Νέα έρευνα αποκαλύπτει ότι ακόμα και μια μόνο θεραπεία με αντιβιοτικά αφήνει μακροχρόνιες επιπτώσεις στη σύνθεση των καλών βακτηρίων του εντέρου
Τα αντιβιοτικά βρίσκονται στο επίκεντρο της επιστημονικής προσοχής όχι μόνο λόγω της ανησυχίας για την μικροβιακή αντοχή, που τα καθιστά λιγότερο αποτελεσματικά απέναντι σε επικίνδυνους παθογόνους μικροοργανισμούς όπως το Acinetobacter baumannii και τα ανθεκτικά στα καρβαπένια Enterobacterales που έχει αναφέρει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, αλλά και εξαιτίας των επιπτώσεών τους στη φυσιολογική εντερική χλωρίδα. Τα αντιβιοτικά δεν στοχεύουν μόνο τα παθογόνα βακτήρια αλλά επηρεάζουν επίσης τα “καλά” βακτήρια του εντέρου, προκαλώντας αλλαγές στη σύνθεση του μικροβιώματος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τέλος εποχής για το “ροζ” μπέικον: Στροφή των καταναλωτών μακριά από τα συντηρητικά που συνδέονται με καρκίνο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ένα πικρό βρώσιμο άνθος κόβει την όρεξη και ενεργοποιεί τις ορμόνες του αδυνατίσματος
Ένα νέο επιστημονικό άρθρο που δημοσιεύτηκε στο Nature Medicine αποκαλύπτει ότι ακόμη και ένας μόνο κύκλος αντιβιοτικών μπορεί να αφήσει ίχνη στο εντερικό μικροβίωμα για διάστημα 4 έως 8 ετών μετά τη θεραπεία. Η διάρκεια και η ένταση των επιπτώσεων ποικίλλουν ανάλογα με τον τύπο του αντιβιοτικού, ενισχύοντας την ανησυχία για την υπερβολική ή μη αναγκαία χρήση αυτών των φαρμάκων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ακόμα και τα μαλλιά μας έχουν φυτοφάρμακα! Ανάλυση σε τρίχες 54 εθελοντών (βίντεο)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται πάνω από 28 τόνοι παγωτού που διανεμήθηκε σε εστιατόρια και ζαχαροπλαστεία – Κίνδυνος για την υγεία
Ενώ οι βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις ήταν ήδη γνωστές, η νέα έρευνα δείχνει ότι οι συνέπειες μπορεί να είναι πολύ πιο μακροχρόνιες από ό,τι είχε θεωρηθεί μέχρι σήμερα. Η μελέτη, που διενεργήθηκε από μια διεθνή ομάδα υπό την καθοδήγηση επιστημόνων του Πανεπιστημίου της Ούψαλας στη Σουηδία, ανέλυσε τη σχέση μεταξύ της χρήσης αντιβιοτικών και της σύνθεσης του εντερικού μικροβιώματος στα χρόνια που ακολούθησαν τη θεραπεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πάρκινσον: Τι δείχνει η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα μελέτη για τη νόσο για τις διαφορές στα συμπτώματα μεταξύ ανδρών και γυναικών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νερό: Τι συμβαίνει στην αρτηριακή σας πίεση όταν πίνετε αρκετό;
Ο Gabriel Baldanzi, πρώτος συγγραφέας της μελέτης και πρώην υποψήφιος διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο της Ούψαλας, εξήγησε ότι ακόμη και η χρήση αντιβιοτικών 4 έως 8 χρόνια νωρίτερα σχετίζεται με τη σημερινή σύνθεση του εντερικού μικροβιώματος ενός ατόμου. Ακόμη και ένας μόνο κύκλος συγκεκριμένων τύπων αντιβιοτικών αφήνει μακροχρόνιες επιπτώσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Gov-Agri-Wallet: Πώς θα λειτουργεί η δορυφορική εφαρμογή που θα «καρφώνει» αν ο αγρότης βρίσκεται πραγµατικά στο χωράφι
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αγγούρια: Πώς θα φτιάξετε δική σας παραγωγή σε παρτέρι ή σε γλάστρα στο μπαλκόνι
Η ανάλυση βασίστηκε στα δεδομένα 14.979 ενηλίκων που ζουν στη Σουηδία, συνδυάζοντας δύο σημαντικές πηγές: το εθνικό μητρώο φαρμάκων, που καταγράφει όλες τις συνταγές αντιβιοτικών που εκτελούνται σε φαρμακεία, και τις βιοτράπεζες των πανεπιστημίων της Ούψαλας και του Λουντ, οι οποίες περιλαμβάνουν λεπτομερή χαρτογράφηση του εντερικού μικροβιώματος των συμμετεχόντων. Αυτό επέτρεψε τη σύγκριση του μικροβιώματος ατόμων που είχαν λάβει διάφορους τύπους αντιβιοτικών με εκείνων που δεν είχαν λάβει κανένα φάρμακο κατά την ίδια περίοδο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τριχόπτωση: Μπορεί να ευθύνεται το σαμπουάν που χρησιμοποιούμε;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η καλύτερη στιγμή λήψης συμπληρωμάτων ψευδαργύρου για μέγιστη απορρόφηση
Τα αποτελέσματα έδειξαν ισχυρές συσχετίσεις μεταξύ της ιστορίας χρήσης αντιβιοτικών και της σύνθεσης του εντερικού μικροβιώματος, συμπεριλαμβανομένης της ποικιλότητας των βακτηριακών ειδών. Διαπιστώθηκε επίσης ότι οι επιπτώσεις διαφέρουν ανάλογα με το φάρμακο. Οι ισχυρότερες συσχετίσεις με αλλαγές στο μικροβίωμα παρατηρήθηκαν για την κλινδαμυκίνη, τις φθοριοκινολόνες και τη φλουκλοξακιλίνη, ενώ η πενικιλίνη V, το πιο συνταγογραφούμενο αντιβιοτικό στη Σουηδία για λοιμώξεις εκτός νοσοκομείου, συνδέθηκε με μικρότερες και βραχυχρόνιες αλλαγές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ύποπτο «ελληνικό» ελαιόλαδο εντοπίστηκε στη Γερμανία μέσω διαδικτυακών πωλήσεων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το βακτήριο που προκάλεσε τις περισσότερες τροφικές δηλητηριάσεις το 2025 στις ΗΠΑ
Η Tove Fall, επίκουρη καθηγήτρια μοριακής επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Ούψαλας και υπεύθυνη της έρευνας, σημείωσε ότι η ισχυρή σύνδεση μεταξύ φλουκλοξακιλίνης και εντερικού μικροβιώματος ήταν απροσδόκητη και ότι θα ήθελαν να δουν επιβεβαίωση αυτής της ανακάλυψης σε άλλες μελέτες.
Προηγούμενες επιδημιολογικές έρευνες είχαν ήδη αναδείξει συσχετίσεις μεταξύ συχνής χρήσης αντιβιοτικών και αυξημένου κινδύνου εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 ή γαστρεντερικών λοιμώξεων. Παρά τη σημασία των αποτελεσμάτων, οι επιστήμονες επισημαίνουν ορισμένους περιορισμούς της μελέτης, καθώς αναλύθηκαν μόνο οι συνταγές των τελευταίων οκτώ ετών και το μικροβίωμα κάθε συμμετέχοντος εξετάστηκε μία μόνο φορά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η μεγάλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ που τερματίζει οριστικά τις δραστηριότητές της
Το έργο της ομάδας συνεχίζεται, με τη συλλογή δεύτερου δείγματος από σχεδόν τη μισή ομάδα συμμετεχόντων, ώστε να κατανοηθούν καλύτερα οι χρόνοι αποκατάστασης του μικροβιώματος και οι παράγοντες που κάνουν κάποια άτομα πιο ευάλωτα στις αλλαγές μετά από αντιβιοτική θεραπεία.
Επιστημονική τεκμηρίωση: Baldanzi, G., Larsson, A., Sayols-Baixeras, S. et al. Antibiotic use and gut microbiome composition links from individual-level prescription data of 14,979 individuals. Nat Med (2026). https://doi.org/10.1038/s41591-026-04284-y
