Τα ευρήματα μελέτης που παρακολούθησε 418 ανθρώπους για ένα χρόνο
Κάθε άνοιξη, εκατομμύρια άνθρωποι παραπονιούνται για αδιαθεσία, κόπωση και έλλειψη ενέργειας, αποδίδοντας τα σε αυτό που αποκαλούν «ανοιξιάτικη κούραση». Η ιδέα είναι τόσο διαδεδομένη που έχει αποκτήσει δικό της όνομα σε πολλές γλώσσες και αποτελεί σταθερό θέμα στα μέσα ενημέρωσης κάθε Μάρτιο και Απρίλιο. Το πρόβλημα είναι ότι, μέχρι πρόσφατα, δεν υπήρχε καμία μελέτη που να είχε διερευνήσει συστηματικά αν το φαινόμενο αυτό όντως υφίσταται.
Αυτό ακριβώς ενοχλούσε την ερευνήτρια ύπνου Δρ. Christine Blume του Πανεπιστημίου της Βασιλείας, η οποία κάθε άνοιξη δεχόταν τηλεφωνήματα από δημοσιογράφους που την ρωτούσαν για το φαινόμενο, χωρίς να έχει εμπειρικά δεδομένα να επικαλεστεί. Σε συνεργασία με τον Δρ. Albrecht Vorster του Πανεπιστημίου της Βέρνης, σχεδίασε μια μελέτη για να απαντήσει επιτέλους με δεδομένα. Τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν στο Journal of Sleep Research στις 9 Μαρτίου 2026.
Η μελέτη και τα δεδομένα
Η έρευνα βασίστηκε σε διαδικτυακή έρευνα στην οποία 418 συμμετέχοντες επικοινωνούσαν με τους ερευνητές κάθε έξι εβδομάδες για ένα χρόνο, από τον Απρίλιο του 2024. Κάθε φορά κατέγραφαν πόσο εξαντλημένοι ένιωθαν τις τελευταίες τέσσερις εβδομάδες, πόσο υπνηλία ένιωθαν κατά τη διάρκεια της ημέρας και πόσο καλή ήταν η ποιότητα του ύπνου τους. Η διαδικασία επαναλαμβανόταν σε διαφορετικές εποχές, επιτρέποντας στους ερευνητές να συγκρίνουν άμεσα τις διακυμάνσεις κόπωσης ανά εποχή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρόστιμα σε Σκλαβενίτη, Market In και ΑΒ Βασιλόπουλο για παραβάσεις τιμολόγησης και υγειονομικών κανόνων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εστιατόριο σέρβιρε σε παιδιά τη σιτρονέλα για τα κουνούπια αντί για χυμό φρούτων!
Στην αρχή της μελέτης, περίπου οι μισοί συμμετέχοντες δήλωσαν ότι υποφέρουν από ανοιξιάτικη κούραση. Αν η ανοιξιάτικη κούραση ήταν πραγματικό βιολογικό φαινόμενο, αυτό θα έπρεπε να εμφανιστεί ξεκάθαρα στα δεδομένα, ιδιαίτερα κατά τη μεταβατική φάση όταν οι μέρες μεγαλώνουν γρήγορα και ο οργανισμός καλείται να προσαρμοστεί. Αυτό δεν συνέβη. Ούτε ο ρυθμός αλλαγής της διάρκειας της ημέρας ούτε οι επιμέρους μήνες ούτε οι εποχές συνολικά συνδέθηκαν με αυξημένη κόπωση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκή προειδοποίηση για αβοκάντο με επικίνδυνα επίπεδα βαρέων μετάλλων – Η Ισπανία προχώρησε ήδη στην καταστροφή τους
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εντοπίστηκε το ιδιαίτερα τοξικό και απαγορευμένο chlorpyrifos σε μπανάνες που διακινούνται στην Ευρώπη
Οι ερευνητές ερμηνεύουν την απόκλιση μεταξύ υποκειμενικής αντίληψης και μετρημένων δεδομένων ως ένδειξη ότι η ανοιξιάτικη κούραση είναι περισσότερο πολιτιστικά επηρεασμένο φαινόμενο παρά πραγματικό εποχιακό σύνδρομο. Επειδή υπάρχει καθιερωμένος όρος γι’ αυτό, πολλοί άνθρωποι δίνουν μεγαλύτερη προσοχή στο πόσο κουρασμένοι νιώθουν την άνοιξη και ερμηνεύουν ανάλογα τα συμπτώματα εξάντλησης. Έτσι το φαινόμενο αυτοτροφοδοτείται από γενιά σε γενιά. Η Blume επισημαίνει επίσης έναν ψυχολογικό παράγοντα: την άνοιξη νιώθουμε ότι πρέπει να είμαστε πιο δραστήριοι και να εκμεταλλευόμαστε τον καλό καιρό. Αν δεν μπορέσουμε να το κάνουμε, η διαφορά μεταξύ προσδοκιών και πραγματικής ενεργητικότητας γίνεται εμφανής. Η ανοιξιάτικη κούραση προσφέρεται ως κοινωνικά αποδεκτή δικαιολογία για αυτή την αναντιστοιχία. Τα δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι πολλοί άνθρωποι νιώθουν μεγαλύτερη κόπωση τους σκοτεινούς χειμωνιάτικους μήνες, κάτι που έχει επιβεβαιωθεί και από χρονοβιολογικές μελέτες. Το καλοκαίρι, αν και πολλοί κοιμούνται λιγότερο λόγω της μεγαλύτερης κοινωνικής δραστηριότητας, αυτό δεν μεταφράζεται σε αυξημένη εξάντληση. Για όσους νιώθουν νωχελικοί την άνοιξη, η Blume συνιστά να εκτίθενται όσο το δυνατόν περισσότερο στο φυσικό φως, να παραμένουν σωματικά δραστήριοι και να διασφαλίζουν επαρκή ύπνο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι άλλο μπορείτε να φάτε – εκτός από καρότα – για να προστατεύσετε τα μάτια σας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πόση ώρα πρέπει να μουλιάζουμε τα όσπρια για να αποφύγουμε τα γαστρεντερικά προβλήματα;
