Επιστημονική ανάλυση στο Food Risk Assess Europe της EFSA, εστιάζει σε ουσίες από χαρτοπετσέτες και χάρτινες συσκευασίες
Νέα αξιολόγηση για τα υλικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα, επαναφέρει στο προσκήνιο τις ανησυχίες γύρω από τις χρωματιστές χαρτοπετσέτες και τις χάρτινες συσκευασίες, αλλά ταυτόχρονα διαφοροποιεί την εικόνα του κινδύνου με βάση νεότερα επιστημονικά δεδομένα. Κατά καιρούς έχουν ανακληθεί διάφορα προϊόντα κουζίνας με επικίνδυνα PAA ενώ μελέτη από το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Επιτροπής της ΕΕ η οποία ανέλυσε τις χαρτοπετσέτες που αγοράστηκαν στην ευρωπαϊκή αγορά, διαπίστωσε ότι οι ποσότητες επικίνδυνων ουσιών PAA, που εκπλύθηκαν από ορισμένες χαρτοπετσέτες ήταν εκπληκτικά υψηλές. Για επτά χαρτοπετσέτες, η συνολική συγκέντρωση που ξεπλύθηκε ξεπέρασε το αποδεκτό επίπεδο που επιτρέπεται σε πλαστικές συσκευασίες, με πάνω από 0,01 χιλιοστόγραμμα ανά κιλό (mg/kg) τροφής. Τα υψηλότερα επίπεδα βρέθηκαν σε κόκκινες, πολύχρωμες, κίτρινες και πορτοκαλί χαρτοπετσέτες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μαζικές ανακλήσεις προϊόντων ομορφιάς – Έλλειψη ελέγχων ασφαλείας και κίνδυνος αλλεργιών, μολύνσεων και ερεθισμών (φωτογραφίες)
Η πιο πρόσφατη γνώμη εκδόθηκε από το Γερμανικό Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Αξιολόγησης Κινδύνων (BfR) και δημοσιεύτηκε στην επιστημονική έκδοση Food Risk Assess Europe της EFSA. Η αξιολόγηση εξετάζει συγκεκριμένες χημικές ουσίες που σχετίζονται με χρωστικές εκτύπωσης σε χαρτί και χαρτόνι που χρησιμοποιούνται σε τρόφιμα, όπως σακούλες αρτοποιίας και χαρτοπετσέτες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Lidl Ch: Δύο ελαιόλαδα ιδιωτικής ετικέτας στα χειρότερα της αγοράς σε φυτοφάρμακα, πλαστικοποιητές και υπολείμματα ορυκτελαίων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Έρχεται η ώρα που θα γίνονται πόλεμοι για το νερό – Ανησυχητική έκθεση της ΕΕ προειδοποιεί για «υδάτινη χρεοκοπία»
Όταν χρησιμοποιούνται τυπωμένες (χρωματιστές) χαρτοπετσέτες για το σερβίρισμα ή το τύλιγμα φαγητού, η τυπωμένη επιφάνεια μπορεί να έρχεται σε επαφή με το φαγητό, επιτρέποντας έτσι τη μεταφορά των συστατικών του μελανιού εκτύπωσης. Το ίδιο ισχύει εάν τα τρόφιμα διατηρούνται σε χάρτινες συσκευασίες για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Τα μελάνια εκτύπωσης περιλαμβάνουν χιλιάδες διαφορετικές ουσίες, σύμφωνα με την European Printing Ink Association, και ορισμένες από αυτές μπορούν να μεταναστεύσουν στο τρόφιμο, ιδιαίτερα όταν υπάρχει παρατεταμένη επαφή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δεκάδες κρούσματα σαλμονέλας στην Ευρώπη από σαλάτα – Η νέα ανακοίνωση του ECDC
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μέλι: Ανάκληση σχεδόν 1,8 τόνων -2.268 συσκευασίες- μετά από εντοπισμό C4
Μία κατηγορία ουσιών που έχει απασχολήσει ιδιαίτερα είναι οι πρωτογενείς αρωματικές αμίνες (PAA), οι οποίες χρησιμοποιούνται στην παραγωγή ορισμένων χρωστικών. Ορισμένες από αυτές έχουν χαρακτηριστεί καρκινογόνες ή δυνητικά καρκινογόνες, ενώ είναι γνωστό ότι μπορούν να περάσουν από το υλικό συσκευασίας στο τρόφιμο. Παλαιότερες αναλύσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο είχαν δείξει ότι σε ορισμένες χρωματιστές χαρτοπετσέτες τα επίπεδα τέτοιων ουσιών που μεταφέρονταν στο τρόφιμο μπορούσαν να υπερβαίνουν τα όρια που ισχύουν για άλλα υλικά, όπως τα πλαστικά. Τα υψηλότερα επίπεδα είχαν καταγραφεί σε έντονα χρώματα, κυρίως κόκκινο, πορτοκαλί και κίτρινο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα σνακ που κάνουν τα παιδιά υπερτασικά από μικρή ηλικία – Εργαστηριακό τεστ σε 30 προϊόντα που βρίσκονται στα ράφια
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 7 κόλπα που χρησιμοποιούν οι παρασκευαστές τροφίμων για να σας κάνουν να πιστεύετε ότι τα προϊόντα τους είναι υγιεινά
Η νέα αξιολόγηση του BfR επικεντρώνεται σε τέσσερις συγκεκριμένες ουσίες που συνδέονται με αζωχρωστικές: naphthol AS, NAAX, NDPA και HNS. Οι ουσίες αυτές μπορεί να προκύπτουν ως πρώτες ύλες, προσμίξεις ή προϊόντα διάσπασης των χρωστικών και είναι δυνατό να μεταφερθούν στο τρόφιμο μέσω επαφής. Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι ποσότητες που εντοπίστηκαν στα δείγματα που εξετάστηκαν είναι γενικά χαμηλές. Για τις περισσότερες από τις ουσίες αυτές, η ημερήσια πρόσληψη έως 50 μικρογραμμάρια ανά άτομο δεν θεωρείται ότι ενέχει κίνδυνο για την υγεία, ενώ για την ουσία HNS το αντίστοιχο επίπεδο φτάνει τα 360 μικρογραμμάρια ημερησίως.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σε ποιες τροφές βρίσκονται οι δευτερογενείς φυτικές ενώσεις που προστατεύουν από κίνδυνο, καρδιακές παθήσεις και πρόωρη γήρανση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται σοκολατάκια από δυο διαφορετικές μάρκες λόγω σοβαρού κινδύνου
Η ανάλυση έδειξε ότι οι ουσίες ανιχνεύθηκαν σε περίπου τα μισά από τα δείγματα, με μεγαλύτερη παρουσία σε χαρτιά συσκευασίας αρτοποιίας. Αντίθετα, σε χαρτοπετσέτες και άλλα προϊόντα όπως καλαμάκια και θήκες για μάφιν, τα επίπεδα ήταν σημαντικά χαμηλότερα. Σε ορισμένες μεμονωμένες περιπτώσεις καταγράφηκαν υψηλότερες συγκεντρώσεις, κυρίως για την ουσία naphthol AS, όπου δύο δείγματα ξεπέρασαν το όριο των 50 μικρογραμμαρίων ανά κιλό τροφίμου. Για αυτές τις περιπτώσεις δεν κατέστη δυνατή πλήρης αξιολόγηση κινδύνου λόγω περιορισμένων δεδομένων, και το ινστιτούτο συστήνει να μην υπερβαίνεται αυτό το επίπεδο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Στο εδώλιο με 12 κατηγορίες ιδιοκτήτης εστιατορίου για σωρεία κρουσμάτων σαλμονέλας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρέπει να ξεπλένουμε την κινόα πριν το μαγείρεμα;
Η μελέτη εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο οι ουσίες αυτές να διασπώνται στον ανθρώπινο οργανισμό και να απελευθερώνουν πιο επικίνδυνες ενώσεις, όπως η ανιλίνη, η οποία έχει ταξινομηθεί ως πιθανώς καρκινογόνα. Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι αυτή η διάσπαση συμβαίνει σε πολύ μικρό βαθμό, γεγονός που περιορίζει σημαντικά την έκθεση. Συνολικά, το BfR καταλήγει ότι με βάση τα τρέχοντα στοιχεία δεν αναμένεται αυξημένος κίνδυνος για την υγεία από τις ποσότητες αυτών των ουσιών που μεταφέρονται από χαρτοπετσέτες και παρόμοια υλικά στα τρόφιμα. Ωστόσο, επισημαίνεται ότι τα διαθέσιμα τοξικολογικά δεδομένα παραμένουν περιορισμένα και ότι απαιτείται συνεχής έλεγχος από τους κατασκευαστές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Υπάρχει όντως «καλύτερη» ώρα για να πίνουμε νερό;
Σε πρακτικό επίπεδο, η μεταφορά χημικών ουσιών γίνεται όταν η τυπωμένη επιφάνεια έρχεται σε άμεση επαφή με τρόφιμα ή όταν η επαφή διαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Για τον λόγο αυτό, οι αρμόδιες αρχές εστιάζουν κυρίως σε μέτρα ελέγχου της παραγωγής και στη χρήση ασφαλέστερων πρώτων υλών. Παράλληλα, οι καταναλωτές μπορούν να περιορίσουν την έκθεση αποφεύγοντας την αποθήκευση τροφίμων σε έντονα χρωματισμένα ή τυπωμένα χαρτιά, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για λιπαρά ή υγρά τρόφιμα και για παρατεταμένη χρήση. Συμπερασματικά η εικόνα που προκύπτει από τα νεότερα δεδομένα δεν καταγράφει άμεσο κίνδυνο από τη συνήθη χρήση, αλλά επιβεβαιώνει ότι η μεταφορά χημικών ουσιών από υλικά συσκευασίας στα τρόφιμα παραμένει υπαρκτό φαινόμενο, που απαιτεί συνεχή παρακολούθηση.
Φωτογραφία άρθρου shutterstock
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
