Ερευνητές ανέπτυξαν μια καινοτόμο τεχνική για την απολύμανση των ψαριών και την πρόληψη του επικίνδυνου βιοϋμενίου
Μια πρωτοποριακή μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Food Research International, φέρνει στο προσκήνιο μια νέα, φιλική προς το περιβάλλον μέθοδο για την καταπολέμηση της Listeria monocytogenes στον ωμό σολομό. Η ερευνητική ομάδα ανακάλυψε ότι ο συνδυασμός του μπλε φωτός (405 nm) με συγκεκριμένες φυτικές ενώσεις, όπως η κουρκουμίνη και το εκχύλισμα σπόρων σταφυλιού, μπορεί να μειώσει δραστικά το μικροβιακό φορτίο στην επιφάνεια των ψαριών. Η μέθοδος αυτή, γνωστή ως φωτοδυναμική αδρανοποίηση, προσφέρει μια αποτελεσματική εναλλακτική λύση στα χημικά απολυμαντικά, διασφαλίζοντας την ασφάλεια των τροφίμων χωρίς να αλλοιώνει τα οργανοληπτικά τους χαρακτηριστικά.
Η Λιστέρια αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους «πονοκεφάλους» για τους παραγωγούς τροφίμων στον κλάδο των θαλασσινών, καθώς έχει την ικανότητα να επιβιώνει σε χαμηλές θερμοκρασίες και να σχηματίζει ανθεκτικά βιοϋμένια (biofilms) στις επιφάνειες επεξεργασίας. Αυτά τα βιοϋμένια λειτουργούν ως προστατευτική ασπίδα για τα βακτήρια, καθιστώντας τα εξαιρετικά δύσκολα στην εξόντωση με τις παραδοσιακές μεθόδους καθαρισμού. Η νέα έρευνα δείχνει ότι η χρήση του μπλε φωτός σε συνδυασμό με φυσικούς φωτοευαισθητοποιητές μπορεί να διαπεράσει αυτή την ασπίδα και να προκαλέσει οξειδωτικό στρες στα βακτήρια, οδηγώντας στον θάνατό τους.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς αντέδρασε Έλληνας ιδιοκτήτης βιομηχανίας τροφίμων όταν διαπίστωσε διαρροή προπανίου τον περασμένο Οκτώβριο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Προσοχή στα φασόλια! Η νέα γνωμοδότηση της EFSA για τους κινδύνους στο λεπτό έντερο – Τι συνιστά η Αρχή για το μαγείρεμα
Η διαδικασία λειτουργεί μέσω της ενεργοποίησης των φυτικών ενώσεων από το φως συγκεκριμένου μήκους κύματος. Όταν η κουρκουμίνη εκτίθεται στο μπλε φως, παράγει δραστικές μορφές οξυγόνου που επιτίθενται στις κυτταρικές μεμβράνες της Λιστέρια. Στα πειράματα που διεξήχθησαν σε δείγματα ωμού σολομού, οι ερευνητές παρατήρησαν σημαντική μείωση των αποικιών του βακτηρίου μέσα σε λίγα λεπτά έκθεσης. Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της μελέτης είναι ότι η μέθοδος δεν επηρέασε το χρώμα, την υφή ή τη γεύση του σολομού, κάτι που αποτελεί βασικό ζητούμενο για τη βιομηχανία τροφίμων.
Επιπλέον, η έρευνα εξέτασε την αποτελεσματικότητα της μεθόδου στην πρόληψη του σχηματισμού νέων βιοϋμενίων. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η επεξεργασία με μπλε φως και φυτικές ενώσεις όχι μόνο μειώνει τα υπάρχοντα βακτήρια, αλλά καθιστά την επιφάνεια του ψαριού λιγότερο φιλόξενη για τη μελλοντική προσκόλληση μικροοργανισμών. Αυτό το εύρημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την παράταση της διάρκειας ζωής των προϊόντων και τη μείωση του κινδύνου διασταυρούμενης μόλυνσης κατά τη διάρκεια της συσκευασίας και της μεταφοράς.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα πρόστιμα στα σούπερ μάρκετ ΓΑΛΑΞΙΑΣ και METRO για απαίτηση πάνω από 40% (!!!) υψηλότερης τιμής από την αναγραφόμενη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μολυσμένο γάλα: EFSA και ECDC έχουν λάβει αναφορές για περιστατικά ασθένειας παρά τις αντίθετες διαβεβαιώσεις των εταιρειών
Η χρήση φυτικών εκχυλισμάτων αντί για συνθετικά χημικά ευθυγραμμίζεται με την αυξανόμενη ζήτηση των καταναλωτών για «καθαρές ετικέτες» (clean labels) και λιγότερη επεξεργασία στα τρόφιμα. Οι παραγωγοί τροφίμων αναζητούν συνεχώς τρόπους να μειώσουν τη χρήση χλωρίου και άλλων σκληρών απολυμαντικών, τα οποία μπορεί να αφήσουν υπολείμματα ή να επηρεάσουν το περιβάλλον. Η τεχνολογία του μπλε φωτός προσφέρει μια καθαρή λύση, καθώς είναι εύκολη στην εγκατάσταση πάνω από τις γραμμές παραγωγής και έχει χαμηλό ενεργειακό κόστος.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι, αν και τα αποτελέσματα είναι εξαιρετικά υποσχόμενα, απαιτείται περαιτέρω έρευνα για τη βελτιστοποίηση των δόσεων και του χρόνου έκθεσης σε βιομηχανική κλίμακα. Η διαφορετική περιεκτικότητα σε λίπος και η επιφανειακή δομή του σολομού μπορεί να επηρεάσουν τη διείσδυση του φωτός, επομένως η μέθοδος πρέπει να προσαρμόζεται ανάλογα με το είδος του προϊόντος. Ωστόσο, η βάση για μια νέα εποχή στην απολύμανση των τροφίμων έχει ήδη τεθεί, με τη φύση και την τεχνολογία να συνεργάζονται για την προστασία της δημόσιας υγείας.
Η μελέτη καταλήγει στο ότι η ενσωμάτωση τέτοιων φωτοδυναμικών συστημάτων στα εργοστάσια επεξεργασίας ψαριών θα μπορούσε να μειώσει δραστικά τα κρούσματα λιστερίωσης παγκοσμίως. Η λιστερίωση είναι μια σοβαρή νόσος με υψηλά ποσοστά θνησιμότητας, ειδικά για τις ευπαθείς ομάδες, και κάθε βήμα προς την εξάλειψη του παθογόνου από την τροφική αλυσίδα είναι καθοριστικής σημασίας. Η χρήση του μπλε φωτός και των φυτικών ενώσεων αποτελεί ένα ισχυρό όπλο στη φαρέτρα της επιστήμης τροφίμων, αποδεικνύοντας ότι οι πιο αποτελεσματικές λύσεις βρίσκονται συχνά στον συνδυασμό των φυσικών πόρων με την προηγμένη τεχνολογία.
