν. Στην περίπτωση της Nutella, οι πιθανότερες πηγές είναι:
Τα φουντούκια: Η καλλιέργεια φουντουκιών, ιδιαίτερα σε μεγάλες παραγωγικές περιοχές όπως η Τουρκία (η οποία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παραγωγούς φουντουκιών παγκοσμίως), μπορεί να περιλαμβάνει χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων. Τα υπολείμματα που βρίσκονται στους καρπούς μπορούν να περάσουν στην πρώτη ύλη που χρησιμοποιείται στη βιομηχανική επεξεργασία.
Το κακάο: Οι φυτείες κακάο σε τροπικές χώρες αντιμετωπίζουν έντονα προβλήματα από έντομα και ασθένειες και ιστορικά έχουν χρησιμοποιηθεί διάφορα φυτοφάρμακα. Τα ίχνη από αυτές τις ουσίες μπορούν να παραμείνουν στους κόκκους κακάο.
Η περιβαλλοντική «μεταφορά»: Τα νεονικοτινοειδή είναι συστηματικά εντομοκτόνα, δηλαδή απορροφώνται από τα φυτά και μπορούν να παραμένουν σε φυτικούς ιστούς. Επίσης μπορούν να μετακινηθούν μέσω εδάφους και νερού, με αποτέλεσμα να ανιχνεύονται ακόμη και σε περιοχές όπου η άμεση χρήση τους έχει περιοριστεί.
Ο κίνδυνος για την ανθρώπινη υγεία, εξαρτάται κυρίως από τις συγκεντρώσεις που βρέθηκαν, τη συχνότητα κατανάλωσης, το σωρευτικό φορτίο από όλες τις πηγές τροφής και το αν τα επίπεδα είναι κάτω ή πάνω από τα θεσμοθετημένα ανώτατα όρια υπολειμμάτων (MRLs). Το ότι μια ουσία ανιχνεύεται σε πολλά δείγματα σημαίνει ότι υπάρχει ευρεία έκθεση στον πληθυσμό. Για τα νεονικοτινοειδή υπάρχουν επιστημονικές συζητήσεις για πιθανές επιδράσεις από μακροχρόνια χαμηλή έκθεση (π.χ. ενδοκρινικές ή νευροαναπτυξιακές).
Η Ferrero απάντησε ότι η παρουσία ίχνων μιας ουσίας δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη κινδύνου για την υγεία των καταναλωτών και υπογράμμισε ότι η Nutella παράγεται σύμφωνα με αυστηρά πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας τροφίμων, ενώ συμμορφώνεται πλήρως με την ισχύουσα νομοθεσία.
Τι βρέθηκε στο μέλι
Ιδιαίτερη αναφορά στην έκθεση γίνεται στην ακεταμιπρίδη, για την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ξεκινήσει διαδικασία αυστηρότερης αντιμετώπισης των ανώτατων επιτρεπόμενων ορίων σε τρόφιμα. Παρά τις αλλαγές αυτές, η οργάνωση επισημαίνει ότι το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο για την παρουσία της ουσίας στο μέλι παραμένει στα 0,05 mg/kg, ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο η παρουσία ακεταμιπρίδης στο μέλι δεν πρέπει να ξεπερνά τα 0,3 mg/kg.
Η έρευνα αναφέρει σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάμεσα στα δείγματα μελιού που εξετάστηκαν. Τα προϊόντα μελιού που προέρχονται από μείγματα διαφορετικών χωρών εμφανίζονται ως τα περισσότερο επιβαρυμένα. Συγκεκριμένα, ένα μέλι από αγριολούλουδα, προερχόμενο από μείγμα μελιών Μολδαβίας και Βουλγαρίας και διαθέσιμο στην αγορά μέσω της αλυσίδας Leader Price, παρουσίασε συνολικά έως και 5.371 νανογραμμάρια νεονικοτινοειδών ανά κιλό. Αντίθετα, τα μέλια γαλλικής προέλευσης και ιδιαίτερα τα βιολογικά προϊόντα παρουσίασαν πολύ χαμηλότερες συγκεντρώσεις. Ένα γαλλικό βιολογικό μέλι ανάλυσης που πωλείται από την Carrefour εμφάνισε μόλις 7 νανογραμμάρια ανά κιλό, ενώ ένα δεύτερο γαλλικό βιολογικό μέλι έφτασε τα 163 νανογραμμάρια ανά κιλό. Ένα βιολογικό μέλι προερχόμενο από Βουλγαρία και Μεξικό καταγράφηκε με συγκέντρωση περίπου 1.300 νανογραμμαρίων ανά κιλό.
Η Agir pour l’environnement, πάντως, θεωρεί ότι η ανίχνευση των ουσιών αυτών σε διαφορετικά προϊόντα αποδεικνύει τη μακροχρόνια παρουσία και διασπορά των νεονικοτινοειδών στο περιβάλλον. Η οργάνωση ζητά την εφαρμογή ευρωπαϊκής moratorium για τις συγκεκριμένες δραστικές ουσίες και υποστηρίζει ότι η απαγόρευση που ισχύει στη Γαλλία θα πρέπει να επεκταθεί σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η υπόθεση αναμένεται να τροφοδοτήσει εκ νέου τη συζήτηση για τη χρήση φυτοφαρμάκων στην ευρωπαϊκή γεωργία, καθώς και για τα όρια μεταξύ της προστασίας της δημόσιας υγείας, της περιβαλλοντικής προστασίας και των αναγκών της αγροτικής παραγωγής.
Διαβάστε την έκθεση της οργάνωσης ΕΔΩ:
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Nutella: Επικίνδυνα εντομοκτόνα ανιχνεύτηκαν σε προϊόντα της μάρκας – Τι απαντά η Ferrero
- Καφές: Εντοπίστηκαν καρκινογόνες και τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες από κοκτέιλ απαγορευμένων φυτοφαρμάκων – Διεθνής έκθεση
- Κρούσματα σαλμονέλας στη Λαμία: Κοτόπουλο σε εστιατόρια ο «ένοχος» – Εντοπίστηκε ο προμηθευτής
- Μαριναρισμένα κρέατα στα σούπερ μάρκετ και τα κρεοπωλεία: Οι κρυφές προσθήκες και τα συστατικά που προβληματίζουν
- Επιδημία κυκλοσπορίασης με χιλιάδες κρούσματα: Πασίγνωστη αλυσίδα εστιατορίων στο επίκεντρο – Ετοιμάζονται ομαδικές αγωγές
- Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο όταν σταματάμε τον καφέ;
- Έτοιμη σαλάτα «δείχνουν» τα δεδομένα για τα χιλιάδες κρούσματα της επικίνδυνης λοίμωξης που προκαλεί αφυδάτωση
- Εξάπλωση της γρίπης των πτηνών σε κοπάδια γαλακτοπαραγωγών αγελάδων – Φόβοι μόλυνσης πάνω από 50% σε συγκεκριμένη περιοχή
- Φάρμακα απώλειας βάρους: Ο σοβαρός κίνδυνος όταν τα παίρνουμε σε περίοδο καύσωνα
- Τυρί σαγανάκι: Το συστατικό που θα απογειώσει τη χρυσαφένια κρούστα του
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
