Οι τρεις βασικές ανησυχίες γύρω από τη χρήση Bluetooth ακουστικών και τι δείχνουν τα επιστημονικά δεδομένα για την πραγματική τους επίδραση στην υγεία
Τα ακουστικά κινητού, είτε ενσύρματα είτε ασύρματα Bluetooth, έχουν γίνει πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας για εκατομμύρια χρήστες. Χρησιμοποιούνται στο γυμναστήριο, στις μετακινήσεις, στη δουλειά και στην ψυχαγωγία, προσφέροντας άνεση και ελευθερία κινήσεων. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχουν αναδειχθεί τρεις διαφορετικές κατηγορίες ανησυχιών γύρω από την ασφάλειά τους: η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, η παρουσία χημικών ουσιών στα υλικά κατασκευής και η ηχητική επιβάρυνση της ακοής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται συμπληρώματα διατροφής που μπορούν να «διαλύσουν» την καρδιά – Η πασίγνωστη μάρκα πωλείται και στην Ελλάδα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το ελληνικό ελαιόλαδο που κατέκτησε την πρωτιά στον μεγαλύτερο διαγωνισμό ελαιολάδου παγκοσμίως
Αρχικά, όσον αφορά τα ασύρματα Bluetooth ακουστικά, έχουν κυκλοφορήσει κατά καιρούς ισχυρισμοί ότι η «ακτινοβολία» τους μπορεί να είναι επιβλαβής για τον ανθρώπινο οργανισμό ή ακόμη και να συνδέεται με σοβαρές ασθένειες. Όπως εξηγεί το Ομοσπονδιακό Γραφείο Προστασίας από την Ακτινοβολία της Γερμανίας (Bundesamt für Strahlenschutz), η ισχύς των Bluetooth συσκευών είναι εξαιρετικά χαμηλή, της τάξης των λίγων milliwatt. Συγκεκριμένα, η εκπομπή τους είναι τόσο περιορισμένη ώστε δεν προκαλεί αξιοσημείωτη θέρμανση στους ιστούς του αυτιού ή του κεφαλιού. Για σύγκριση, οι τιμές αυτές είναι πολλαπλάσια χαμηλότερες από εκείνες άλλων συσκευών, όπως τα κινητά τηλέφωνα, τα οποία αν και παραμένουν εντός αυστηρών ορίων ασφαλείας, εκπέμπουν υψηλότερη ισχύ κατά τη λειτουργία τους. Οι επιστημονικές έρευνες που έχουν εξετάσει την επίδραση της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας στην υγεία δεν έχουν καταλήξει σε ενδείξεις ότι τα επίπεδα που εκπέμπουν οι καταναλωτικές συσκευές, όταν τηρούνται τα διεθνή όρια, συνδέονται με σοβαρές ασθένειες όπως καρκίνος ή βλάβες στον εγκέφαλο. Παρόμοια θέση εκφράζουν και ερευνητικά ιδρύματα, όπως το Ινστιτούτο του Karlsruher Institut für Technologie, επισημαίνοντας ότι η υπάρχουσα επιστημονική γνώση δεν δείχνει αιτιώδη σύνδεση μεταξύ των επιτρεπτών επιπέδων ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας και ασθενειών στον άνθρωπο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκός συναγερμός για δερμάτινη γυναικεία τσάντα πασίγνωστης μάρκας που πωλείται και στην Ελλάδα – Περιέχει επικίνδυνη χημική ουσία
Παράλληλα, μια δεύτερη κατηγορία ανησυχίας αφορά τη χημική σύσταση των ίδιων των ακουστικών. Εργαστηριακές δοκιμές σε καταναλωτικά προϊόντα έχουν δείξει ότι σε ορισμένα μοντέλα εντοπίζονται ουσίες όπως φθαλικές ενώσεις, δισφαινόλες ή επιβραδυντές φλόγας, οι οποίες χρησιμοποιούνται στα πλαστικά και στα ελαστικά μέρη. Οι ουσίες αυτές, υπό συγκεκριμένες συνθήκες και σε υψηλές ή μακροχρόνιες εκθέσεις, έχουν συσχετιστεί με πιθανές επιδράσεις στο ορμονικό σύστημα ή με τοξικότητα σε ζωικά μοντέλα. Ωστόσο, οι συγκεντρώσεις που εντοπίζονται στα περισσότερα προϊόντα καταναλωτικής χρήσης θεωρούνται συνήθως χαμηλές, ενώ η συνολική έκθεση του χρήστη εξαρτάται από τη διάρκεια και τον τρόπο χρήσης, όπως η τριβή, ο ιδρώτας και η θερμότητα. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι πρόκειται για έναν «συνδυαστικό» κίνδυνο από πολλαπλές καθημερινές πηγές και όχι αποκλειστικά από τα ακουστικά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γνωστό εντομοκτόνο προκαλεί σοβαρές βλάβες στην υγεία – Ευρωπαϊκός συναγερμός
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα τρόφιμα που “καταστρέφεις” βάζοντάς τα στο ψυγείο και αυτά που κρατάς στο ντουλάπι ενώ χρειάζονται ψύξη
Η τρίτη και ίσως πιο άμεση επίπτωση αφορά την ίδια τη χρήση των ακουστικών και την ένταση του ήχου. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η έκθεση σε υψηλά επίπεδα έντασης για παρατεταμένο χρονικό διάστημα μπορεί να προκαλέσει βλάβες στην ακοή, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις είναι μη αναστρέψιμες. Γι’ αυτό και έχουν τεθεί αυστηρά όρια ηχητικής πίεσης για τις συσκευές ήχου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με σκοπό την προστασία των χρηστών. Πρόσφατα μάλιστα έχουν καταγραφεί και περιπτώσεις ανάκλησης προϊόντων που ξεπερνούσαν τα επιτρεπτά όρια έντασης, καθώς κρίθηκαν δυνητικά επικίνδυνα για την ακοή μετά από παρατεταμένη χρήση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα τρόφιμα που αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιοπάθειας κατά 19% – Νέα μελέτη
Συνολικά, η επιστημονική εικόνα που προκύπτει είναι πιο σύνθετη από τους απλοϊκούς ισχυρισμούς που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο. Τα Bluetooth ακουστικά δεν φαίνεται να συνδέονται με κινδύνους από την ηλεκτρομαγνητική τους εκπομπή όταν τηρούνται τα όρια ασφαλείας, ενώ οι χημικές ουσίες που μπορεί να περιέχουν τα υλικά τους αποτελούν θέμα κυρίως μακροχρόνιας και συνδυαστικής έκθεσης. Αντίθετα, ο πιο άμεσος και τεκμηριωμένος κίνδυνος αφορά την υπερβολική ένταση ήχου, η οποία μπορεί να επηρεάσει την ακοή ανεξάρτητα από το αν τα ακουστικά είναι ενσύρματα ή ασύρματα.
Έτσι, η πραγματική εικόνα δείχνει ότι τα ακουστικά δεν είναι από μόνα τους «επικίνδυνα», αλλά η ασφάλειά τους εξαρτάται από τον τρόπο χρήσης, την ποιότητα κατασκευής και την τήρηση των προβλεπόμενων προδιαγραφών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πόσο κρατάνε τα αυγά στο ψυγείο και πώς θα διαπιστώσεις ότι ήρθε η ώρα να τα πετάξεις
Μπορεί να αναγνωρίσει ο καταναλωτής τα ασφαλή προϊόντα;
Στην πράξη, ο καταναλωτής δεν μπορεί να ξέρει με απόλυτη ακρίβεια αν ένα ζευγάρι ακουστικών είναι «απολύτως ασφαλές» με την έννοια μηδενικού κινδύνου, αλλά μπορεί να έχει μια αρκετά καλή εικόνα για το αν είναι σύμφωνα με τα πρότυπα ασφάλειας και άρα κατάλληλο για κανονική χρήση.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση όλα τα ακουστικά που κυκλοφορούν νόμιμα πρέπει να πληρούν βασικές απαιτήσεις ασφάλειας, όπως όρια για την ένταση ήχου και περιορισμούς για την ηλεκτρομαγνητική εκπομπή. Αυτό σημαίνει ότι ένα προϊόν με σήμανση CE θεωρείται ότι έχει ελεγχθεί ώστε να μην υπερβαίνει τα θεσμοθετημένα όρια, τόσο για την ακοή όσο και για την έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία. Επομένως, από την πλευρά της ακτινοβολίας Bluetooth, οι διαφορές μεταξύ γνωστών και φθηνότερων μοντέλων δεν είναι συνήθως κρίσιμες, εφόσον όλα συμμορφώνονται με τη νομοθεσία.
Όσον αφορά τους κινδύνους από την υψηλή ένταση αρκετές συσκευές διαθέτουν περιορισμούς έντασης ή προειδοποιήσεις όταν ξεπερνιούνται ασφαλή επίπεδα, και καλό είναι να επιλέγονται τα συγκεκριμένα μοντέλα. Ωστόσο, ο καταναλωτής δύσκολα μπορεί να αξιολογήσει μόνος του τη χημική σύσταση ενός προϊόντος, πέρα από γενικές ενδείξεις όπως η συμμόρφωση με πρότυπα και η αξιοπιστία του κατασκευαστή.
Συμπερασματικά, δεν υπάρχει «ετικέτα απόλυτης ασφάλειας» για τα ακουστικά. Υπάρχει όμως ένα ρυθμιστικό πλαίσιο που εξασφαλίζει ότι τα προϊόντα που κυκλοφορούν είναι εντός ορίων, και η πραγματική διαφορά στην ασφάλεια προκύπτει κυρίως από τη σωστή χρήση: χαμηλότερη ένταση, διαλείμματα και αποφυγή πολύωρης συνεχούς ακρόασης.
